యమునాకర్షణాదీని శ్రుతాని భగవన్మయా । తత్ కథ్యతాం మహాభాగ! యదన్యత్ కృతవాన్ బలః ।। ౫-౩౫-
భగవంతుడా! యమునను లాగడం మొదలైన కార్యాలు నేను విన్నాను. మహాభాగుడా! బలరాముడు ఇంకేం చేసాడో కూడా చెప్పు.
పరాశర ఉవాచ । మైత్రేయ!శ్రూయతాం కర్మ్మ యదూ రోమేణాభవత్ కృతమ్ । అనన్తేనాప్రమేయేణ శేషేణా ధరణీభృతా ।। ౫-౩౫-
పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: మైత్రేయా! యాదవులలో అనంతుడు, అపరిమిత శక్తిగల భూధరుడు చేసిన కార్యాన్ని విను.
దుర్య్యోధనస్య తనయాం ఖయంవరకృతక్షణామ్ । బలాదాదత్తవాన్ వీరః శామ్బో జామ్బవతీసుతః ।। ౫-౩౫-
ధీరుడైన జాంబవతీ కుమారుడు శాంబుడు, దుర్యోధనుని కుమార్తెను స్వయంవర సమయంలో బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు.
తతః క్రుద్ధా మహావీర్య్యాః కర్ణ-దుర్య్యోధనాదయః । భీష్మ-గ్రోణాదయశ్చైవ బబున్ధర్యఘి నిర్జ్జితమ్ ।। ౫-౩౫-౫?।। తచ్ఛ్రత్వా యాదవాః సర్వ్వే క్రోధం దుర్య్యోధనాదిషు । మైత్రేయ! చక్రుశ్వ తతో తిహన్తు తే మహోద్యమమ్ ।। ౫-౩౫-
అందుకు కోపంతో మహాబలులు అయిన కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు మరియు ఇతరులు కలిసి, విజయవంతమైన శాంబుని పట్టుకున్నారు.
తాన్ నివార్య్య బలః ప్రాహ మదలోలాకులాక్షరమ్ । మోక్ష్యన్తి తే మద్ధచనాదూ యాస్యామ్యేకో హి కౌరవాన్ ।। ౫-౩౫-
అది విని యాదవులు అందరూ దుర్యోధనుడు మొదలైనవారిపై కోపంతో, శాంబుని విడిపించేందుకు గొప్ప ప్రయత్నం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
బలదేవస్తాతో గత్వా నగరం నాగసాహ్వయమ్ । బాహ్యోపవనమధ్యేఽభూదూ న వివేశ చ తతూపురమ్ ।। ౫-౩౫-
బలరాముడు వారిని ఆపుతూ, గర్వంతో కలిసిన మాటలతో, 'వారు నా మాట వింటే శాంబుని విడుదల చేస్తారు. నేను ఒక్కడే కౌరవుల దగ్గరకు వెళ్తాను' అని అన్నాడు.
బలమాగతమాజ్ఞాయ భూపా దుర్య్యోధనాదయః । గామర్ఘ్యముదకఞ్చైవ రామాయ ప్రత్యవేదయన్ ।। ౫-౩౫-
బలరాముడు వచ్చాడని తెలుసుకున్న రాజులు, దుర్యోధనుడు మొదలైన వారు, అతనికి ఆతిథ్యంగా గోవు, అర్ఘ్యం, నీళ్లు సమర్పించారు.
గృహీత్వా విధివత్ సర్వ్వం తతస్తానాహ కౌరవాన్ । ఆజ్ఞాపయత్యుగ్రసేనః శామ్బమాశు విముఞ్చత ।। ౫-౩౫-
అవి అన్నీ యథావిధిగా స్వీకరించిన తరువాత, బలరాముడు కౌరవులను చూసి ఇలా అన్నాడు: 'ఉగ్రసేనుడు ఆజ్ఞాపిస్తున్నాడు — వెంటనే శాంబుడిని విడుదల చేయండి.'
తతస్తే తదూచః శ్రుత్వా భీష్మద్రోణాదయే ద్రిజ । కర్ణాదుర్య్యోధనాద్యాశ్వ చక్రుధుర్ద్రిజసత్తమ ।। ౫-౩౫-
ఇలా విన్న భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు మరియు ఇతరులు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! అందరూ కోపంతో మండిపడ్డారు.
ఊచుశ్వ కుపితాః సర్వ్వే వాహ్లీకాద్యాశ్వ కౌరవాః । అరాజ్యార్హం యదోర్వ్వశమవేక్ష్య ముసలాయుధమ్ ।। ౫-౩౫-
వాహ్లీకుడు మొదలైన కౌరవులు అందరూ కోపంతో ఇలా అన్నారు: 'ముసలాయుధాన్ని ధరించిన యాదవుడికి, రాజ్యానికి అర్హత లేని వాడికి, మనం లోబడి పోవాలా?'
