కృష్ణోపి యుయుధే తేన లీలయైవ జగన్మయః । ఖేదాచ్చాలయతా కోపాన్నిజకేసరశ్ఖోరమ్
జగత్తు అంతటినీ ఆవరించిన కృష్ణుడు, ఆ పోరును ఆటగా సాగించాడు. అలసటతో, కోపంతో తన సింహపు జటలను ఊపాడు.
బలక్షయం వివృద్ధిం చ దృష్ట్వా చాణూకృష్ణయోః । వారయామాస తూర్యాణి కంసః కోపపరాయణః
చాణూరుని బలం తగ్గిపోతూ, కృష్ణునిది పెరుగుతుండటం చూసి, కోపంతో కంసుడు వాద్యాలను ఆపేయమని ఆజ్ఞాపించాడు.
మృదంగాదిషు తూర్యేషు ప్రతిషిద్ధేషు తత్క్షణాత్ । ఖే సంగతాన్యవాద్యంత దేవతూర్యాణ్యనేకశః
ఆ క్షణంలో మృదంగాదులాంటి వాద్యాలు ఆపివేయబడినప్పుడు, ఆకాశంలో అనేక దేవతా వాద్యాలు ఒకేసారి మోగాయి.
జయ గోవింద చాణూరం జహి కేశవ దానవమ్ । అంతర్ద్ధానగతా దేవాస్తమూచురతిహర్షితాః
"జయ గోవిందా! చాణూరుని సంహరించు, కేశవా!" అని, దృష్టికి కనిపించని దేవతలు ఆనందంతో పలికారు.
చాణూరేణ చిరం కాలం పీడిత్వా మధుసూదనః । ఉత్పాట్య భ్రామయామాస తద్వధాయ కృతోద్యమః
చాణూరుని చాలా సేపు బాధించి, మధుసూదనుడు అతన్ని సంహరించేందుకు పట్టుకుని, గాల్లో తిప్పసాగాడు.
భ్రామయిత్వా శతగుణం దైత్యమల్లమమిత్రజిత్ । భూమావాస్ఫోటయామాస గగనే గతజీవితమ్
వైరీలను జయించిన కృష్ణుడు, ఆ దైత్యమల్లుని వందసార్లు తిప్పి, అతని ప్రాణం గాల్లో పోయిన తరువాత భూమిపై బలంగా పడగొట్టాడు.
భూమావాస్ఫోటితస్తేన చాణూరః శతధాఽభవత్ । రక్తస్రావమహాపంకాం చకార చ తదా భువమ్
ఆ దెబ్బతో చాణూరు శరీరం నూరుకుకుళ్లైపోయింది. ఆ సమయంలో భూమంతా రక్తంతో ముంచెత్తింది.
బలదేవోఽపి తత్కాలం ముష్టికేన మహాబలః । యుయుధే దైత్యమల్లేన చాణూరేణ యథా హరిః
అప్పటికి బలరాముడు కూడా మహాబలశాలి, ముష్టిక అనే దైత్యమల్లునితో, కృష్ణుడు చాణూరునితో చేసినట్లే యుద్ధం చేశాడు.
సోఽప్యేనం ముష్టినా మూర్ధ్ని వక్షస్యాహత్య జానునా । పాతయిత్వా ధరాపృష్ఠే నిష్పిపేష గతాయుషమ్
బలరాముడు, ముష్టికుని తలపై, ఛాతిపై గుద్దులతో, మోకాలి దెబ్బతో కొట్టి, భూమిపై పడగొట్టి, అతని ప్రాణం పోయే వరకు నలిపేశాడు.
కృష్ణ స్తోశలకం భూయో మల్లరాజం మహాబలమ్ । వామముష్టిప్రహారేణ పాతయామాస భూతలే
తర్వాత కృష్ణుడు, బలమైన మల్లయుద్ధ రాజు తోశలకుని, ఎడమ చేతి గుద్దుతో బలంగా కొట్టి, భూమిపై పడగొట్టాడు.
