అథాహాంతర్హితో విప్ర నారదో జలదే స్థితః । కేశినం నిహతం దృష్ట్వా హర్షనిర్భరమానసః
అప్పుడు, మునివరా! నేను నారదుడు, మేఘాల్లో దాగి నిలబడి, కేశిని చనిపోయిన దాన్ని చూసి, నా హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
సాధుసాధు జగన్నాథ లీలయైవ యదచ్యుత । నిహతోఽయం త్వయా కేశీ క్లేశదస్త్రిదివౌకసామ్
సద్భావనతో, జగన్నాథా! నీ ఆటలోనే ఈ కేశి దేవతలకు బాధలు కలిగించినవాడు నీవు సంహరించావు. ఎంత గొప్పది!
యుద్ధోత్సుకోహమత్యర్థం నరవాజిమహాహవమ్ । అభూతపూర్వమన్యత్ర ద్రష్టుం స్వర్గాదిహాగతః
పోరాటానికి ఎంతో ఆసక్తితో, మానవులు, గుర్రాల మధ్య ఇంత పెద్ద యుద్ధం ఎప్పుడూ చూడలేదు. అందుకే నేను స్వర్గం నుంచి ఇక్కడికి వచ్చాను.
కర్మాణ్యఽత్రావతారే తే కృతాని మధుసూదన । యాని తైర్విస్మితం చేతస్తోషమేతేన మే గతమ్
మధుసూదనా! ఈ అవతారంలో నీవు చేసిన కార్యాలు నా మనసును ఆశ్చర్యంతో, సంతృప్తితో నింపేశాయి.
తురంగస్యాస్య శక్రోపి కృష్ణ దేవాశ్చ బిభ్యతి । ధుతకేసరజాలస్య హ్రేషతోఽభ్రావలోకినః
కృష్ణా! ఈ గుర్రం మేఘాలను చూస్తూ, కేశాలను ఊపుతూ, గర్జిస్తూ ఉన్నప్పుడు ఇంద్రుడు, దేవతలు కూడా భయపడ్డారు.
యస్మాత్త్వయైష దుష్టాత్మా హతః కేశీ జనార్దన । తస్మాత్కేశవనామ్నా త్వం లోకే ఖ్యాతో భవిష్యసి
జనార్దనా! నీవు ఈ దుష్టుడైన కేశిని సంహరించావు. అందుకే లోకంలో నీవు 'కేశవుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతావు.
స్వస్త్యస్తు తే గమిష్యామి కంసయుద్ధేఽధునా పునః । పరశ్వోఽహం సమేష్యామి త్వయా కేశినిషూదన
నీకు శుభం కలగాలి. ఇప్పుడు నేను వెళ్తున్నాను. కంసుడితో యుద్ధంలో మళ్లీ వస్తాను. రేపు నీ దగ్గరకు తిరిగి వస్తాను, కేశిని సంహరించినవాడా!
ఉగ్రసేనసుతే కంసే సానుగే వినిపాతితే । భారావతారకర్త్తా త్వం పృథివ్యా పృథివీధర
ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసుడు తన అనుచరులతో పాటు పడిపోయినప్పుడు, భూమిని భారం నుంచి విముక్తి చేసేవాడు నీవే, భూమిని మోయువాడా!
తత్రానేకప్రకారాణి యుద్ధాని పృథివీక్షితామ్ । ద్రష్టవ్యాని మయా యుష్మత్ప్రణీతాని జనార్దన
అక్కడ అనేక విధాలైన, ఆశ్చర్యకరమైన యుద్ధాలు నీవు నడిపించబోతున్నావు, జనార్దనా! వాటిని నేను చూడాలి.
సోఽహం యాస్యామి గోవింద దేవకార్యం మహత్కృతమ్ । త్వయైవ విదితం సర్వం స్వస్తి తేఽస్తు వ్రజామ్యహమ్
ఇప్పుడు నేను వెళ్తున్నాను, గోవిందా! దేవతల కోసం గొప్ప పని నీవు పూర్తి చేశావు. నీకు అన్నీ తెలుసు. నీకు శుభం కలగాలి. నేను వెళ్లిపోతున్నాను.
నారదే గతే కృష్ణస్సహ గోపైస్సభాజితః । వివేశ గోకులం గోపీనేత్రపానైకభాజనమ్
నారదుడు వెళ్లిన తర్వాత, గోపులు గౌరవిస్తూ, కృష్ణుడు గోకులంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ గోపికల దృష్టి అంతా కృష్ణునిపైనే నిలిచింది.