భో భోః !కిమేతద్భవతా బలభద్రేరితం బచః । ఆజ్ఞాం కురుకులోత్థానాం యాదవః కః ప్రదాస్యతి ।। ౫-౩౫-
'ఓ బలరామా! నువ్వు చెప్పిన ఈ ఆజ్ఞ ఏమిటి? కురు వంశానికి యాదవుడు ఎవడు ఆదేశాలు ఇస్తాడు?' అని వారు అన్నారు.
ఉగ్రసేనోఽపి యద్యాజ్ఞాం కౌరవాణాం ప్రదాస్యతి । తదలం పాణ్డురచ్ఛత్రైర్నృ పయోగ్యైర్విड़మ్బితైః ।। ౫-౩౫-
ఉగ్రసేనుడు కూడా కౌరవులకు ఆజ్ఞాపిస్తే, ఇక ఈ తెల్ల గొడుగులు, రాజులకు ఇచ్చే గౌరవాలు అవసరం లేదు.
తదూగచ్ఛ బల!పాపాఢ్య శామ్బమన్యాయచేష్టితమ్ । విమోక్ష్యామో న భవతో నోగ్రసేనస్య శాసనాత్ ।। ౫-౩౫-
'బలరామా! నువ్వు వెళ్ళిపో. శాంబుడు తప్పు చేశాడు, అతడు శిక్షకు అర్హుడు. మేము అతడిని నీ ఆజ్ఞకు గానీ, ఉగ్రసేనుని ఆదేశానికి గానీ విడిచిపెట్టము.'
ప్రణతిర్యా కృతాస్మాకమార్య్యాణాం కుకురాన్ధకైః । ననామ సా కృతా కేయమాజ్ఞా స్వామిని భృత్యతః ।। ౫-౩౫-
'కుకురులు, అంధకులు మనకు నమస్కారం చేసినది మన గొప్పతనాన్ని గౌరవించి చేశారు. ఇప్పుడు ఈ ఆజ్ఞ ఏమిటి? యజమానికి పనివాడికి ఇచ్చేలా ఉంది.'
గర్వ్వమారోపితా యుయం సమానాసనభోజనైః । కో దోషో భవతాం నితిర్యత్ ప్రీత్యా నావలోకితా ।। ౫-౩౫-
'మనతో సమానంగా కూర్చోబెట్టడం, భోజనం చేయించడం వల్ల మీరు గర్వపడిపోయారు. మేము మిమ్మల్ని తక్కువగా చూడకపోవడం వల్ల మాకు తప్పేముంది?'
అస్మాభిరర్ఘో భవతో యోఽయం బల! నివేదితః । ప్ర మూణైతన్నైతదస్మాక కుల్యం యుష్మత్కులోచితమ్ ।। ౫-౩౫-
'బలరామా! మేము నీకు ఇచ్చిన అర్ఘ్యం కేవలం మర్యాదకోసం మాత్రమే. ఇది మా సంప్రదాయం కాదు, మీ వంశానికి కూడా ఇది తగదు.'
ఇత్యుక్త్వా కురవః సర్వ్వే న ముఞ్చామో హరేః సుతమ్ । కృతైకనిశ్వయాస్తూర్ణం వివిశుర్గజసాహ్వయమ్ ।। ౫-౩౫-
ఇలా అన్న తర్వాత, కౌరవులు అందరూ 'హరికి కుమారుడిని మేము విడిచిపెట్టము!' అని తేల్చుకుని, గజసాహ్వయ అనే సభలోకి వేగంగా ప్రవేశించారు.
మత్తఃకోపేన చాఘూర్ణంస్తదధిక్షేపజన్మనా । అత్థాయ పార్ష్ణ్యా వసుధాం జఘాన స హలాయుధః ।। ౫-౩౫-
అప్పుడు హలాయుధుడు, అవమానంతో కోపంతో వణికిపోతూ, తన మడమతో భూమిని బలంగా కొట్టాడు.
తతో విదారితా పృథ్వీ పార్ష్ణిఘాతాన్మహాత్మనః । ఆస్ఫోటయామాస తథా దిశః శబ్దేన పూరయన్ ।। ౫-౩౫-
ఆ మహాత్ముడి మడమ దెబ్బతో భూమి చీలిపోయింది. ఆ శబ్దం అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించింది.
స ఉవాచాతితామ్రాక్షో భ్రు కుటీకుటిలాననః । అహో మదాపలేపోఽయమసారాణాం ద్రరాత్మనామ ।। ౫-౩౫-
కళ్ళు ఎర్రగా మండిపోతూ, ముఖం కోపంతో వంకరగా మారి, ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'హాయ్! ఈ గర్వం హృదయం ఖాళీగా ఉన్నవారిదే.'