చాణూరే నహతే మల్లే ముష్టేకే వినిపాతితే । నీతే క్షయం తోశలకే సర్వే మల్లాః ప్రదుద్రు వుః
చాణూరుడు కుస్తీలో పడిపోయి, ముష్టికుడు కూడా నేలకూలి, తోశలకుడు అంతమయ్యాక, మిగతా మల్లయోధులందరూ భయంతో పారిపోయారు.
వవల్గతుస్తతో రంగే కృష్ణసంకర్షణావుభౌ । సమానవయసో గోపాన్బలాదాకృష్య హర్షితౌ
ఆ తర్వాత కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు ఇద్దరూ ఆనందంగా రంగంలోకి దూకి, తమ వయస్సు గల గోప బాలురను బలవంతంగా పట్టుకున్నారు.
కంసోఽపి కోపరక్తాక్షః ప్రాహోచ్చైర్వ్యాయతాన్నరాన్ । గోపావేతౌ సమాజౌఘాన్నిష్క్రామ్యేతాం బలాదితః
కంసుడు కోపంతో కళ్లెరుపు చేసి, బలవంతంగా ఈ ఇద్దరు గోప బాలులను, గోప సమూహాన్ని సభ నుండి బయటకు తీసేయండి అని రక్షకులకు గట్టిగా ఆజ్ఞాపించాడు.
నందోఽపి గృహ్యతాం పాపో నిర్గలైరాయసైరిహ । అవృద్ధార్హేణ దండేన వసుదేవోఽపి బధ్యతామ్
ఈ నందుడిని ఇక్కడే ఇనుప గొలుసులతో బంధించండి! వయస్సు లేని వారికి ఇచ్చే శిక్షతో వసుదేవుడిని కూడా కట్టేయండి!
వల్గంతి గోపాః కృష్ణేన యే చేమే సహితాః పురః । గావో నిగృహ్య తామేషాం యచ్చాస్తి వసు కించన
కృష్ణుడితో ఉన్న ఈ గోపాలుల పశువులను పట్టుకుని, వాళ్ల దగ్గర ఉన్న దేనికైనా స్వాధీనం చేసుకోండి!
ఏవమాజ్ఞాపయానం తు ప్రహస్య మధుసూదనః । ఉత్ప్లుత్యారుహ్య తం మంచం కంసం జగ్రాహ వేగతః
కంసుడు ఇలా ఆజ్ఞలు ఇస్తుండగా, మధుసూదనుడు నవ్వుతూ ఒక్కసారిగా ఎగిరి, మంచంపైకి చేరి, వేగంగా కంసుని పట్టుకున్నాడు.
కేశ్ష్వోఆ!కృష్య విగలత్కిరీటమవనీతలే । స కంసం పాతయామాస తస్యోపరి పపాత చ
కృష్ణుడు కంసుని జుట్టు పట్టి లాగగా, అతని కిరీటం నేలపై పడిపోయింది. వెంటనే కంసుని నేలకూల్చి, అతని మీద పడిపోయాడు.
అశ్షోజగదాధారగురుణా పతతోపరి । కృష్ణేన త్యాజితః ప్రాణానుగ్రసేనాత్మజో నృపః
ప్రపంచాన్ని మోసే బలవంతుడు అయిన కృష్ణుడు పడగొట్టిన వెంటనే, ఉగ్రసేనుని కుమారుడు అయిన కంసుడు ప్రాణాలు విడిచాడు.
నృతస్య కేశ్షోఉ! తదా గృహీత్వా మధుసూదనః । చకర్ష దేహం కంసస్య రంగమధ్యే మహాబలః
తర్వాత మధుసూదనుడు కంసుని జుట్టు పట్టుకుని, అతని శరీరాన్ని రంగ మధ్యలోకి లాగాడు.
గౌరవేణాతిపతతా పరిఘాతేన కృష్యతా । కృతా కంసస్య దేహేన వేగేనేవ మహాంభసః
బలంగా కొట్టడం, లాగడం వల్ల కంసుని శరీరం వేగంగా ప్రవహించే పెద్ద నదిలా తయారైంది.
