సర్వ్వాత్మా సర్వ్వవిత్ సర్వ్వః సర్వ్వభూతేష్వవస్థితః । యో వితత్యాత్యయో వ్యాపీ స వక్ష్యతి మయా సహ ।। ౫-౧౭-
అన్నిటికీ ఆత్మ, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, అన్నిటిలో ఉన్నవాడు, అన్నింటినీ వ్యాపించి, దాటి ఉన్నవాడు — ఆయన నాతో మాట్లాడబోతున్నాడు.
మత్స్య-కూర్మ-పరాహా-శ్వ-సింహరూపాదిభిః స్థితిమ్ । చకార జగతో యోఽజః సోఽద్య మామాలపిష్యతి ।। ౫-౧౭-
మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, అశ్వ, సింహ వంటి రూపాలతో లోకాన్ని రక్షించిన అజన్ముడైన ఆయన ఈ రోజు నాతో సంభాషించబోతున్నాడు.
సామ్ప్రతఞ్చ జగత్స్వామీ కార్య్యమాత్మహ్టది స్థితమ్ । కర్త్తు మనుష్యతాం ప్రాప్తః స్వేచ్ఛాదేహధృగవ్యయః ।। ౫-౧౭-
ప్రపంచానికి ప్రభువైన ఆయన ఇప్పుడు తన కార్యాన్ని నెరవేర్చేందుకు తన ఇష్టానుసారం మానవ రూపాన్ని ధరించాడు, కానీ స్వరూపంలో మార్పు లేకుండా ఉన్నాడు.
యోఽనన్తః పృథివీం ధత్తే శేఖరస్థితిసంస్థితామ్ । సోఽవతీర్ణో జగత్యర్థే మామక్రూరేతి వక్ష్యతి ।। ౫-౧౭-
అనంతుడైన ఆయన భూమిని స్థిరంగా నిలిపాడు. లోకహితార్థంగా అవతరించి, 'అక్రూరా!' అని నన్ను పిలవబోతున్నాడు.
పితృ-పుత్ర-సుహ్టదూ-భ్రాతృ-మాతృ-బన్ధుమయీమిమామ్ । యన్మాయాం నాలముత్తర్త్తు జగత్ నమో నమః ।। ౫-౧౭-
తండ్రి, కుమారుడు, స్నేహితుడు, అన్న, తల్లి, బంధువులతో కూడిన ఈ మాయను లోకం దాటి పోవడం అసాధ్యం. ఆ మాయకు నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను.
తరత్యవిద్యాం వితతాం హ్టది యస్మిన్ నివేశితే । యోగీ మాయామమేయాయ తస్మై విద్యాత్మనే నమః ।। ౫-౧౭-
మనసు ఆయనలో స్థిరపడితే విస్తారమైన అవిద్యను దాటి పోవచ్చు. ఆ అపరిమితమైన యోగికి, జ్ఞానస్వరూపుడైన ఆయనకు నా నమస్కారం.
యజ్విభిర్యజ్ఞపురుషో వాసుదేవశ్వ సాత్వతైః । వేదాన్తవేదిభిర్విష్ణుః ప్రోచ్యతే యో నతోఽస్మి తమ్ ।। ౫-౧౭-
యజ్ఞకర్తలు యజ్ఞపురుషుడిగా, సాత్వతులు వాసుదేవుడిగా, వేదాంతాన్ని తెలిసినవారు విష్ణువుగా పిలిచే ఆ భగవంతునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
యథా తత్ర జగద్ధామ్రి ధాతర్య్యోతత్ ప్రతిష్ఠితమ్ । సదసత్ తేన సత్యేన మయ్యసౌ యాతు సౌమ్యతామ్ ।। ౫-౧౭-
ఎలా ప్రపంచం ఆ ధారకునిలో స్థిరంగా ఉంది, సత్తా, అసత్తా అన్నీ ఆ సత్యంలో ఆధారపడి ఉన్నాయి, అలాగే ఆయన నా మీద దయ చూపించాలి.
స్మృతే సకలకల్యాణ-భాజనం యత్ర జాయతే । పురుషస్తమజం నిత్యం వ్రజామి శరణం హరిమ్ ।। ౫-౧౭-
యథార్థంగా స్మరించినప్పుడు అన్ని మంగళాలు కలిగించే ఆ నిత్యుడు, అజన్ముడైన హరిని నేను శరణు వెళ్తున్నాను.
ఇత్థం సఞ్చిన్తయన్ విష్ణు భక్తినమ్రాత్మమానసః । అక్రూరో గోకుల ప్రాప్తః కిఞ్చిత్ సూర్య్యే విరాజతి ।। ౫-౧౭-
ఇలా విష్ణువును భక్తితో, వినయంతో మనసులో ఆలోచిస్తూ, అక్రూరుడు సూర్యుడు ఉదయించేందుకు కొంత ముందు గోకులానికి చేరుకున్నాడు.
