పితృతీర్థేన సతిలం తథైవ సలిలాఞ్జలిమ్ । మాతామహేభ్యస్తేనైవ పిణ్డాంస్తీర్థేన నిర్వపేత్
పితృతీర్థం నుండి తీసుకున్న నువ్వులతో కలిపిన నీటితో, అదే నీటితో మామగారి వంశానికి పిండాలను సమర్పించాలి.
దీక్షిణాగ్రేషు దర్భేషు పుష్పధూపాదిపూజితమ్ । స్వపిత్రే ప్రథమం పిణ్డం దద్యాదుచ్ఛిష్టసన్నిధౌ
దక్షిణదిశలో దర్భ గడ్డి మీద పుష్పాలు, ధూపం మొదలైనవి అలంకరించి, మిగిలిన ప్రసాదం సమక్షంలో ముందుగా తండ్రికి పిండాన్ని సమర్పించాలి.
పితామహాయ చైవాన్యం తత్పిత్రే చ తథాపరమ్ । దర్భభూలే లేపభుజః ప్రీణయేల్లేపఘర్షణైః
తర్వాత తాతకు ఒకటి, ఆయన తండ్రికి మరొకటి సమర్పించాలి. దర్భను నేలపై పరచి, అభిషేకం చేసి, సంతోషపరచాలి.
పిణ్డైర్మాతామహాంస్తద్వద్ గన్ధమాల్యాదిసంయుతైః । పూజయిత్వా ద్విజాగ్ర్యాణాం దద్యాచ్చాచమనం తతః
అదే విధంగా, సుగంధాలు, పుష్పాలతో అలంకరించిన పిండాలను మామగారి వంశానికి సమర్పించాలి. తరువాత, ముఖ్య బ్రాహ్మణులను పూజించి, వారికి ఆచమనానికి నీళ్లు ఇవ్వాలి.
పితృభ్యః ప్రథమం భక్త్యా తన్మనస్కో నరేశ్వర । సుస్వధేత్యాశిషా యుక్తాం దద్యాచ్ఛక్త్యా చ దిక్షిణామ్
ముందుగా, భక్తితో, ఏకాగ్రతతో, రాజా, పితృదేవతలకు శక్తికి తగినట్లు, 'సువధే' అనే ఆశీర్వాదంతో దక్షిణను సమర్పించాలి.
దత్త్వా చ దక్షిణాం తేభ్యో వాచయేద్వైశ్వదేవికాన్ । ప్రీయన్తామిహ యే విశ్వేదేవాస్తేన ఇతీరయేత్
వారికి దక్షిణ ఇచ్చిన తర్వాత, విశ్వదేవతల మంత్రాలను పఠిస్తూ, 'ఇక్కడ ఉన్న విశ్వదేవతలు ఈ సమర్పణతో సంతోషించాలి' అని చెప్పాలి.
తథేతి చోక్తే తైర్విప్రైః ప్రార్థనీయాస్తథాశిషః । పశ్వాద్విసర్జయేద్ దివాన్ పూర్వం పిత్ర్యాన్మహీపతే
బ్రాహ్మణులు 'అలా కావాలి' అని అనగానే, వారి ఆశీర్వాదాలు కోరాలి. రాజా, పశువులను విడిచిపెట్టే ముందు, ముందుగా పితృదేవతలను పంపించాలి.
మాతామహానామప్యేవం సహ దేవైః క్రమః స్మృతః । భోజనే జ ణ్వశక్త్యా చ దానే తద్వద్విసర్జనే
మామగారి వంశానికి కూడా ఇదే క్రమం. దేవతలతో కలిసి, భోజనం, శక్తికి తగిన దానం, అలాగే పంపించడంలో ఇదే పద్ధతి పాటించాలి.
ఆపాదశౌచనాత్ పూర్వం కుర్యాద్ దేవద్విజన్మసు । విసర్జనం తు ప్రథమం పైత్రమాతామహేషు వై
దేవతలు, ద్విజులు కోసం చేసే కర్మలకు ముందు, మనిషి తల నుండి పాదాల వరకు శుద్ధిగా తయారవ్వాలి. పితృదేవతలు, మామగార్లు కోసం చేసే కర్మల్లో, ముందుగా వారికి నివేదన చేయాలి.
విసర్జయేత్ ప్రీతివచః సమ్మానాభ్యచితాంస్తతః । నివర్త్తేతాభ్యనుజ్ఞాత ఆద్వారం తాననువ్రజేత్
ఆతరువాత, ప్రేమతో గౌరవంగా మాటలు చెప్పి, వారికి సత్కారం చేసి, వారు అనుమతిస్తే, వారిని తలుపు వరకు వెంట వెళ్లి వీడుకోవాలి.
