నారదేనైవముక్తా సా పాలయామాస తం శిశుమ్ । బాల్యాదేవాతిరాగేణ రూపాతిశయమోహితా ।। ౫-౨౭-
నారదుడు చెప్పిన ప్రకారం, ఆమె ఆ శిశువును పెంచింది. చిన్నప్పటినుంచి అతని అపూర్వమైన అందంతో ఆమె మోహితురాలైంది.
స యదా యౌవనాభోగ-భూషితోఽభూన్మహామతే! సాభిలాషా తదా సాతి బభూవ గజగామినీ ।। ౫-౨౭-
మహామతివంతుడా! అతడు యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, ఆ గజగామిని మాయావతి అతనిపై కోరికతో నిండిపోయింది.
మాయావతీ దదౌ తస్మ మాయాః సర్వ్వా మహామున ! ప్రద్యు మ్రాయాతిరాగాన్ధా తన్నయస్తహ్టదయేక్షణా ।। ౫-౨౭-
ప్రద్యుమ్నునిపై తీవ్రమైన ఆకర్షణతో మాయావతి, తన所有 మాయలను అతనికి నేర్పింది. ఆమె చూపు పూర్తిగా అతనిపైనే నిలిచిపోయింది.
ప్రసజ్జన్తీన్తు తామాహ స కార్ష్ణిః కమలేక్షణామ్ । మాతృభావమపాహాయ కిమేవం వర్త్తసేఽన్యథా ।। ౫-౨౭-
ఆమె అతనిపై మమకారం పెంచుకున్నప్పుడు, కమలనేత్రుడైన కృష్ణుని కుమారుడు, 'నీవు తల్లి భావాన్ని వదిలేసి ఇలా ఎందుకు ప్రవర్తిస్తున్నావు?' అని అడిగాడు.
సా చాస్మై కథయామాస న పుత్రస్త్వం మమేతి వై । తనయం త్వామయం విష్ణోహ్ట తవాన్ కాలశమ్బరః ।। ౫-౨౭-
ఆమె అతనితో ఇలా చెప్పింది: 'నువ్వు నా కుమారుడు కావు; నువ్వు విష్ణువు కుమారుడివి. ఈ కాలశంబరుడు నీ శత్రువు.'
క్షిప్తః సముద్ర మత్స్యస్య సమ్ప్రాప్తో జఠరాన్మయా । సా తు రోదితి తే మాతా కాన్తాద్యాప్యతివత్సలా ।। ౫-౨౭-
నిన్ను సముద్రంలో పడవేసినప్పుడు, ఒక చేప నిన్ను మింగింది. ఆ చేప పొట్టలోంచి నిన్ను నేను దొరకపట్టుకున్నాను. అయినా నీ తల్లి, ఎంతో ప్రేమతో, ఇప్పటికీ నీ కోసం ఏడుస్తూనే ఉంది.
ఇత్యుక్తః శమ్బరం యుద్ధే ప్రద్యు మ్రః స సమాహ్వయత్ । క్రోధాకులీకృతమనా యుయుధే చ మహాబలః ।। ౫-౨౭-
ఇలా విని, ప్రద్యుమ్నుడు కోపంతో ఉప్పొంగి, శంబరుని యుద్ధానికి పిలిచి, గొప్ప బలంతో పోరాడాడు.
హత్వా సైన్యమశేషన్తు తస్య దైత్యస్య మాధవిః । సప్త మాయా వ్యతిక్రమ్య మాయాం ప్రయుయుజేఽశష్టమీమ్ ।। ౫-౨౭-
ఆ దైత్యుని సైన్యాన్ని పూర్తిగా సంహరించిన తర్వాత, మాధవుడు ఏడూ మాయలను జయించి, ఎనిమిదవ మాయను ప్రయోగించాడు.
తయా జఘాన తం దైత్యం మాయయా కాలశమ్బరమ్ । ఉత్పత్య చ తయా సార్ద్ధమాజగామ పితుర్గృహమ్ ।। ౫-౨౭-
ఆ మాయతో, అతడు కాలశంబరుడనే దైత్యుని సంహరించాడు. ఆ తరువాత ఆమెతో కలిసి తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లాడు.
అన్తః పరే నిపతితం మాయావత్యా సమన్వితమ్ । తం దృష్ట్వా కృష్ణసంకల్పా బభూవుః కృష్ణయోషితః ।। ౫-౨౭-
మాయావతితో కలిసి అంతఃపురంలోకి వచ్చిన అతన్ని చూసి, కృష్ణుని భార్యలు అందరూ కృష్ణుని సంకల్పంతో పరవశించిపోయారు.