స దదర్శ తదా తత్ర కృష్ణామాదోహనే గవామ్ । వత్సమధ్యగతం ఫుల్లనీలోతూపలదలచ్ఛవిమ్ ।। ౫-౧౭-
ఆ సమయంలో, అక్కడ గోవులను పాలిచే వేళ, వత్సమధ్యంలో నిలబడి ఉన్న కృష్ణుడిని అతడు చూశాడు. ఆయన శరీరం పుష్పించిన నీలకమలదళంలా మెరిసిపోతూ ఉండింది.
అస్పష్టపద్మపత్రాక్షం శ్రీవత్సాఙ్కితవక్షసమ । ప్రలమ్బబాహుమాయామి-తుఙ్గోరఃస్థలమున్నసమ్ ।। ౫-౧౭-
ఆయన కన్నులు స్పష్టంగా కనిపించని కమలదళాలవంటివి, ఛాతీ మీద శ్రీవత్సం ఉంది, చేతులు పొడవుగా వేలాడుతూ, విస్తారమైన ఛాతీ గర్వంగా పైకి లేచింది.
సవిలాసస్మితాధారం బ్రిభ్రాణం ముఖపఙ్కజమ్ । తుఙ్గరక్తనఖం పద్భయాం ధరణ్యాం సుప్రతిష్ఠితమ్ ।। ౫-౧౭-
ఆయన ముఖం కమలంలా వెలిగిపోతూ, అందమైన చిరునవ్వుతో మెరిసింది. ఆయన పాదాలు ఎర్రని గోళ్లు కలిగి, భూమిపై బలంగా నిలిచాయి.
విభ్రాణం వాససీ పీతే వన్యపుష్పావభూషితమ్ । సాద్రనీలలతాహస్తం సితామ్భోజావతంసకమ్ ।। ౫-౧౭-
ఆయన పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, అడవి పువ్వులతో అలంకరించబడి, చేతిలో నీలవెల్లి పట్టుకుని, తెల్ల కమలాన్ని అలంకారంగా పెట్టుకున్నాడు.
హంసకున్దేన్దుధవల నీలామ్బరధరం ద్రిజ! తస్యాను బలభద్రఞ్చ దదర్శ యదునన్దనమ్ ।। ౫-౧౭-
ఓ బ్రాహ్మణా! ఆయన హంస, మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు లాంటి తెల్ల వస్త్రాలు, నీలవస్త్రాలు ధరించి ఉన్నాడు. ఆయన పక్కన యదువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే బలభద్రుడిని కూడా చూశాడు.
ప్రాశుమున్నతబాహ్వ సం వికాశిముఖపఙ్కజమ్ । మేఘమాలాపరివృతం కైలాసద్రిమివాపరమ్ ।। ౫-౧౭-
ఆయన చేతులు పైకి ఎత్తి, ముఖం కమలంలా ప్రకాశిస్తూ, మేఘాల మాలలతో చుట్టుముట్టబడి, మరో కైలాసపర్వతంలా కనిపించాడు.
తౌ దృష్ట్వా వికసదూక్తసరోజః స మహామతిః । పులకాఞ్చితసర్వ్వాఙ్గస్తదాక్రూ రోఽభవన్మునే ।। ౫-౧౭-
ఆ ఇద్దరిని చూసి, అతని హృదయం ఉదయించే సూర్యకాంతిలో వికసించే కమలంలా పరవశించింది. అతని శరీరం అంతా ఆనందంతో గుబురుగా మారింది.
ఏతత్ తత్ పరమం ఘామ తదేతత్ పరమం పదమ్ । భగవద్రాసుదేవాంశో ద్రిధా యోఽయమవస్థితః ।। ౫-౧౭-
ఇదే పరమమైన వెలుగు, ఇదే అత్యున్నత స్థానం. ఇక్కడ భగవంతుడు వాసుదేవుని భాగంగా స్థిరంగా నిలిచాడు.
సాఫల్యమక్ష్ణోర్యుగమేతదత్ర దృష్టే జగద్ధాతరి యాతముచ్చేః । అప్యఙ్గమేతదూ భగవతూప్రసాదాందూ దత్తేఽఙ్గసఙ్గ ఫలవన్మమ స్యాత ।। ౫-౧౭-
ఈ కన్నుల జంటకు నిజమైన ఫలితం లభించింది, ఎందుకంటే ఇవి జగత్తును పోషించే వాడిని ఇక్కడ చూశాయి. భగవంతుని కృపతో, ఆయన అవయవాలను తాకే భాగ్యం నాకు కూడా కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
అప్యేష పూష్ఠే మమ హస్తపద్మ కరిష్యతి శ్రీమదనన్తమూర్త్తిః । యస్యాఙ్గ లిస్పర్శహతాఖిలాఘైఖాప్యతే సిద్ధిరనాశదోషా ।। ౫-౧౭-
ఈ మహిమాన్వితమైన అనంతమూర్తి తన కమలహస్తంతో నా వెన్నును తాకుతాడా? ఆయన స్పర్శతోనే అన్నీ పాపాలు నశించి, నశించని సిద్ధి లభిస్తుంది.