తతస్తు వైశ్వదేవాఖ్యం కుర్యాన్నిత్యక్రియాం బుధః । భుఞ్జీయాచ్చ సమం పూజ్యభృత్యబన్ధుభిరాత్మనః
తర్వాత, జ్ఞానులు నిత్యం చేయవలసిన వైశ్వదేవ కర్మను నిర్వహించాలి. ఆ తరువాత, గౌరవించదగినవారు, సేవకులు, బంధువులతో కలిసి భోజనం చేయాలి.
ఏవం శ్రాద్ధం బుధః కుర్యాత్పిత్ర్యం మాతామహం తథా । శ్రాద్ధైరాప్యాయితా దద్యుః సర్వాన్ కామాన్ పితామహాః
ఇలా, జ్ఞానులు తండ్రి పక్ష పితృదేవతలు, మామగారి వంశానికి కూడా శ్రాద్ధం చేయాలి. శ్రాద్ధం ద్వారా తృప్తి చెందిన పితృదేవతలు అన్నీ కోరికలు తీర్చుతారు.
త్రీణి శ్రాద్ధే పవిత్రాణి దౌహిత్రః కుతపస్తిలాః । రజతస్య తథా దానం కథాసఙ్కీర్తనాదికమ్
శ్రాద్ధంలో మూడు పవిత్రమైనవి — మనవడు, దర్భ, నువ్వులు. అలాగే వెండి దానం చేయడం, కథలు చెప్పడం, స్తోత్రాలు పాడడం కూడా పవిత్రతను ఇస్తాయి.
వర్జ్యాని కుర్వతా శ్రాద్ధం క్రోధోఽధ్వగమనం త్వరా । భోక్తురప్యత్ర రాజేన్ద్ర త్రయమేతన్న శస్యతే
శ్రాద్ధం చేసే సమయంలో కోపం, ప్రయాణం, తొందరపడటం వీటిని నివారించాలి. భోజనం చేసే వారికి కూడా ఇవి మంచివి కావు, రాజా.
విశ్వేదేవాః సపితరస్తథా మాతామహా నృప । కులం చాప్యాయతే పుంసాం సర్వం శ్రాద్ధం ప్రకుర్వతామ్
వైశ్వదేవులు, పితృదేవతలు, మామగార్లు, కుటుంబం — వీరందరికీ శ్రాద్ధం సక్రమంగా చేసినవారి వల్ల పోషణ కలుగుతుంది.
సోమాధారః పితృగణో యాగాధారశ్చ చన్ద్రమాః । శ్రాద్ధే యోగినియోగస్తు తస్మాద్భూపాల శస్యతే
పితృగణాలకు సోముడు ఆధారం, యాగాలకు చంద్రుడు ఆధారం. శ్రాద్ధంలో యోగసంబంధం ఉన్నందున అది ప్రశంసించబడింది, రాజా.
సహస్త్రస్యాపి విప్రాణాం యౌగీ చేత్పురతః స్థితః । సర్వాన్ భోక్తౄంస్తారయతి యజమానం తథా నృప
వెయ్యి బ్రాహ్మణుల ముందు ఒక యోగి నిలబడి ఉంటే, భోజనం చేసే వారిని, యజమానుని కూడా అతడు రక్షించగలడు, రాజా.
(శ్రాద్ధకర్మణి విహితావిహితవస్తూనాం విచారః) ఔర్వ ఉవాచ హవిష్యమత్స్యమాంసైస్తు శశస్య నకులస్య చ । సౌకరచ్ఛాగలైణేయరౌరవైర్గవయేన చ
ఔర్వుడు ఇలా అన్నాడు: శ్రాద్ధానికి హవిస్సు, చేప, ముషిక మాంసం, ముంగిస మాంసం, పంది, మేక, గొర్రె, జింక, అడవి ఎద్దు మాంసాలు ఉపయోగించవచ్చు.
ఔరభ్రగవ్యైశ్చ తథా మాసవృద్ధ్యా పితామహాః । ప్రయాన్తి తృప్తిం మాంసైస్తు నిత్యం వాధ్రీణసామిషైః
అలాగే, రాముడు, అడవి ఎద్దు మాంసాలు నెలనెలకు ఇవ్వడం వల్ల పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు. వధ్రీణస మాంసంతో వారు ఎప్పుడూ సంతోషిస్తారు.
ఖడ్గమాంసమతీవాత్ర కాలశాకం తథా మధు । శస్తాని కర్మణ్యత్యన్తతృప్తిదాని నరేశ్వర
ఖడ్గమత్స్య మాంసం, కాలశాక, తేనె — ఇవన్నీ శ్రాద్ధానికి ఉత్తమమైనవి, రాజా. ఇవి అత్యంత తృప్తిని ఇస్తాయి.
