యేనాగ్రివిద్యు దూరవిరశ్మిమాలా కరాలమత్యుగ్రనానాం నయనాఞ్జనాని ।। ౫-౧౭-
ఆయనే ఉరుముల్లా మెరుపులా, భయంకరమైన రంగురంగుల కిరణాలను దూరంగా పంపి, దుష్టుల కళ్లను నలుపుగా మార్చుతాడు.
యత్రామ్బు విన్యస్య బలిర్మ్మనోజ్ఞా నవాప భోగాన్ వసుధాతలస్థః । తథామరత్వం త్రిదశాధిపత్యం మన్వన్తరం పూర్ణమపేతశత్రుః ।। ౫-౧౭-
బలి భూమిపై నివసిస్తూ, నీరు సమర్పించి, ఆనందదాయకమైన భోగాలు పొందాడు. అలాగే అమరత్వాన్ని, దేవతల అధిపత్యాన్ని, శత్రువులు లేని పూర్తి మన్వంతరాన్ని పొందాడు.
అప్యేష మాం కంసపరిగ్రహేణ దోషాస్పదీభూతమదోషదుష్టమ్ । కర్త్తావమానోపహతం ధిగస్తు తజ్జన్మనః సాధుబహిష్కృతం యత్ ।। ౫-౧౭-
నేను కంసుని సహవాసంతో దోషభాగిగా మారి, అపహాస్యం పాలై, మంచి వాళ్లచే తృణీకరించబడ్డాను. అయినా ఆయన నన్ను అంగీకరిస్తాడా?
జ్ఞానాత్మకస్యామలసత్త్వరాశేరపేతదోషస్య సదా స్ఫుటస్య కిం వా జగత్యత్ర సమస్తపుంసామజ్ఞాతమస్యాస్తి హ్టది స్థితస్య ।। ౫-౧౭-
జ్ఞానస్వరూపుడైన, నిర్మలమైన సత్త్వరాశిగా, ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, లోపాలు లేని వాడిగా, అందరి హృదయాల్లో ఉన్న వాడికి ఈ లోకంలో తెలియని విషయం ఏదైనా ఉందా?
తస్మాదహం భక్తివినమ్రచేతా వ్రజామి సర్వ్వేశ్వరమీశ్వరాణామ్ । అంశావతారం పురుషోత్తమస్య అనాదిమధ్యాన్తమయస్య విష్ణోః ।। ౫-౧౭-
కాబట్టి, భక్తితో వినయంగా మనసు పెట్టి, అన్ని ఇశ్వరులకు అధిపతియైన, ఆది, మధ్య, అంతం లేని విష్ణువు యొక్క భాగమైన పురుషోత్తముని దగ్గరకు నేను వెళ్తున్నాను.
చిన్తయన్నితి గోవిన్దముపాగమ్య స యాదవః । అక్రూరోఽస్మీతి చరణౌ ననామ శిరసా హరేః ।। ౫-౧౮-
ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆ యాదవుడు గోవిందుడి దగ్గరకు వెళ్లి, 'నేను అక్రూరుడిని' అని చెప్పి, హరిచరణాలకు తలవంచి నమస్కరించాడు.
సోఽప్యేనం ధ్వజవజ్రాబ్జ-కృతచిహ్ననే పాణినా । సంస్పృశ్యాకృష్య చ ప్రీత్యా సుగాఢం పరిషస్వజే ।। ౫-౧౮-
ధ్వజం, వజ్రం, కమలం గుర్తులు ఉన్న చేతులతో ఆయన అక్రూరుడిని ప్రేమతో తాకి, దగ్గరకు లాగి, గట్టిగా ఆలింగనం చేసాడు.
కృతసంవాదనౌ తేన యథావదూ బల-కేశవౌ । తతః ప్రవిష్టౌ సంహ్టష్టౌ తమాదాయాత్మమన్దిరమ్ ।। ౫-౧౮-
అతనితో బాలరాముడు, కేశవుడు యథావిధిగా మాటలు మార్చుకుని, అతన్ని తీసుకుని ఇద్దరూ కలిసి తమ ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు.
సహ తాభ్యాం తదాక్రూరః కృతసంవాదనాదికః । భుక్తభోజ్యో యథాన్యాయమాచచక్షే తతస్తయోః ।। ౫-౧౮-
ఆ సమయంలో అక్రూరుడు వారిద్దరితో సాదరంగా పలకరించి, తగిన విధంగా భోజనం చేసి, తరువాత వారికి అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
యథా నిర్భర్తూస్యతే తేన కసేనానకదున్దుభిః । యథా చ దేవకీ దేవీ దానవేన దురాత్మనా ।। ౫-౧౮-
ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసుడు వారిని ఎలా బాధిస్తున్నాడో, దుర్మార్గుడైన ఆ దానవుడు దేవకిని దేవిని ఎంతగా హింసిస్తున్నాడో అక్రూరుడు వివరంగా చెప్పాడు.
