గ్రహర్క్షతారకాగర్భా ద్యౌరస్య ఖిలహైతుకీ । ఏతా విభూతయో దేవి । తథాన్యాశ్వ సహస్త్రశః ।। ౫-౨-
నీవే గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, తారలు అన్నిటికీ గర్భమైనవు; ఆకాశం నీకు ఆధారం. ఇవన్నీ నీ మహిమలు, అమ్మా, ఇంకా వేరు వేరు వేలాది శక్తులు నీలో ఉన్నాయి.
తథాసఙ్ఖయా జగద్ధాత్రి । సామ్ప్రతం జఠరే తవ । సముద్రాద్రి-ద్రీప-వన-పత్తనభూషణా ।। ౫-౨-
అలాగే, జగత్తును పోషించే అమ్మా, సముద్రాలు, పర్వతాలు, ద్వీపాలు, అడవులు, పట్టణాలు లాంటి అనేక అలంకారాలు ఇప్పుడు నీ గర్భంలో ఉన్నాయి.
గ్రామ-ఖర్వ్వట-ఖైటాఢయా సమస్తా పృథివీ శుభే । సమస్తవహ్నయోఽమ్భాంసి సకలాశ్వ సమీరణాః ।। ౫-౨-
గ్రామాలు, చిన్నపల్లెలు, ఇతర నివాసస్థలాలు, ఈ భూమంతా, అన్ని అగ్నులు, జలాలు, ప్రతి గాలి నీలో ఉన్నాయి, శుభమయురాలా.
గ్రహర్క్షతారకాచిత్రం విమానశతసఙూకులమ్ । అవకాశమశేషస్య యదూదదాతినభఃస్థలమ్ ।। ౫-౨-
గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, వందల విమానాలతో నిండిన ఆకాశం, సమస్తమైనదానికి స్థలాన్ని ఇస్తుంది.
భూర్లోకశ్వ భువర్లోకః స్వర్లోకోఽథ మహర్జ్జనః । తపశ్వ బ్రహ్మలోకశ్వ బ్రహ్మాణ్డమఖిలం శుభే ।। ౫-౨-
భూలోకం, భువర్లోకం, స్వర్గలోకం, మహర్, జన, తపో, బ్రహ్మలోకాలు, శుభమయురాలా, మొత్తం బ్రహ్మాండం నీలో ఉంది.
తదన్తరే స్థితా దేవా దైత్య-గన్ధర్వ్వ-చారణాః । మహోరగాస్తథ యక్షా రాక్షసాః ప్రేతగుహ్యకాః ।। ౫-౨-
దానిలో దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, చారణులు, మహానాగులు, యక్షులు, రాక్షసులు, ప్రేతాలు, గుహ్యకులు నివసిస్తున్నారు.
మనుష్యాః పశవశ్వాన్యే యే జ జీవా యశస్విని । తైరన్తః స్థైరనన్తోఽసౌ సర్వేశః సర్వ్వభావనః ।। ౫-౨-
ఓ మహిమగలవాడా, మనుష్యులు, పశువులు, ఇతర ప్రాణులు — వీరి అంతరంగంలోనూ బాహ్యంగానూ, అంతులేని పరమాత్మ, సమస్త జగత్తుకు అధిపతి, సృష్టికర్త నివసిస్తున్నాడు.
రూపకర్మ్మఖరూపాణి న పరిచ్ఛేదగోచరే । యస్యాఖిలప్రమాణాని సి విష్ణుర్గర్భగస్తవ ।। ౫-౨-
యావన్నీ రూపాలు, కార్యాలు మనకు అర్థమయ్యేలా లేవు; అన్ని ప్రమాణాలకూ అతడే ఆధారం. ఆ పరమేశ్వరుడు, ఓ విష్ణుమూర్తీ, నీ గర్భంలో ఉన్నాడు.
త్వం ఖాహా త్వం స్వధా విద్యా సుధా త్వం జ్యోతిరమ్బరే । త్వం స్వాహా త్వం స్వధా విద్యా సుధా త్వం జ్యోతిరమ్బరే । త్వం సర్వ్వలోకరక్షార్థమవతీర్ణా మహీతలే ।। ౫-౨-
నీవే ఆకాశం, నీవే స్వధా, నీవే విద్య, నీవే అమృతం, నీవే ఆకాశంలో వెలుగు; నీవే స్వాహా, నీవే స్వధా, నీవే విద్య, నీవే అమృతం, నీవే ఆకాశంలో వెలుగు; నీవు సమస్త లోకాల రక్షణకోసం భూమిపై అవతరించావు.
