తం దదర్శ హరిర్ద్దూరాదుదారస్యన్దనే స్థితమ్ । చక్రహస్తం గదాఖड़ గబాహు పాణిగతామ్బుజమ్ ।। ౫-౩౪-
హరి దూరం నుంచి అతన్ని చూశాడు. అతడు గొప్ప రథంలో కూర్చొని, చేతిలో చక్రం, గదా, పద్మం పట్టుకుని, బలమైన భుజాలతో వెలిగిపోతూ ఉన్నాడు.
స్త్రగ్ధరం ధృతశాఙ్గఞ్చ సుపర్ణారచితధ్వజమ్ । వక్షఃస్థలే కృతఞ్చాస్య శ్రీవత్సం దదృశే హిరః ।। ౫-౩౪-
అతడు మాల ధరించి, శంఖాన్ని పట్టుకుని, గరుత్మంతుడు అలంకరించిన జెండాతో ఉన్నాడు. అతని ఛాతీపై ప్రకాశించే శ్రీవత్సం కనిపించింది.
కిరీటకూణడలధరం పీతవాసఃసమన్వితమ్ । దృష్ట్వా తం భావగమ్భరం జహాస గరుడధ్వజః ।। ౫-౩౪-
కిరీటం, కుండలాలు ధరించి, పసుపు వస్త్రాలు వేసుకున్న వాడిని, ఆ గంభీరమైన స్వభావంతో ఉన్నవాడిని గరుత్మంతుడు జెండా పట్టిన వాడు చూసి నవ్వాడు.
యుయుధ చ బలేనాస్య హస్త్యశ్వబహలినా ద్రిజ ! నిస్త్రింశర్ష్టిగదాశూలశక్తికార్మ్ముకశాలినా ।। ౫-౩౪-
బలమైన సేనతో, ఏనుగులు, గుర్రాలు కలిపి, ఖడ్గాలు, భల్లాలు, గదలు, త్రిశూలాలు, శక్తులు, విల్లు వంటి ఆయుధాలతో యుద్ధం చేశాడు, ఓ ద్విజ!
క్షణేన శార్హ్గనిర్మ్ముక్తైః శరైరిషువిదారణైః । గదాచక్రనిపాతైశ్వ సూదయామాస తదూబలమ్ ।। ౫-౩౪-
ఒక క్షణంలోనే శారంగం నుంచి విడిచిన బాణాలతో, శత్రువులను చీల్చుతూ, గదా, చక్రంతో కొట్టి, ఆ సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు.
కాశిరాజబలఞ్చైవ క్షర్యం నిత్వా జనార్ద్దనః । ఉవాచ పౌణ్డ్రకం మూద़మాత్మచిహ్నోపలక్ష్ణమ్ ।। ౫-౩౪-
కాశిరాజు సైన్యాన్ని సంహరించిన జనార్దనుడు, తన గుర్తులు ధరించిన మూర్ఖుడైన పౌండ్రకుని చూచి ఇలా అన్నాడు.
పౌణ్డ్రకోక్తం త్వయా యత్తు దూతవక్తూణే మాం ప్రతి । సముతూసృజేతి చిహ్నాని తత్తే సమ్పాదయామ్యహమ ।।౫-౩౪-
నీ దూత ద్వారా నన్ను ఈ గుర్తులను వదిలేయమని చెప్పావు. ఇప్పుడు నీ కోరికను నేను నెరవేర్చుతున్నాను.
చక్రమేతత్ సముత్సృష్టం గదేయం తే విసర్జితా । గరుత్మానేష నిర్ద్దిష్టః సమారోహతు తే ధ్వజమ్ ।। ౫-౩౪-
ఈ చక్రాన్ని నీకోసం వదిలిపెడుతున్నాను, ఈ గదను కూడా వదిలిపెడుతున్నాను. గరుత్మంతుడు నీ జెండాపై ఎక్కిపోవచ్చు.
ఇత్యుజ్వార్య్య విముక్తేన చక్రణోసౌ విదారితః । పోథితో గదయా భగ్రో గరుత్మాశ్వ గరుత్మతా ।। ౫-౩౪-
అలా చెప్పి, విడిచిన చక్రంతో అతన్ని కోసాడు, గదతో కొట్టి పడగొట్టాడు, గరుత్మంతుడు అతని జెండాను ధ్వంసం చేశాడు.
తతో హాహాకృతే లోకే కాశిపుర్య్యధిపో బలీ । యుయుధే వాసుదేవేన మిత్రస్యాపచితౌ స్థితః ।। ౫-౩౪-
అప్పుడు లోకంలో హాహాకారం మధ్య, బలవంతుడైన కాశిపురి రాజు, తన మిత్రుని గౌరవార్థంగా వాసుదేవునితో యుద్ధం చేశాడు.