అక్రూరోఽపి వినిష్కమ్య స్యన్దనేనాశుగామినా । కృష్ణసన్దర్శనాయైకః ప్రయయౌ నన్దగోకులమ్ ।। ౫-౧౭-
అక్రూరుడు కూడా ఒంటరిగా వేగంగా పోయే రథంలో బయలుదేరి, కృష్ణుణ్ని చూడటానికి నందగోకులానికి వెళ్లాడు.
చిన్తయామాస చాక్రూరో నాస్తి ధన్యతరో మయా । యోఽహమంశావతీర్ణాస్య ముఖం ద్రక్ష్యామి చక్రిణః ।। ౫-౧౭-
అక్రూరుడు మనసులో ఇలా ఆలోచించాడు: "నా కన్నా అదృష్టవంతుడు ఇంకెవ్వరూ లేరు. ఎందుకంటే, తానే భాగంగా అవతరించిన చక్రధారి ముఖాన్ని నేను చూడబోతున్నాను."
అద్య మే సఫలం జన్మ సుప్రభాతా చ మే నిశా । యదున్నదాబ్జపత్రాక్షం విష్ణోద్ర క్ష్యామ్యహం ముఖమ్ ।। ౫-౧౭-
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా రాత్రి ఎంతో మంగళకరంగా గడిచిందని అనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే, ఉత్కృష్టమైన పద్మదళాల్లాంటి కన్నులున్న విష్ణువు ముఖాన్ని నేను చూడబోతున్నాను.
అద్య మే సఫలే నేత్రే అద్య మే సఫలా గిరః । యన్మే పరస్పరాలాపో దృష్ట్వాం విష్ణుం భవిష్యతి ।। ౫-౧౭-
ఈ రోజు నా కళ్ళు సార్థకమయ్యాయి, నా మాటలు కూడా ఫలించబోతున్నాయి. ఎందుకంటే, విష్ణువును చూసిన తర్వాత ఆయనతో నేను మాట్లాడబోతున్నాను.
పాపం హరతి యత్ పుంసాం స్మృతం సఙ్కల్పనామయమ్ । తత్ పుణ్డరీకనయనం విష్ణోద్ర క్ష్యామ్యహం ముఖమ్ ।। ౫-౧౭-
పురుషుల పాపాలను మనసులో స్మరించినప్పుడే తొలగించగల పద్మనేత్రుడైన విష్ణువు ముఖాన్ని నేను చూడబోతున్నాను.
నిర్జగ్ముశ్వ యతో వేదా వేదాఙ్గన్యఖిలాని చ । ద్రక్ష్యామి తత్ప్రం ధామ ధామ్రాం భగవతో ముఖమ్ ।। ౫-౧౭-
వేదాలు, వాటి అన్ని భాగాలు కూడా యథార్థంగా ఆయన నుంచే ఉద్భవించాయి. ఆ పరమధామమైన, ప్రకాశించే భగవంతుని ముఖాన్ని నేను చూడబోతున్నాను.
యజ్ఞేషు యజ్ఞపురుషః పురుషైః పురుషోత్తమః । ఇచ్యతే యోఽఖిలాధారస్తం ద్రక్ష్యామి జగత్పాతిమ ।। ౫-౧౭-
యజ్ఞాలలో యజ్ఞపురుషుడిగా, మానవుల్లో ఉత్తమునిగా, సమస్తానికి ఆధారంగా పిలవబడే జగత్పతిని నేను చూడబోతున్నాను.
ఇష్ట్వా యమిన్ద్రో యజ్ఞానాం శతేనామరరాజతామ్ । అవాప తమన్నాదిమహం ద్రక్ష్యామి కేశవమ్ ।। ౫-౧౭-
ఇంద్రుడు వంద యజ్ఞాలతో ఆయనను ఆరాధించి అమరుల అధిపత్యాన్ని పొందాడు. ఆ ఆదిములేని కేశవుని నేను దర్శించబోతున్నాను.
న బ్రహ్మా నేన్ద్ర-రుద్రా-శ్వి-వస్వా-దిత్య-మరుదూగణాః । యస్య స్వరూపం జానన్తి స్ప్రక్ష్యత్యఙ్గ స మే హరిః ।। ౫-౧౭-
బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, అశ్వినులు, వసువులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు — వీరెవరూ ఆయన నిజమైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకోలేరు. అయినా ఆ హరిదేవుడు నన్ను తాకబోతున్నాడు.
సర్వ్వాత్మా సర్వ్వవిత్ సర్వ్వః సర్వ్వభూతేష్వవస్థితః । యో వితత్యాత్యయో వ్యాపీ స వక్ష్యతి మయా సహ ।। ౫-౧౭-
అన్నిటికీ ఆత్మ, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, అన్నిటిలో ఉన్నవాడు, అన్నింటినీ వ్యాపించి, దాటి ఉన్నవాడు — ఆయన నాతో మాట్లాడబోతున్నాడు.