ప్రసీద దేవి । సర్వ్వస్య జగతః శం శుభే । కురు । ప్రీత్యా త్వం ధారయేశానం ధృతం యేనాఖిలం జగత్ ।। ౫-౨-
దేవీ, దయచూపు. ఈ జగత్తంతటికి శాంతి, శుభం కలిగించు. ప్రేమతో నీవు ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి పోషిస్తున్నావు; ఆయన వల్లే ఈ సృష్టి నిలిచిఉంది.
ఏవం సంస్తూయమానా సా దేవైర్దైవమధారయత్ । గర్భేణ పుణ్డరీకాక్షం జగతస్త్రాణకారణమ్ ।। ౫-౩-
దేవతలు ఇలా స్తుతించినప్పుడు, ఆమె తన గర్భంలో పద్మనేత్రుడైన జగత్తు రక్షణకర్తను ధరించింది.
తతోఽఖిలజగత్పద్మబోధాయాచ్యుతభాన్నా । దేవకీపూర్వ్వసన్ధ్యాయామావిర్భూతం మహాత్మనా ।। ౫-౩-
అంతట, సమస్త లోకానికి జ్ఞానం కలిగించేందుకు, దేవకీ ముందుగా ఉదయించే వేళలో, ఆ మహాత్ముడైన అచ్యుతుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
తజ్జన్మదినమత్యర్థమాహ్లాద్యమలదిఙూముఖమ్ । బభూవ సర్వలోకస్య కౌముదీ శశినో యథా ।। ౫-౩-
ఆయన జన్మదినం, అన్ని దిక్కులకూ అపూర్వమైన ఆనందాన్ని, ఉల్లాసాన్ని తీసుకొచ్చింది; అది చంద్రుని కాంతిలా లోకాన్ని హర్షపరిచింది.
సన్తః సన్తోషమధికం ప్రశమం చణ్డమారుతః । ప్రసాదం నిమ్రగా యాతా జాయమానే జనార్దృనే ।। ౫-౩-
ధర్మవంతులు మరింత సంతోషాన్ని పొందారు; గాలులు శాంతించాయి; అడవి జంతువులు కూడా మృదువుగా మారాయి, జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు.
సిన్ధవో నిజశబ్దేన వాద్య చక్త ర్మనోహరమ్ । జగుర్గన్ధర్వ్వపతయో ననృతుశ్వాప్సరోగణాః ।। ౫-౩-
నదులు తమ స్వరంతో మధురంగా ప్రవహించాయి; గంధర్వాధిపతులు పాడారు, అప్సరసలు నాట్యం చేశారు.
ససృజుః పుష్పవర్షాణి దేవా భువ్యన్తరీక్షగాః । జజ్వలుశ్వాగ్రయః శాన్తా జాయమానే జనార్ద్దనే ।। ౫-౩-
భూమిపై, ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు పుష్పవర్షం కురిపించారు; శాంతమైన అగ్నులు ప్రకాశంగా వెలిగాయి, జనార్దనుడు జన్మించిన వేళ.
మధ్యరాత్రేఽఖిలాధారే జాయమానే జనార్దనే । మన్ద్ర జగర్జ్జుర్జలదాః పూష్పచవృష్టిచో ద్రిచ ।। ౫-౩-
మధ్యరాత్రి, సమస్త జగత్తుకు ఆధారమైన జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు, మేఘాలు మృదువుగా గర్జించాయి, పుష్పవర్షం కురిపించాయి.
ఫుల్లేన్దీవరపత్రాభం చతుర్బీహుముదీక్ష్య తమ్ । శ్రీవత్సవక్షసం జాతం తుష్టావానకదున్దుభిః ।। ౫-౩-
పుష్పించిన నీలకమలదళంలా ప్రకాశించే, నాలుగు చేతులతో, శ్రీవత్సం వక్షస్స్పై ఉన్న ఆ బాలుడిని చూసి వసుదేవుడు సంతోషంగా స్తుతించాడు.
అభిష్టూయ చ తం వాగభిః ప్రసన్నప్తభిర్మహామతిః । విజ్ఞాపయామాస తదా కంసాద్భీతో ద్రిజోత్తమ ।। ౫-౩-
ఆయనను మధురమైన మాటలతో, హర్షభరితమైన మనసుతో స్తుతించిన వసుదేవుడు, కంసుడి భయంతో, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, ఆయనతో ఇలా చెప్పాడు.
జ్ఞాతోఽసి దేవదేవేశ । శచఙ్ఖ-చక్ర-గదాధర । దివ్యరూపమిదం దేవ ప్రసాదేనోపసంహర ।। ౫-౩-
దేవతల దేవా, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడా, నిన్ను నేను తెలుసుకున్నాను. ఈ దివ్యరూపాన్ని నీ కృపతో ఉపసంహరించు.