ఉగ్రసేనే యథా కంసః సుదురాత్మా చ వర్త్తతే। యం చైవార్థం సముద్దిశ్య స ససేన విసర్జ్జితః ।। ౫-౧౮-
కంసుడు ఉగ్రసేనుని పట్ల ఎంత దుష్టంగా ప్రవర్తిస్తున్నాడో, తనను సైన్యంతో కలిసి ఎందుకు పంపించాడో కూడా అక్రూరుడు వివరించాడు.
తత్ సర్వ్వం విస్తరాచ్ఛ్రు త్వా భగవాన్ కేశిసూదనః । ఉవాచాఖిలమప్యేతజూజ్ఞాతం దానపతే!మయా ।। ౫-౧౮-
అన్నీ విషయాలు వినిన అనంతరం, కేశిసూదనుడు ఇలా అన్నాడు: 'దానపతీ! ఇవన్నీ నాకు ముందే తెలుసు.'
కరిష్యే చ మహాభాగ!యదత్రౌపయికం మతమ్ । విచిన్త్యం నాన్యథైతత్ తే విద్ధి కంసం హతం మయా ।। ౫-౧౮-
మహాభాగా! ఈ విషయంలో ఏది సముచితమో నేను చేయగలను. ఇంకేదీ ఆలోచించవద్దు. కంసుడు నా చేతిలో తప్పక నశించనున్నాడు అని నిశ్చయంగా తెలుసుకో.
అహం రామశ్వ మథురా శ్వో యాస్యావః సమం త్వయా । గోపవృద్ధాశ్వ యాస్యన్తి ఆదాయోపాయనం బహు ।। ౫-౧౮-
రామా! రేపు మనం ఇద్దరం నీతో కలిసి మథురకు వెళ్దాం. గోపుల పెద్దవారు కూడా ఎన్నో కానుకలు తీసుకుని వస్తారు.
నిశేయం నీయతాం వీర!న చిన్తాం కర్త్తుమర్హసి । త్రిరాత్రాభ్యన్తరే కంసం హనిష్యామి సహానుగమ ।। ౫-౧౮-
వీరా! ఈ రాత్రి విశ్రాంతి తీసుకో. ఎలాంటి ఆందోళన అవసరం లేదు. మూడు రాత్రులలోనే కంసుడిని అతని అనుచరులతో సహా సంహరిస్తాను.
సమాదిశ్య తతో గోపానక్రు రోఽపి సకేశవః । సుష్వాప బలభద్రశ్వ నన్దగోపగృహే సుఖమ్ ।। ౫-౧౮-
తర్వాత గోపులను ఆదేశించిన అనంతరం, అక్రూరుడు, కేశవుడు, బలభద్రుడు నందగోపుని ఇంట్లో సుఖంగా నిద్రించారు.
తతః ప్రభాతే విమలే కృష్ణ-రామౌ మహామతీ । అక్రూరేణ సమం గన్తుముద్యతౌ మథురాం ప్రిత ।। ౫-౧౮-
తరువాత, ఉదయం వెలుగులో, మహామతి కృష్ణుడు, రాముడు, అక్రూరునితో కలిసి ఆనందంగా మథురకు వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
దృష్ట్వా గోపీజనః సాస్త్రః శ్లథదూవలయబాహుకః । నిః శ్వస్య చాతిదుః ఖార్త్తః ప్రాహ చేదం పరస్పరమ్ ।। ౫-౧౮-
దీనిని చూసిన గోపికలు, చేతి గాజులు, భుజాలు సడలిపోయి, లోతైన ఊపిరి వదిలి, తీవ్ర విషాదంతో పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు.
మథురాం ప్రాప్య గోవిన్దః కథం గోకులమేష్యతి । నాగరస్త్రీ-కలాలాపమధు శ్రోత్రేణ పాస్యతి ।। ౫-౧౮-
'గోవిందుడు మథురకు చేరిన తర్వాత మళ్లీ గోకులానికి ఎలా వస్తాడు? నగరస్త్రీల మధురమైన మాటలు చెవులతో ఆస్వాదిస్తాడు.'
విలాసివాక్యపానేషు నాగరీణాం కృతాస్పదమ్ । చిత్తమస్య కథ భూయో గ్రామ్యగోపీషు యాస్యతి ।। ౫-౧౮-
'నగరస్త్రీల చమత్కారమైన మాటలు మనసులో నిలిచిపోయిన తర్వాత, ఆయన మన గ్రామ గోపికల వైపు మళ్లీ ఎలా చూస్తాడు?'