కౌరవాణాం మహీపత్వమస్మాకం కిల కాలజమ్ । ఉగ్రసేనస్య యే నాజ్ఞాం మన్యన్తేఽద్యాపి లఙ్ఖనమ్ ।। ౫-౩౫-
'కౌరవుల రాజ్యాధికారం కాల పరిమితమే; మనది శాశ్వతం. అయినా ఉగ్రసేనుని ఆజ్ఞను ఇప్పటికీ కొందరు లెక్కచేయడం లేదు.'
ఆజ్ఞాం ప్రతీచ్ఛేద్ధర్మ్మేణ సహ దేవైః శచీపతిః । సదాధ్యాస్తే సుధర్మ్మా తాముగ్రసేనః శచీపతేః ।। ౫-౩౫-
'ధర్మాన్ని దేవేంద్రుడు ఎప్పుడూ ఆమోదిస్తాడు. అలాగే ఉగ్రసేనుడు కూడా ఇంద్రునికి సమానమైన అధికారం కలవాడు.'
ధిఙూమనుష్యశతోచ్ఛిష్టే తుష్టిరేషాం నృపాసనే । పారిజాతతరోః పుష్పమఞ్చరీర్వనితాజనః ।। ౫-౩౫-
'వందలాది మందికి మిగిలినదాన్ని తినే వారు రాజాసనంలో కూర్చుంటే వారికి గౌరవమా? ఇక్కడి స్త్రీలు పారిజాత పూలమాలల వంటివారు.'
బిభర్త్తి యస్య భృత్యానాం సోఽప్యేషాం న మహీపతిః । సమస్తభూభృతాం నాథ ఉగ్రసేనః స తిష్ఠతు ।। ౫-౩౫-
'అటువంటి పనివారిని పోషించే వాడు వారికి రాజు కాదు. భూభృతులందరికీ అధిపతి అయిన ఉగ్రసేనుడు వారికి యజమానిగా ఉండాలి.'
అద్య నిష్కౌరవాముర్వ్వీం కృత్వా యాస్యామి తత్పురీమ్ । కర్ణం దుర్య్యోఘనం ద్రోణమద్య భీష్మం సవాహ్లికమ్ ।। ౫-౩౫-
ఈ రోజు కౌరవులు లేని భూమిని చేసి, ఆ పట్టణానికి వెళ్తాను. కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు, ద్రోణుడు, భీష్ముడు, అశ్వత్థామన్ — వీరందరినీ ఎదుర్కొంటాను.
దుష్టాన్ దుఃశాసనాదీంశ్వ భూరిశ్రవసమేవ చ । సోమదత్తం శలం భీమమర్జ్జునం సయుధిష్ఠిరమ్ ।। ౫-౩౫-
దుష్టుడు దుఃశాసనుడు మరియు ఇతరులు, భూరిశ్రవ, సోమదత్తుడు, శలుడు, భీముడు, అర్జునుడు, యుదిష్ఠిరుడు — వీరందరిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొంటాను.
మమజౌ కౌరవాంశ్వాన్యాన్ హ్టత్వా సాశ్వరథద్రిపాన్ । వీరమాదాయ శామ్బఞ్చ సపత్రీక తతః పురీమ్ । ద్రారకాముగ్రసేనాదీన్ గత్వా ద్రక్ష్యామి బాన్ధవాన్ ।। ౫-౩౫-
కౌరవులను, ఇతరులను, వారి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా ఓడించి, వీరుడు శాంబుడిని అతని భార్యతో తీసుకొని, ఆ పట్టణానికి వెళ్తాను.
అథవా కౌరవాధీనం సమస్తైః కురుభిః సహ । భారావతరణో శీఘ్ర దేవరాజేన చోదితః ౫-౩౫-
లేకపోతే, కౌరవులందరినీ నా ఆధీనంలోకి తీసుకొని, దేవేంద్రుడు చెప్పినట్లు భూమిపై భారాన్ని తొలగిస్తాను.
ఇత్యుక్త్వా మదరక్తాక్షః కర్షణాధోముఖం హలమ్ । ప్రాకారవప్ర విన్యస్య చకర్ష ముషలాయుధః ।। ౫-౩౫-
ఇలా చెప్పి, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా మారిన వాడు, తన హలాన్ని కోటగోడ మీదకు వంచి, ముసలాయుధాన్ని పట్టుకుని లాగడం ప్రారంభించాడు.
ఆఘూర్ణితం తత్ సహసా తతో వై హస్తినాపురమ్ । దృష్ట్వా సంక్షుబ్ధహ్టదయాశ్చుంక్ర శుః సర్వ్వకౌరవాః ।। ౫-౩౫-
ఆకస్మాత్తుగా హస్తినాపురం ఊగిపోయింది. పట్టణం కంపించి వణికిపోతున్నదాన్ని చూసి, అందరు కౌరవులు భయంతో అరవసాగారు.