రుక్మిణీ చావదత్ ప్రేమూణా ప్రమ్ణా సాశ్రుదృష్టిరనిన్దితా । ధన్యాయాః ఖల్వయం పుత్రో వర్త్తతే నవయౌవనే ।। ౫-౨౭-
రుక్మిణి, నిర్మలమైనది, ప్రేమతో కన్నీళ్లు కళ్లలో ఉంచుకుని ఇలా చెప్పింది: 'నా కుమారుడు, ధన్యుడై, యవ్వనంలో నిలబడి ఉన్నాడు.'
అస్మిన్ వయసి పుత్రో మే ప్రద్యు మ్రో యది జీవతి । సభాగ్యా జననీ వతూస! త్వయా కాపి విభూషితా ।। ౫-౨౭-
ఈ వయసులో నా కుమారుడు ప్రద్యుమ్నుడు బతికుంటే, అతని తల్లి నిజంగా అదృష్టవంతురాలు, ఓ యువకా! నీవు ఆమెకు గొప్ప అలంకారంగా ఉన్నావు.
అథవా యాదృశః స్నేహో మమ యాదృగూ వపుస్తవ । హరేరపత్యం సువ్యక్త భవాన్ వత్స!భవిష్యతి ।। ౫-౨౭-
లేదా, నా ప్రేమ ఎంత లోతుగా ఉందో, నీ రూపం కూడా నా రూపాన్ని ఎంతగా పోలి ఉందో చూస్తే, ఓ బిడ్డా! నువ్వు హరివంశానికి చెందినవాడివని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
ఏతిస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తః సహ కృష్ణేన నారదః । అన్తః పురచరీం దేవీం రుక్మిణీం ప్రాహ హర్షయన్ ।। ౫-౨౭-
అంతలోనే, నారదుడు కృష్ణునితో కలిసి వచ్చి, అంతఃపురంలో తిరుగుతున్న రుక్మిణిని ఆనందంగా ఉద్దేశించి పలికాడు.
ఏశ తే తనయః సుభ్రు! హత్వా శమ్బరమాగతః । హ్టతో యేనాభవద్ బాలో భవత్యాః సూతికాగృహాత్ ।। ౫-౨౭-
ఓ సుందరీ! ఇదిగో నీ కుమారుడు, చిన్నప్పుడే నీ ప్రసూతిగృహం నుంచి తీసుకుపోయి, ఇప్పుడు శంబరుణ్ని సంహరించి తిరిగి వచ్చాడు.
ఇయం మాయావతీ భార్య్యా తనయస్యాస్య తే సతీ । శమ్బరస్య న భార్య్యేయం శ్రూయతామత్ర కారణమ్ ।। ౫-౨౭-
ఈ మాయావతి నీ కుమారుడికి సతీమంతురాలైన భార్య. ఆమె శంబరుని భార్య కాదు. దీనికి కారణం విను.
మన్మథే తు గతే నాశం తదుద్భవపరాయాణా । శమ్బరం మోహయామాస మాయారూపేణ రూపిణీ ।। ౫-౨౭-
మన్మథుడు నశించిన తర్వాత, అతని పునర్జన్మ కోసం మాయారూపిణి అయిన ఆమె, శంబరుని మాయతో మోహింపజేసింది.
వ్యవాయాద్యు పభోగేషు రూపం మాయామయం శుభమ్ । దర్శయామాస దైత్యస్య తస్యేయం మదిరేక్షణా ।। ౫-౨౭-
విలాసాలలో, అనుభవాలలో, ఆమె తన అందమైన మాయారూపాన్ని ఆ దైత్యునికి చూపించింది. ఈ మదిరాకళ్ళవాడే ఆమె.
కామోఽవతీర్ణః పుత్రస్తే తస్యేయం దయితా రతిః । విశఙ్కా నాత్ర కర్త్తవ్యా స్నుషేయం తవ శోభనా ।। ౫-౨౭-
నీ కుమారుడు కామదేవుడిగా అవతరించాడు. ఈ రతి అతని ప్రియ భార్య. సందేహించకండి, ఈ శోభాయమానురాలు నీ కోడలు.
తతో హర్షసమావిష్టా రుక్మిణీ కేశవస్తథా । నగరీ చ సమస్తా సా సాధు సాధ్విత్యభాషత ।। ౫-౨౭-
అంతట రుక్మిణి, కేశవుడు, అలాగే మొత్తం నగరం ఆనందంతో 'బాగుంది! బాగుంది!' అని పలికారు.