కంసే గృహీతే కృష్ణేన తద్భ్రాతాఽభ్యాగతో రుషా । సునామా బలభద్రే ణ లీలయైవ నిపాతితః
కృష్ణుడు కంసుని పట్టుకున్నప్పుడు, అతని అన్న సునాముడు కోపంతో వచ్చాడు. కానీ బలభద్రుడు అతన్ని సులభంగా నేలకూల్చాడు.
తతో హాహాకృతం సర్వమాసీత్తద్రం గమండలమ్ । అవజ్ఞయా హతం దృష్ట్వా కృష్ణేన మథురేశ్వరమ్
కృష్ణుడు మథురా రాజును నిర్లక్ష్యంగా సంహరించడాన్ని చూసి, ఆ సభ అంతా 'హాయ్ హాయ్' అంటూ విలపించింది.
కృష్ణోఽపి వసుదేవస్య పాదౌ జగ్రాహ సత్వరః । దేవక్యాశ్చ మహాబాహుర్బలదేవసహాయవాన్
బలవంతుడు అయిన బలరాముని తోడుగా, కృష్ణుడు వేగంగా వసుదేవుడు, దేవకీ పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
ఉత్థాప్య వసుదేవస్తం దేవకీ చ జనార్దనమ్ । స్మృతజన్మోక్తవచనౌ తావేవ ప్రణతౌ స్థితౌ
వసుదేవుడు, దేవకీ ఇద్దరూ జనార్దనుని లేపి, ఆయన జనన సమయంలో చెప్పిన మాటలను గుర్తు చేసుకుని, చేతులు జోడించి నమస్కరించారు.
శ్రీవసుదేవ ఉవాచ। ప్రసీద సీదతాం దత్తో దేవానాం యో వరః ప్రభో । తథావయోః ప్రసాదేన కృతోద్ధారస్స కేశవ
శ్రీ వసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు: "ప్రభూ! మేము నమస్కరిస్తున్న వారిని అనుగ్రహించు. దేవతలకు ఇచ్చిన వరం నీ కృపతో నేడు మాకూ నెరవేరింది, కేశవా!"
ఆరాధితో యద్భగవానవతీర్ణో గృహే మమ । దుర్వృత్తనిధనార్థాయ తేన నః పావితం కులమ్
"ప్రభూ! నిన్ను పూజించటం వలన నీవు దుష్టులను సంహరించడానికి మా ఇంటికి అవతరించావు. అందువల్ల మా వంశం పవిత్రమైంది."
త్వమంతః సర్వభూతానాం సర్వభూతమయస్థితః । ప్రవర్త్తేతే సమస్తాత్మంస్త్వత్తో భూతభవిష్యతీ
"నీవు సమస్త భూతాలలో అంతరంగా ఉండి, వాటి సర్వస్వరూపుడవు. గత, భవిష్యత్ అన్నీ నీవే; సర్వజీవుల ఆత్మవు నీవే."
యజ్ఞైస్త్వమిజ్యసేఽచింత్య సర్వదేవమయాచ్యుత । త్వమేవ యజ్ఞో యష్టా చ యజ్వనాం పరమేశ్వరః
"అచ్యుతా! నీవు యజ్ఞాలతో పూజింపబడేవాడవు, అన్ని దేవతల సమ్మిళిత స్వరూపుడవు. నీవే యజ్ఞము, నీవే యజ్ఞకర్త, యజ్ఞం చేసే వారందరికీ పరమేశ్వరుడవు."
సముద్భవస్సమస్తస్య జగతస్త్వం జనార్దన
సమస్త జగత్తుకు ఆదిగా ఉన్నవాడవు నీవే జనార్దనా.
సాపహ్నవం మమ మనో యదేతత్త్వయి జాయతే । దేవక్యాశ్చాత్మజప్రీత్యా తదత్యంతవిడంబనా
నా మనసులో నీపై కలిగిన ఈ అనుమానం, దేవకీ కుమారునిపై కలిగిన మమకారం — ఇవన్నీ పరమ మాయ మాత్రమే.