వాద్యమానేషు తూర్యేషు చాణూరే చాతివల్గతి । హాహాకారపరే లోకే హ్యాస్ఫోటయతి ముష్టికే
వాద్యాలు మోగుతుండగా, చాణూరుడు చురుకుగా కదులుతూ, జనంలో హాహాకారాలు వినిపించాయి. ముష్టికుడు చేతులు చప్పట్లు కొడుతూ నిలబడ్డాడు.
ఈషద్ధసంతౌ తౌ వీరౌ బలభద్ర జనార్దనౌ । గోపవేషధరౌ బాలౌ రంగద్వారముపాగతౌ
ఆ సమయంలో వీరుడు బాలరాముడు, జనార్దనుడు స్వల్పంగా నవ్వుకుంటూ, గోపాల వేషంలో, చిన్నవారిగా రంగస్థల ద్వారం వద్దకు వచ్చారు.
తతః కువలయాపీడో మహామాత్రప్రచోదితః । అభ్యధావత వేగేన హంతుం గోపకుమారకౌ
అప్పుడే మహామాత్రుడు ప్రేరేపించగా, కువలయాపీడ అనే ఏనుగు ఇద్దరు గోపబాలుర్ని చంపేందుకు వేగంగా పరుగెత్తింది.
హాహాకారో మహాఞ్జజ్ఞే రంగమధ్యే ద్విజోత్తమ । బలదేవోఽనుజం దృష్ట్వా వచనం చేదమబ్రవీత్
రంగస్థల మధ్యలో పెద్ద గోల గోలలు వినిపించాయి. బాలరాముడు తన తమ్ముడిని చూసి ఇలా అన్నాడు.
హంతవ్యో హి మహాభాగ నాగోఽయం శత్రుచోదితః
బహు భాగ్యవంతుడా! శత్రువు ప్రేరేపించిన ఈ ఏనుగును తప్పకుండా చంపాలి.
ఇత్యుక్తస్సోఽగ్రజేనాథ బలదేవేన వై ద్విజ । సింహనాదం తతశ్చక్రే మాధవః పరవీరహా
అతని అన్నయ్య బాలరాముడు ఇలా చెప్పగానే, మాధవుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, సింహగర్జనతో గట్టిగా అరవాడు.
కరేణ కరమాకృష్య తస్య కేశినిషూదనః । భ్రామయామాస తం శౌరిరైరావతసమం బలే
కేశిని సంహరించిన శౌరి, తన చేతితో ఏనుగు సొంకును పట్టుకుని, ఎర్రావతా ఏనుగు బలంతో దాన్ని తిప్పాడు.
ఈశోపి సర్వజగతాం బాలలీలానుసారతః । క్రీడిత్వా సుచిరం కృష్ణః కరిదంతపదాంతరే
ప్రపంచాలన్నిటికీ అధిపతి అయిన కృష్ణుడు, బాలలీలగా ఏనుగు దంతాల మధ్యలో చాలా సేపు ఆడుకుంటూ ఉన్నాడు.
ఉత్పాట్య వామదంతం తు దక్షిణేనైవ పాణినా । తాడయామాస యంతారం తస్యాసీచ్ఛతధా శిరః
తన కుడిచేతితో ఎడమ దంతాన్ని పీక్కి, ఏనుగు కాపరిని గట్టిగా కొట్టాడు. వెంటనే అతని తల నూరుకుక్కలు అయింది.
దక్షిణం దంతముత్పాట్య బలభద్రో ఽపి తత్క్షణాత్ । స రోషస్తేన పార్శ్వస్థాన్ గజపాలానపోథయత్
అదే సమయంలో బాలరాముడు కూడా కుడి దంతాన్ని పీక్కి, కోపంతో పక్కనే ఉన్న ఏనుగు కాపరులను కొట్టాడు.
తతస్తూత్ప్లుత్య వేగేన రౌహిణేయో మహాబలః । జఘాన వామపాదేన మస్తకే హస్తినం రుషా
తర్వాత రోహిణీ కుమారుడు, మహాబలుడు, వేగంగా ఎగిరి, ఎడమ కాలితో కోపంగా ఏనుగు తలపై బలంగా తన్నాడు.