యేనాగ్రివిద్యు దూరవిరశ్మిమాలా కరాలమత్యుగ్రనానాం నయనాఞ్జనాని ।। ౫-౧౭-
ఆయనే ఉరుముల్లా మెరుపులా, భయంకరమైన రంగురంగుల కిరణాలను దూరంగా పంపి, దుష్టుల కళ్లను నలుపుగా మార్చుతాడు.
యత్రామ్బు విన్యస్య బలిర్మ్మనోజ్ఞా నవాప భోగాన్ వసుధాతలస్థః । తథామరత్వం త్రిదశాధిపత్యం మన్వన్తరం పూర్ణమపేతశత్రుః ।। ౫-౧౭-
బలి భూమిపై నివసిస్తూ, నీరు సమర్పించి, ఆనందదాయకమైన భోగాలు పొందాడు. అలాగే అమరత్వాన్ని, దేవతల అధిపత్యాన్ని, శత్రువులు లేని పూర్తి మన్వంతరాన్ని పొందాడు.
అప్యేష మాం కంసపరిగ్రహేణ దోషాస్పదీభూతమదోషదుష్టమ్ । కర్త్తావమానోపహతం ధిగస్తు తజ్జన్మనః సాధుబహిష్కృతం యత్ ।। ౫-౧౭-
నేను కంసుని సహవాసంతో దోషభాగిగా మారి, అపహాస్యం పాలై, మంచి వాళ్లచే తృణీకరించబడ్డాను. అయినా ఆయన నన్ను అంగీకరిస్తాడా?
జ్ఞానాత్మకస్యామలసత్త్వరాశేరపేతదోషస్య సదా స్ఫుటస్య కిం వా జగత్యత్ర సమస్తపుంసామజ్ఞాతమస్యాస్తి హ్టది స్థితస్య ।। ౫-౧౭-
జ్ఞానస్వరూపుడైన, నిర్మలమైన సత్త్వరాశిగా, ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, లోపాలు లేని వాడిగా, అందరి హృదయాల్లో ఉన్న వాడికి ఈ లోకంలో తెలియని విషయం ఏదైనా ఉందా?
తస్మాదహం భక్తివినమ్రచేతా వ్రజామి సర్వ్వేశ్వరమీశ్వరాణామ్ । అంశావతారం పురుషోత్తమస్య అనాదిమధ్యాన్తమయస్య విష్ణోః ।। ౫-౧౭-
కాబట్టి, భక్తితో వినయంగా మనసు పెట్టి, అన్ని ఇశ్వరులకు అధిపతియైన, ఆది, మధ్య, అంతం లేని విష్ణువు యొక్క భాగమైన పురుషోత్తముని దగ్గరకు నేను వెళ్తున్నాను.
చిన్తయన్నితి గోవిన్దముపాగమ్య స యాదవః । అక్రూరోఽస్మీతి చరణౌ ననామ శిరసా హరేః ।। ౫-౧౮-
ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆ యాదవుడు గోవిందుడి దగ్గరకు వెళ్లి, 'నేను అక్రూరుడిని' అని చెప్పి, హరిచరణాలకు తలవంచి నమస్కరించాడు.
సోఽప్యేనం ధ్వజవజ్రాబ్జ-కృతచిహ్ననే పాణినా । సంస్పృశ్యాకృష్య చ ప్రీత్యా సుగాఢం పరిషస్వజే ।। ౫-౧౮-
ధ్వజం, వజ్రం, కమలం గుర్తులు ఉన్న చేతులతో ఆయన అక్రూరుడిని ప్రేమతో తాకి, దగ్గరకు లాగి, గట్టిగా ఆలింగనం చేసాడు.
కృతసంవాదనౌ తేన యథావదూ బల-కేశవౌ । తతః ప్రవిష్టౌ సంహ్టష్టౌ తమాదాయాత్మమన్దిరమ్ ।। ౫-౧౮-
అతనితో బాలరాముడు, కేశవుడు యథావిధిగా మాటలు మార్చుకుని, అతన్ని తీసుకుని ఇద్దరూ కలిసి తమ ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు.
సహ తాభ్యాం తదాక్రూరః కృతసంవాదనాదికః । భుక్తభోజ్యో యథాన్యాయమాచచక్షే తతస్తయోః ।। ౫-౧౮-
ఆ సమయంలో అక్రూరుడు వారిద్దరితో సాదరంగా పలకరించి, తగిన విధంగా భోజనం చేసి, తరువాత వారికి అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
యథా నిర్భర్తూస్యతే తేన కసేనానకదున్దుభిః । యథా చ దేవకీ దేవీ దానవేన దురాత్మనా ।। ౫-౧౮-
ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసుడు వారిని ఎలా బాధిస్తున్నాడో, దుర్మార్గుడైన ఆ దానవుడు దేవకిని దేవిని ఎంతగా హింసిస్తున్నాడో అక్రూరుడు వివరంగా చెప్పాడు.