అద్యవై దేవ । కంసోఽయం కురుతే మమ ఘాతనమ్ । అవతీర్ణ ఇతి జ్ఞాత్వా త్వమస్మిన మమ మన్దిరే ।। ౫-౩-
ఈ రోజు, ఓ దేవా, నీవు అవతరించావని తెలిసిన కంసుడు నన్ను చంపాలని ఉద్దేశిస్తున్నాడు; నీవు నా ఇంట్లో ఉన్నావు.
యోఽనన్తరూపోఽఖిలవిశరూపో గర్భేషు లోకాన్ వపుషా బిభర్త్తి । ప్రసీదతామేష స దేవదేవః స్వమాయయావుష్కృతబాలరూపః ।। ౫-౩-
అనంతమైన రూపాలున్నవాడు, సమస్త విశ్వాన్ని తన రూపంలో ధరించేవాడు, గర్భాలలో లోకాలను మోసేవాడు, ఆ దేవతల దేవుడు తన మాయతో బాలరూపంలో ప్రత్యక్షమై, దయ చూపించాలి.
ఉపసహర సర్వ్వాత్మన్ । రూపమేజ్వతుర్భుజమ్ । జానాతు మావతారం తే కంసోఽయం దితిజాధమః ।। ౫-౩-
సర్వాంతర్యామీ, ఈ నాలుగు చేతుల రూపాన్ని ఉపసంహరించు; లేదంటే, దుర్మార్గుడైన కంసుడు నీ అవతారాన్ని తెలుసుకుంటాడు.
తతోఽహం యత్ త్వయా పూర్వ్వం పుత్రార్థిన్యా తదద్య తే । సఫలం దేవి। సఞ్జాతం జాతోఽహం యత్ తవోదరాత్ ।। ౫-౩-
కాబట్టి, నీవు కొడుకు కోసం కోరినప్పుడు నాకు ఇచ్చిన వాగ్దానం నేడు ఫలించింది, ఓ దేవీ; నేను నీ గర్భం నుండి జన్మించాను.
ఇత్యుక్త్వా భగవాంస్తూష్ణీం బభూవ మునిసత్తమ । వసుదేవోఽపి తం రాత్రావాదాయ ప్రయయౌ బహిః ।। ౫-౩-
అలా చెప్పి భగవంతుడు మౌనంగా నిలిచాడు, మునిశ్రేష్ఠా. ఆ రాత్రి వసుదేవుడు ఆ శిశువును తీసుకుని బయటికి వెళ్లాడు.
మోహితాశ్వాభవంస్తత్ర రక్షిణో యోగనిద్రయా । మథురాద్రారపాలాశ్వ బ్రజత్యానకదున్దుభౌ ।। ౫-౩-
అక్కడ ఉన్న రక్షకుల గుర్రాలు యోగమాయా నిద్ర వల్ల మాయలో పడిపోయి, మథుర నుండి అనకదుండు భి బయటకు వెళ్తున్నాడని గమనించలేదు.
వర్షతాం జలదానాఞ్చ తోయమత్యుల్వణం నిశి । సంఛాద్యానుయయౌ శేషః ఫణేనానకదున్దుభిమ్ ।। ౫-౩-
ఆ రాత్రి మేఘాలు భయంకరమైన వర్షం కురిపిస్తున్నప్పుడు, శేషుడు తన ఫణాలతో అనకదుండు భిని కప్పి, అతని వెంట నడిచాడు.
యమునాం చాతిగమ్భీరాం నానావర్త్తసమాకులామ్ । వసుదేవో వహన్ విష్ణు జానుమాత్రబహాం యయౌ ।। ౫-౩-
వసుదేవుడు విష్ణువును మోస్తూ, గాఢమైన ప్రవాహాలతో నిండిన యమునను దాటి, మోకాళ్ల వరకు నీటిలో నడుచుకుంటూ వెళ్లాడు.
కంసస్య కరమాదాయ తత్రేవాభ్యాగతాంస్తటే । నన్దాదీన్ గోపవృన్దాంశ్వ యమునాయా దదర్శ సః ।। ౫-౩-
అక్కడ తీరంలో, కంసునికి పన్ను చెల్లించిన తరువాత, వసుదేవుడు మథుర నుండి వచ్చిన నందుడు మరియు ఇతర గోపులను చూశాడు.
తస్మిన్ కాలే యశోదాపి మోహితా యోగనిద్రయా । తామేవ కన్యాం మైత్రేయ । ప్రసూతా మోహితే జనే ।। ౫-౩-
ఆ సమయంలో, యశోద కూడా యోగమాయా నిద్ర వల్ల మాయలో పడిపోయి, అందరూ మాయలో ఉన్నప్పుడు, ఆzelfde అమ్మాయిని ప్రసవించింది, మైత్రేయా.