స పపాత హతస్తేన బలభద్రే ణ లీలయా । సహస్రాక్షేణ వజ్రేణ తాడితః పర్వతో యథా
బలరాముడు సరదాగా కొట్టిన వెంటనే, ఆ ఏనుగు మృతిచెందింది. అది ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టిన పర్వతంలా నేలపై పడిపోయింది.
హత్వా కువలయాపీడం హస్త్యారోహప్రచోదితమ్ । మదాసృగనులిప్తాంగౌ హస్తిదంతవరాయుధౌ
ఏనుగు కాపరి ప్రేరేపించిన కువలయాపీడను చంపి, రక్తంతో, మదంతో తడిసిన శరీరాలతో, ఏనుగు దంతాలను ఆయుధాలుగా పట్టుకుని ఉన్నారు.
మృగమధ్యే యథా సింహౌ గర్వలీలావలోకినౌ । ప్రవిష్టౌ సుమహారంగం బలభద్ర జనార్దనౌ
మృగాల మధ్య సింహాలు ఎలా గర్వంగా తిరుగుతాయో, అలాగే బాలరాముడు, జనార్దనుడు గర్వభావంతో చుట్టూ చూస్తూ, ఆ మహారంగస్థలంలోకి ప్రవేశించారు.
హాహాకారో మహాఞ్జజ్ఞే మహారంగే త్వనంతరమ్ । కృష్ణోఽయం బలభద్రో యమితి లోకస్య విస్మయః
అరె! ఎంత పెద్ద అరుపు ఆ మహా రంగస్థలంలో ఎగిసిపడింది! అందరూ ఆశ్చర్యంతో — "ఇవ్వాళ్ళు కృష్ణుడు, అబ్బాయిలా ఉన్నవాడు బాలభద్రుడు" అని పరస్పరం చెప్పుకున్నారు.
సోఽయం యేన హతా ఘోరా పూతనా బాలఘాతినీ । క్షిప్తం తు శకటం యేన భగ్నౌ తు యమలార్జునౌ
ఇతడే భయంకరమైన పిల్లల్ని చంపే పూతనను సంహరించినవాడు; ఇతడే బండిని విసిరేసినవాడు, యమలార్జున వృక్షాలను విరిచినవాడు.
సోయం యః కాలియం నాగం మమర్దారుహ్య వాలకః । ధృతో గోవర్ద్ధనో యేన సప్తరాత్రం మహాగిరిః
ఇతడే చిన్నవాడిగా కాలియ సర్పాన్ని ఎక్కి అదుపులో పెట్టినవాడు; ఇతడే ఏడు రాత్రులు గొవర్ధన పర్వతాన్ని చేతిలో ఎత్తినవాడు.
అరిష్టో ధేనుకః కేశీ లీలయైవ మహాత్మనా । నిహతా యేన దుర్వృత్తా దృశ్యతామేష సోఽచ్యుతః
అరిష్టుడు, ధేనుకుడు, కేశి — ఆ దుష్టులను ఈ అచ్యుతుడు ఎంతో సులభంగా సంహరించాడు. చూడండి, ఇదే ఆ అచ్యుతుడు.
అయం చాస్య మహాబాహుర్బలభద్రో ఽగ్రతోఽగ్రజః । ప్రయాతి లీలయా యోషిన్మనోనయననందనః
ఇదిగో, ఇతని పెద్ద అన్నయ్య, బలమైన భుజాలు కలిగిన బాలభద్రుడు ముందుగా సులభంగా నడుస్తూ, స్త్రీల మనసు, కన్నులకు ఆనందాన్ని ఇస్తున్నాడు.
అయం స కథ్యతే ప్రాజ్ఞైః పురాణార్థవిశారదైః । గోపాలో యాదవం వంశం మగ్నమభ్యద్ధరిష్యతి
పురాణార్థాన్ని బాగా తెలిసిన పండితులు ఇతడే గోపాలుడు, పడిపోయిన యాదవ వంశాన్ని పైకి లేపబోయేవాడు అని ప్రకటిస్తున్నారు.