చిరం నష్టేన పుత్రేణ సంయుక్తాం ప్రేక్ష్య రుక్మిణీమ్ । అవాప విస్మయం సర్వ్వో ద్రారవత్యాం జనస్తదా ।। ౫-౨౭-
చాలా కాలంగా కనపడని కుమారునితో రుక్మిణి కలిసిన దృశ్యాన్ని చూసి, ద్వారకా జనులందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
చారుదేష్ణాం సుదేష్ణఞ్చ చారుదేవఞ్చ వీర్య్యవాన్ । సుషేణం చారుగుప్తఞ్చ భద్రచారు తథాపరమ్ ।। ౫-౨౮-
చారుదేశ్నుడు, సుదేశ్నుడు, చారుదేవుడు, వీరుడు, సుషేణుడు, చారుగుప్తుడు, మరొకడు భద్రచారు.
చారువిన్దం సుచారుఞ్చ చారుఞ్చ బలినాం వరమ్ । రుక్మిణ్యజనయత్ పుత్రాన్ కన్యాం చారుమతీం తథా ।। ౫-౨౮-
రుక్మిణి కుమారులు చారువిందుడు, సుచారుడు, చారు, బలవంతుడు అయిన చారువర్యుడు, అలాగే కుమార్తె చారుమతిని ప్రసవించింది.
అన్యాశ్వ భార్య్యాః కృష్ణస్య బభూవుః స్ప్త శోభనాః । కాలిన్దీ మిత్రవిన్దా చ సత్యా నాగ్రజితీ తథా ।। ౫-౨౮-
కృష్ణునికి మరికొన్ని ప్రసిద్ధమైన భార్యలు ఉన్నారు — కాలిందీ, మిత్రవిందా, నాగనజితి కుమార్తె సత్యా మరియు ఇతరులు.
దేవీ జామ్బవతీ చాపి రోహిణీ కామరూపిణీ । మద్రరాజసుతా చాన్యా సుశీలా శీలభణ్డనా ।। ౫-౨౮-
అలాగే దేవి జాంబవతి, రూపాన్ని మార్చగల రోహిణి, మద్రదేశపు రాజకుమార్తె, సుశీల, శీలభండన అనే వారు కూడా ఉన్నారు.
సాత్రాజితీ సత్యభీమా లక్ష్ణా చారుహాసినీ । షోड़శాసన సహస్త్రాణి స్త్రీణామన్యాని చక్రిణః ।। ౫-౨౮-
సత్రాజితి కుమార్తె సత్యభామ, అందమైన నవ్వుతో లక్ష్మణా, ఇంకా చక్రధారి కృష్ణునికి పదహారు వేల ఇతర భార్యలు కూడా ఉన్నారు.
ప్రద్యు మ్రోఽపి మహావీర్య్యో రుక్మిణస్తనయాం శుభామ్ । స్వయంవరస్థాం జగ్రాహ సా చ తం తనయ హరేః ।। ౫-౨౮-
ప్రముఖ పరాక్రమశాలి ప్రద్యుమ్నుడు, రుక్మి కుమార్తెను ఆమె స్వయంవరంలో పెండ్లి చేసుకొని, ఆమె ద్వారా హరివంశానికి కుమారుని పొందాడు.
యస్యామస్యాభవత్ పుత్రో మహాబలపరాక్రమః । అనిరుద్ధో రణో క్రే ద్ధో వీర్య్యోదధిరరిన్దమః ।। ౫-౨౮-
ఆమెకు మహాశక్తి, మహాపరాక్రమం కలిగిన కుమారుడు అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు; అతడు శత్రువులను జయించేవాడు, వీరతకు సముద్రం వంటివాడు.
తస్యాపి రుక్మిణః పౌత్రీం వరయామాస కేశవః । దౌహిత్రాయ దదౌ రుక్మీ తాం స్పర్ద్ధన్నపి శౌరిణా ।। ౫-౨౮-
అతనికోసం కేశవుడు రుక్మి మనవరాలిని వరంగా అడిగాడు; శౌరి తో పోటీ పడినా, రుక్మి తన కుమార్తె కుమారుడికి ఆమెను ఇచ్చాడు.
తస్యా వివాహే రామాద్యా యాదవా హరిణా సహ । రుక్మిణో నగరం జగ్ముర్నామ్రా భోజకటం ద్రిజ ।। ౫-౨౮-
ఆ పెళ్లిలో రాముడు, ఇతర యాదవులు, హరిచేత కలిసి రుక్మి నగరమైన భోజకటకు వెళ్లారు, బ్రాహ్మణా!