మత్స్య-కూర్మ-పరాహా-శ్వ-సింహరూపాదిభిః స్థితిమ్ । చకార జగతో యోఽజః సోఽద్య మామాలపిష్యతి ।। ౫-౧౭-
మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, అశ్వ, సింహ వంటి రూపాలతో లోకాన్ని రక్షించిన అజన్ముడైన ఆయన ఈ రోజు నాతో సంభాషించబోతున్నాడు.
సామ్ప్రతఞ్చ జగత్స్వామీ కార్య్యమాత్మహ్టది స్థితమ్ । కర్త్తు మనుష్యతాం ప్రాప్తః స్వేచ్ఛాదేహధృగవ్యయః ।। ౫-౧౭-
ప్రపంచానికి ప్రభువైన ఆయన ఇప్పుడు తన కార్యాన్ని నెరవేర్చేందుకు తన ఇష్టానుసారం మానవ రూపాన్ని ధరించాడు, కానీ స్వరూపంలో మార్పు లేకుండా ఉన్నాడు.
యోఽనన్తః పృథివీం ధత్తే శేఖరస్థితిసంస్థితామ్ । సోఽవతీర్ణో జగత్యర్థే మామక్రూరేతి వక్ష్యతి ।। ౫-౧౭-
అనంతుడైన ఆయన భూమిని స్థిరంగా నిలిపాడు. లోకహితార్థంగా అవతరించి, 'అక్రూరా!' అని నన్ను పిలవబోతున్నాడు.
పితృ-పుత్ర-సుహ్టదూ-భ్రాతృ-మాతృ-బన్ధుమయీమిమామ్ । యన్మాయాం నాలముత్తర్త్తు జగత్ నమో నమః ।। ౫-౧౭-
తండ్రి, కుమారుడు, స్నేహితుడు, అన్న, తల్లి, బంధువులతో కూడిన ఈ మాయను లోకం దాటి పోవడం అసాధ్యం. ఆ మాయకు నేను మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను.
తరత్యవిద్యాం వితతాం హ్టది యస్మిన్ నివేశితే । యోగీ మాయామమేయాయ తస్మై విద్యాత్మనే నమః ।। ౫-౧౭-
మనసు ఆయనలో స్థిరపడితే విస్తారమైన అవిద్యను దాటి పోవచ్చు. ఆ అపరిమితమైన యోగికి, జ్ఞానస్వరూపుడైన ఆయనకు నా నమస్కారం.
యజ్విభిర్యజ్ఞపురుషో వాసుదేవశ్వ సాత్వతైః । వేదాన్తవేదిభిర్విష్ణుః ప్రోచ్యతే యో నతోఽస్మి తమ్ ।। ౫-౧౭-
యజ్ఞకర్తలు యజ్ఞపురుషుడిగా, సాత్వతులు వాసుదేవుడిగా, వేదాంతాన్ని తెలిసినవారు విష్ణువుగా పిలిచే ఆ భగవంతునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
యథా తత్ర జగద్ధామ్రి ధాతర్య్యోతత్ ప్రతిష్ఠితమ్ । సదసత్ తేన సత్యేన మయ్యసౌ యాతు సౌమ్యతామ్ ।। ౫-౧౭-
ఎలా ప్రపంచం ఆ ధారకునిలో స్థిరంగా ఉంది, సత్తా, అసత్తా అన్నీ ఆ సత్యంలో ఆధారపడి ఉన్నాయి, అలాగే ఆయన నా మీద దయ చూపించాలి.
స్మృతే సకలకల్యాణ-భాజనం యత్ర జాయతే । పురుషస్తమజం నిత్యం వ్రజామి శరణం హరిమ్ ।। ౫-౧౭-
యథార్థంగా స్మరించినప్పుడు అన్ని మంగళాలు కలిగించే ఆ నిత్యుడు, అజన్ముడైన హరిని నేను శరణు వెళ్తున్నాను.
ఇత్థం సఞ్చిన్తయన్ విష్ణు భక్తినమ్రాత్మమానసః । అక్రూరో గోకుల ప్రాప్తః కిఞ్చిత్ సూర్య్యే విరాజతి ।। ౫-౧౭-
ఇలా విష్ణువును భక్తితో, వినయంతో మనసులో ఆలోచిస్తూ, అక్రూరుడు సూర్యుడు ఉదయించేందుకు కొంత ముందు గోకులానికి చేరుకున్నాడు.