తతః శార్ఙ్గధనుర్ముక్తైశ్ఛిత్త్వా తస్య శరైః శిరః । కాశిపుర్య్యాఞ్చ చిక్షేప కుర్వ్వన్ సోకస్య విస్మయమ్ ।। ౫-౩౪-
తర్వాత శారంగం నుంచి విడిచిన బాణాలతో అతని తలను కోసి, దుఃఖిస్తున్న ప్రజలను ఆశ్చర్యపరిచేలా కాశిపురిలో వేసాడు.
హత్వా చ పౌణడ్రకం శౌరిః కాఖిరాజఞ్చ సానుగమ్ । పునర్ద్రారవతీం ప్రాప్తో రేమే స్వర్గగతో యథా ।। ౫-౩౪-
పౌండ్రకుని, కాశిరాజును వారి అనుచరులతో కలిపి సంహరించిన శౌరి, మళ్లీ ద్వారవతికి వెళ్లి, పరలోకాన్ని పొందినవాడిలా ఆనందించాడు.
తచ్ఛిరః పతితం దృష్ట్వా తత్ర కాశిపతేః పురే । జనః కిమేతదిత్యాహ కేనత్యత్యన్తవిస్మితః ।। ౫-౩౪-
కాశిపతి నగరంలో ఆ తల పడిపోయినదాన్ని చూసి, ప్రజలు చాలా ఆశ్చర్యపడి, 'ఇది ఏమిటి?' అని అడిగారు.
జ్ఞాత్వా తం వాసుదేవేన హతం తస్య సుతస్తతః । పురోహితేన సహితస్తో।యామాస శఙ్కరమ్ ।। ౫-౩౪-
వాసుదేవుడు అతన్ని సంహరించాడని తెలుసుకుని, అతని కుమారుడు పురోహితుడితో కలిసి శంకరుని వద్దకు వెళ్లాడు.
అవిముక్తే మహాక్షేత్రే తోషితస్తన శఙ్కరః । వరం వృణీష్వేతి తదా తం ప్రోవాచ నృపాత్మజమ్ ।। ౫-౩౪-
అవిముక్తం అనే మహా పుణ్యక్షేత్రంలో శంకరుడు సంతోషించి, ఆ రాజకుమారుని, 'ఏ వరం కావాలో కోరుకో' అని అడిగాడు.
స వబ్ర భగవాన్ కృత్యా పితృహన్తుర్వధాయ మే । సముత్తిష్ఠతు కృష్ణస్య త్వత్ప్రసాదాన్మహేశ్వర ।। ౫-౩౪-
అతడు, 'ప్రభూ! నా తండ్రిని సంహరించిన కృష్ణుడిని సంహరించేందుకు మీ అనుగ్రహంతో ఒక కృత్యా ఉద్భవించాలి' అని కోరాడు.
ఏవం భవిష్యతీత్యుక్తే దక్షిణాగ్నేరనన్తరమ్ । మహాకృత్యా సముత్తస్థౌ తస్యైవాగ్నేర్విన్మశినీ ।। ౫-౩౪-
అలా జరుగుతుందని శంకరుడు చెప్పగానే, దక్షిణ అగ్నిలోంచి, అదే అగ్నిలో పుట్టిన గొప్ప కృత్యా బయటకు వచ్చింది.
తతో జ్వాలాకరాలాస్యా జ్వలత్కేశకలాపికా । కృష్ణ కృష్ణేతి కుపితా కృత్యా ద్రారవతీం యయౌ ।। ౫-౩౪-
అప్పుడా కృత్యా, అగ్ని లాంటి ముఖంతో, జ్వలించే జుట్టుతో, 'కృష్ణా! కృష్ణా!' అని కోపంగా అరుస్తూ ద్వారవతికి వెళ్లింది.
తామవేక్ష్య జనస్త్రాసవిచల్లోచనో మునే! యయౌ శరణ్యం జగతాం శరణం మధుసూదనమ్ ।। ౫-౩౪-
ఆమెను చూసిన ప్రజలు భయంతో కళ్లు తిరిగి, మునివరా! లోకాలకు ఆశ్రయమైన మధుసూదనుని దగ్గరకు రక్షణ కోసం పరుగెత్తారు.
కాశిరాజసుతేనేయమారాధ్య వృషభధ్వజమ్ । ఉత్పాదితా మహాకృత్యేత్యవగమ్యాథ చక్రిణా ।। ౫-౩౪-
ఈ మహాకృత్యను కాశిరాజు కుమార్తె వృషభధ్వజుని పూజించి సృష్టించింది అని చక్రధారి విష్ణువు గ్రహించాడు.