సారం సమస్తగోష్ఠస్య విధినా హరతా హరిమ్ । ప్రహ్టతం గోపయోషితూసు నిర్గుణేన దురాత్మనా ।। ౫-౧౮-
'దురదృష్టవశాత్తు, గోపుల ఊరి సారమైన హరివు మన నుండి దూరమవుతున్నాడు. మనందరినీ నిర్లక్ష్యంగా వదిలిపెడుతున్నాడు.'
భావగర్భస్మితం వాక్యం విలాసలలితా గతిః । నాగరీణామతీవైతత్ కటాక్షైక్షితమేవ చ ।। ౫-౧౮-
'నగరస్త్రీల మాటల్లో దాగిన భావం, వారి నడకలో ఉన్న ఆకర్షణ, పక్క చూపులు—all వింతగా, మనసును మంత్రముగ్ధం చేసేలా ఉంటాయి.'
గ్రామ్యో హరిరయం తాసాం విలాసనిగड़ైర్యుతః । భవతీనాం పునః పాశ్వ కయా యుత్తయా సమేష్యతి ।। ౫-౧౮-
'మన గ్రామ హరివు ఇటువంటి అలకలు, చమత్కారాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు. మళ్లీ మనలో ఎవరి దగ్గరికి వస్తాడో?'
ఏషైష రథమారుహ్య మథురాం యాతి కేశవః । క్రూరేణాక్రూ రకేణాత్ర నిరాశేన ప్రతారితః ।। ౫-౧౮-
'ఇప్పుడు కేశవుడు రథంపై ఎక్కి మథురకు వెళ్తున్నాడు. క్రూరుడైన అక్రూరుడు ఇక్కడ మనలను మోసగించాడు.'
కిం న వేత్తి నృశంసోఽత్ర అనురాగపరం జనమ్ । యేనేమమక్ష్ణోరాహ్లాదం నయత్యన్యత్ర నో హరిమ్ ।। ౫-౧౮-
'ఈ క్రూరుడు ఇక్కడి ప్రజలు ఎంతగా ప్రేమతో ఉన్నారో తెలియదా? మన కళ్లకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే హరివును ఎక్కడికో తీసుకెళ్తున్నాడు.'
ఏశ రామేణ సహితః ప్రయాత్యత్యన్తనిర్ఘృణః । రథమారుహ్య గోవిన్దస్త్వర్య్యతామస్య వారణో ।। ౫-౧౮-
'ఈ నిస్సహాయుడైన గోవిందుడు రాముడితో కలిసి రథంపై ఎక్కి వెళ్తున్నాడు. ఎవరో వెంటనే వెళ్లి ఆయనను ఆపాలి.'
గురూణామగ్రతో వక్తుం కిం బ్రవపీషి న నః క్షమమ్ । గురవః కిం కరిష్యన్తి దగ్ధానాం విరహాగ్రినా ।। ౫-౧౮-
మన కన్నా పెద్దవాళ్ల ముందు మాట్లాడాలని నీవెందుకు అనుకుంటున్నావు? అది మనకు తగదు. వేరే ఊరు వెళ్ళిపోయినవాళ్ల బాధను పెద్దవాళ్లు ఏమి చేయగలరు?
నన్దగోపముఖా గోపా గన్తుమేతే సముద్యతాః । నోద్యమం కురుతే కశ్విదూ గోవిన్దవినివర్త్తనే ।। ౫-౧౮-
నందుడు ముందుండి, గోపకులు వెళ్ళడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. కానీ గోవిందుడు తిరిగి రావాలని ఎవ్వరూ ప్రయత్నించడంలేదు.
సుప్రభాతాద్య రజనీ మథురావాసియోషితామ్ । పాస్యన్త్యచ్యుతవక్తాబ్జాం యాసాం నేత్రాలిపఙూక్తయః ।। ౫-౧౮-
ఈ రోజు మథురావాసి స్త్రీలకు రాత్రి ఎంతో మధురంగా గడిచింది. వారి కళ్లకు అంజనం వేసి, అచ్యుతుని ముఖాన్ని తిలకించబోతున్నారు.
ధన్యాస్తే పథి యే కృష్ణామితో యాన్త్యనివారితాః । ఉదూహిష్యన్తి పశ్యన్తః స్వదేహం పులకాఞ్చితమ్ ।। ౫-౧౮-
కృష్ణుడితో కలిసి నిరోధం లేకుండా వెళ్ళే వారు ఎంత అదృష్టవంతులో! ఆయనను చూసి వారి శరీరం ఆనందంతో పులకరించిపోతుంది.