గయాముపేత్య యః శ్రాద్ధం కరోతి పృథివీపతే । సఫలం తస్య తజ్జన్మ జాయతే పితృతుష్టిదమ్
భూమిపాలకా, గయలో శ్రాద్ధం చేసినవారికి ఆ జన్మ ఫలప్రదంగా మారుతుంది. పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు.
ప్రశాన్తికాస్సనీవారాః శ్యామాకా ద్వివిధాస్తథా । వన్యౌషధీప్రధానాస్తు శ్రాద్ధార్హాః పురుషర్షభ
ప్రశాంతిక, సనీవార, రెండు రకాల శ్యామాక, అడవి ఔషధాలు — ఇవన్నీ శ్రాద్ధానికి యోగ్యమైనవి, మానవలోకంలో శ్రేష్ఠుడా.
యవాః ప్రియఙ్గవో ముద్గా గోధూమా వ్రీహయస్తిలాః । నిష్పావాః కోవిదారాశ్చ సర్షపాశ్చాత్ర శోభనాః
యవలు, ప్రియంగు, పెసలు, గోధుమలు, బియ్యం, నువ్వులు, బటానీలు, కోవిదార, ఆవాలు — ఇవన్నీ శుభప్రదమైనవి.
అకృతాగ్రయణం యచ్చ ధాన్యజాతం నరేశ్వర । రాజమాషానణూంశ్చైవ మసూరాంశ్చ విసర్జయేత్
రాజా, మొదటి పంటగా సమర్పించని ధాన్యాలు, రాజమా, అనూ, మసూర్లు — వీటిని శ్రాద్ధంలో ఉపయోగించరాదు.
అలాబుం గృఞ్జనం చైవ పలాణ్డుం పిణ్డమూలకమ్ । గాన్ధారకకరమ్బాదిలవణాన్యౌషరాణి చ
సొరకాయ, గ్రంజన, ఉల్లిపాయ, ముల్లంగి, గంధారక, కరంబ, గనుల ఉప్పు — ఇవన్నీ కూడా తప్పించాలి.
ఆరక్తాశ్చైవ నిర్యాసాః ప్రత్యక్షలవణాని చ । వర్జ్యాన్యేతాని వై శ్రాద్ధే యచ్చ వాచా న శస్యతే
ఎర్రని గుళికలు, కనబడే ఉప్పులు — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో వాడరాదు. అలాగే, మాటల్లో ప్రశంసించని వాటిని కూడా నివారించాలి.
నక్తాహృతమనుచ్ఛిన్నం తృప్యతే న చ యత్ర గౌః । దుర్గన్ధి ఫేనిలం చామ్బు శ్రాద్ధయోగ్యం న పార్థివ
రాత్రిపూట ఆవు పాలను ఆపకుండా తీసుకుంటే, ఆ ఆవు తృప్తిగా ఉండదు. దుర్వాసనతో కూడిన, నురుగు వచ్చే నీరు శ్రాద్ధానికి పనికిరాదు, ఓ రాజా.
క్షీరమేకశఫానాం యదౌష్ట్రమావికమేవ చ । మార్గం చ మాహిషం చైవ వర్జయేచ్ఛ్రాద్ధకర్మణి
ఒకే గోరు ఉన్న జంతువుల పాలు, ఒంటె, గొర్రె పాలు, అలాగే ఎద్దు, మేషపథం—ఇవి అన్నీ శ్రాద్ధంలో ఉపయోగించకూడదు.
షణ్ఢాపవిద్ధచాణ్డాలపాపిపాషణ్డిరోగిభిః । కృకవాకుశ్వననగ్నైశ్చ వానరగ్రామసూకరైః
హిజ్రాలు, అణగారినవారు, మిశ్రమ వర్ణంలో పుట్టినవారు, దుర్మార్గులు, అవిశ్వాసులు, రోగులు, కాకులు, కుక్కలు, నగ్నులు, కోతులు, గ్రామస్తులు, పందులు—ఇవాళ్ల ద్వారా
ఉదక్యాసూతకాశౌచిమృతహారైశ్చ వీక్షితే । శ్రాద్ధే సురా న పితరో భుఞ్జతే పురుషర్షభ
నీరు తెచ్చే మహిళలు, ప్రసవించినవారు, అపవిత్రులైనవారు, మృతదేహాలను తాకేవారు—ఇవాళ్లు శ్రాద్ధాన్ని చూస్తే, ఓ మానవశ్రేష్ఠా, పితృదేవతలు ఆ నైవేద్యాన్ని స్వీకరించరు.