జహి కృత్యామిమాముగ్రాం వహ్నిజ్వాలాజటాలకామ్ । చక్రముత్సృష్టమక్షేషు క్రీड़ాసక్తేన లీలయా ।। ౫-౩౪-
ఈ భయంకరమైన, అగ్నిజ్వాలలతో జటలు మండుతున్న కృత్యను, దుష్టులను సంహరించడంలో నిపుణమైన నీ చక్రంతో నాశనం చేయు.
తదగ్రిమాలాజటిలజ్వాలోదూగారాతిభీషణామ్ । కృత్యామనుజగామాశు విష్ణుచక్ర సుదర్శనమ్ ।। ౫-౩౪-
అప్పుడు విష్ణువు సుదర్శన చక్రం, అగ్నిమాలలతో కూడిన జటలు మండిస్తున్న భయంకరమైన ఆ కృత్యను వేగంగా వెంబడించింది.
చక్రగతాపవిధ్వస్తా కృత్యా మాహేశ్వరీ తదా । ననాశ వేగినీ వేగాత్ తదప్యనుజగామ తామ్ ।। ౫-౩౪-
చక్రం తాకడంతో కాశిరాజు కుమార్తె చేసిన కృత్యం చెల్లాచెదురైంది. అయినా, ఆ కృత్యం వేగంగా ముందుకు పోయింది; చక్రం కూడా దాన్ని వెంటాడింది.
కృత్.యా వారాణసీమేవ ప్రవివేశ త్వరాన్వితా । విష్ణచక్రప్రతిహతప్రభావా మునిసత్తమ ।। ౫-౩౪-
ఆ కృత్యం అత్యంత తొందరతో వారణాసి నగరంలోకి ప్రవేశించింది. విష్ణుచక్రం ప్రభావాన్ని అడ్డుకున్నదని, మునిశ్రేష్ఠా!
తతః కాశిబలం భూరి ప్మథానాం తథా బలమ్ । సమస్తశస్త్రస్త్రయుతం చక్రస్యాభిముఖం యయౌ ।। ౫-౩౪-
తర్వాత కాశిరాజు సైన్యం, పిశాచుల బలగాలు, ఆయుధాలు, అస్త్రాలు ధరించినవారు అందరూ చక్రాన్ని ఎదుర్కొనడానికి వచ్చారు.
శస్త్రస్త్రమోక్షచతురం దగ్ధ్వా తదూబలమోజసా । కృత్యాగర్భామశేషాం తాం దగ్ధ్వా వారాణసీం పురీమ్ ।। ౫-౩౪-
అస్త్రశస్త్ర ప్రయోగంలో నిపుణమైన చక్రం, తన తేజంతో ఆ సర్వసైన్యాన్ని కాల్చేసింది. ఆ తర్వాత ఆ కృత్యంతో పాటు వారణాసి నగరాన్ని కూడా దహించేసింది.
సభూభృదూభృత్యపౌరాన్తు సాశ్వమాతఙ్గమానవామ్ । అశేషకోషకోష్ఠాం తాం దునింరీక్ష్యాం సురైరపి ।। ౫-౩౪-
ఆ నగరం, రాజు, సేవకులు, ప్రజలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, మనుషులు, సంపదలు, గిడ్డంగులు అన్నీ కలిపి, దేవతలు కూడా చూడలేని విధంగా మారిపోయింది.
జ్వాలాపరిప్లుతాశేష-గృహృ-ప్రాకారచత్వరామ్ । దదాహ తద్ధరేశ్వక్రం సకలామేవ తాం పురీమ్ ।। ౫-౩౪-
అక్కడి ఇళ్ళు, గోడలు, ప్రాంగణాలు అన్నీ అగ్నిజ్వాలలతో కప్పబడి, హరిచక్రం ఆ నగరాన్ని పూర్తిగా కాల్చేసింది.
అక్షీణామర్షమత్యుగ్రసాధ్యసాధనసస్పృహమ్ । తజ్వక్ర ప్రస్ఫురద్దీప్తి విష్ణోరభ్యాయయౌ కరమ్ ।। ౫-౩౪-
ఆ చక్రం శక్తి తగ్గకుండా, భయంకరమైన కోపంతో, కష్టమైన పనులు చేయాలని తపనతో, ప్రకాశవంతంగా మెరిసి, విష్ణువు చేతికి తిరిగి చేరింది.
మైత్రేయ ఉవాచ । భూయ ఏవాహమిచ్ఛామి బలభద్రస్య ధీమతః । శ్రోతు పరాక్రమం బ్రహ్మన్ ! తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి ।। ౫-౩౫-
మైత్రేయుడు ఇలా అన్నాడు: మునివరా! మళ్లీ నేను బలరాముని బలపరాక్రమాలను వినాలనుకుంటున్నాను. దయచేసి అవి నాకు వివరించు.