అయం హి సర్వలోకస్య విష్ణోరఖిలజన్మనః । అవతీర్ణో మహీమంశో నూనం భారహరో భువః
ఇతడే సర్వలోకాలకు జనకుడైన విష్ణువు యొక్క మహత్తర భాగం, భూమిని భారమునుంచి విముక్తి చేయడానికి అవతరించినవాడు.
ఇత్యేవం వర్ణితే పౌరై రామే కృష్ణే చ తత్క్షణాత్ । ఉరస్తతాప దేవక్యాః స్నేహస్నుతపయోధరమ్
ఇలా పురవాసులు రాముడు, కృష్ణుడి గురించి వర్ణిస్తున్నప్పుడు, ఆ క్షణంలోనే మాతృ ప్రేమతో తడిసిన దేవకీ గుండె ఉప్పొంగింది.
మహోత్సవమివాసాద్య పుత్రాననవిలోకనాత్ । యువేవ వసుదేవోఽభూద్విహాయాభ్యాగతాం జరామ్
కొడుకుల ముఖాలను చూసే మహోత్సవాన్ని పొందిన వాసుదేవుడు, తన వృద్ధాప్యాన్ని వదిలేసి మళ్లీ యువకుడిగా మారిపోయాడు.
విస్తారితాక్షియుగలో రాజాంతఃపురయోషితామ్ । నాగరస్త్రీసమూహశ్చ ద్ర ష్టుం న విరరామ తమ్
అంతఃపుర స్త్రీలు విస్తృతమైన కళ్లతో అతనిని చూస్తూ ఉండిపోయారు; నగర స్త్రీల గుంపులు కూడా అతనిని చూడడం ఆపలేదు.
సఖ్యః పశ్యత కృష్ణస్య ముఖమత్యరుణేక్షణమ్ । గజయుద్ధకృతాయాసస్వేదాంబుకణికాచితమ్
సఖులారా! గజయుద్ధంలో అలసటతో వచ్చిన చెమటబిందువులతో అలంకరించబడిన, ఎర్రటి కళ్లతో ఉన్న కృష్ణుని ముఖాన్ని చూడండి.
వికాసిశరదంభోజమపశ్యామజలోక్షితమ్ । పరిభూయం స్థితం జన్మ సఫలం క్రియతాం దృశః
వానితో తడిసిన శరదృతువులో వికసించిన కమలాన్ని పోలిన అతని ముఖాన్ని చూస్తున్నాం. ఈ జన్మలో మన కళ్ళు సార్థకమయ్యాయి.
శ్రీవత్సాంకం మహద్ధామ బాలస్యైతద్విలోక్యతామ్ । విపక్షక్షపణం వక్షో భుజయుగ్మం చ భామిని
ఓ అందమైనవాడా! శ్రీవత్సం ఉన్న ఆ బాలుని గొప్ప తేజస్సును, శత్రువులను నాశనం చేసే అతని వక్షస్సును, రెండు బాహువులను చూడు.
కిం న పశ్యసి దుగ్ధేందుమృణాలధవలాకృతిమ్ । బలభద్ర మిమం నీలపరిధానముపాగతమ్
పాలు, చంద్రుడు, మృణాళం లాంటి తెల్లటి రూపంతో, నీల వస్త్రం ధరించి వచ్చిన బాలభద్రుడిని నువ్వెందుకు చూడటం లేదు?
వల్గతాముష్టికేనైవ చాణూరేణ తథా సఖి । క్రీడతో బలభద్ర స్య హరేర్హాస్యం విలోక్యతామ్
సఖి! ముష్టికుడు, చాణూరుడితో బాలభద్రుడు ఆటలాడుతున్నాడు. హరిదేవుని చిరునవ్వును చూడు.
సఖ్యః పశ్యత చాణూరం నియుద్ధార్థమయం హరిః । సముపైతి న సంత్యత్ర కిం వృద్ధా ముక్తకారిణః
సఖులారా! చాణూరుని తోడు యుద్ధానికి హరిదేవుడు ముందుకు వస్తున్నాడు. ఇక్కడ ఎలాంటి సంకోచం లేదు — పెద్దలు అనుమతిచ్చారా?