ఏతే వయం వృత్రరిపుస్తథాయం నాసత్యదస్త్రౌ వరుణస్తథైవ । ఇమే చ రుద్రా వసవఃససూర్యాఃసమీరణాగ్నిప్రసుఖాస్తథాన్యే ॥ ౫,౧.
మేమందరం ఇక్కడ ఉన్నాం — వృత్రుని శత్రువు ఇంద్రుడు, అశ్వినీదేవతలు, వరుణుడు, రుద్రులు, వసువులు, సూర్యులు, వాయువు, అగ్ని, సుఖాన్ని ఇచ్చే ఇతర దేవతలు.
సురాఃసమస్తాఃసురనాథకార్యమేభిర్మయా యచ్చ తదీశ సర్వామ్ । ఆజ్ఞాపయాజ్ఞాం పరిపాలయన్తస్తవైవ తిష్ఠామ సదాస్తదోషాః ॥ ౫,౧.
సర్వదేవతలు, దేవతల అధిపతివైన ప్రభూ! నీ ఆజ్ఞకు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్నారు. నువ్వు ఏ పని అప్పగించినా, మేము నీ సేవలో ఉండి, దాన్ని నెరవేర్చుతాము.
శ్రీపరాశర ఉవాచ ఏవం సంస్తూయమానస్తు భగవాన్పరమేశ్వరః । ఉజ్జహారాత్మనః కేశౌ సితకృష్ణౌ మహామునే ॥ ౫,౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలాంటి స్తుతులతో పరమేశ్వరుడు సంతోషించి, తనలోనుంచి ఒక తెలుపు, ఒక నలుపు జుట్టు తీయగా, మహర్షీ!
ఉవాచ చ సురానేతౌ మత్కేశౌ వసుధాతలే । అవతీర్య భువో భారక్లేశహానిం కరిష్యతః ॥ ౫,౧.
ఆయన దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: నా ఈ రెండు జుట్టులు భూమిపై అవతరించి, భూభారం తీయటానికి సహాయపడతాయి.
సురాశ్చ సకలాఃస్వాంశైరవతీర్య మహీతలే । కుర్వన్తు యుద్ధమున్మత్తైః పూర్వోత్పన్నైర్మహాసురైః ॥ ౫,౧.
అందరు దేవతలు తమ తమ అంశాలతో భూమిపై అవతరించి, పూర్వం పుట్టిన పిచ్చి మహాసురులతో యుద్ధం చేయాలి.
తతః క్షయమశేషాస్తే దైతేయా ధరమీతలే । ప్రయాస్యన్తి న సందేహో మద్దృపాతవిచూర్ణితాః ॥ ౫,౧.
అప్పుడు, భూమిపై ఉన్న ఆ దైత్యులు పూర్తిగా నాశనం అవుతారు. నా అవతారంతో వారు నిస్సందేహంగా నశిస్తారు.
వసుదేవస్య యా పత్నీ దేవకీ దేవతోపమా । తత్రాయమష్టమో గర్భో మత్కేశో భవితా సురాః ॥ ౫,౧.
వసుదేవుని భార్య అయిన దేవతలకు సమానమైన దేవకికి, ఎనిమిదవ గర్భంగా నా జుట్టు అవతరిస్తుంది, ఓ దేవతలారా!
అవతీర్య చ తత్రాయం కంసం ఘాతయితా భువి । కాలనేమీం సముద్భూతమిత్యుక్త్వాన్తర్దధే హరిః ॥ ౫,౧.
అక్కడ అవతరించి, భూమిపై కంసుని, తిరిగి పుట్టిన కాలనేమిని సంహరిస్తాడు. ఇలా చెప్పి హరిదేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
అదృశ్యాయ తతస్తస్మై ప్రణిపత్య మహామునే । మేరుపృష్ఠం సురా జగ్మురవతేరుశ్చ భూతలే ॥ ౫,౧.
తర్వాత, దేవతలు అతనికి కనిపించకుండా, మహర్షికి నమస్కరించి, మేరు శిఖరానికి వెళ్లి, అక్కడి నుండి భూమిపై అవతరించారు.
కంసాయ చాష్టమో గర్భో దేవక్యా ధరణీధరః । భవిష్యతీత్యాచ చక్షే భగవాన్నారదో మునిః ॥ ౫,౧.
మరియు నారదుడు, ముని, కంసునికి ఇలా ప్రకటించాడు: దేవకికి ఎనిమిదవ గర్భంగా భూమిని మోయువాడు జన్మిస్తాడు.
కంసోఽపి తదుపశ్రుత్య నారదాత్కుపితస్తతః । దేవకీం వసుదేవం చ గృహే గుప్తావధారయత్ ॥ ౫,౧.
నారదుని మాట విని, కంసుడు కోపంతో దేవకిని, వసుదేవుడిని తన ఇంట్లో బందీగా పెట్టి, కట్టుదిట్టంగా కాపాడించాడు.
వసుదేవేన కంసాయ తేనైవోక్తం యథా పురా । తథైవ వసుదేవోఽపి పుత్రమర్పితవాన్ ద్విజ ॥ ౫,౧.
వసుదేవుడు ముందుగా కంసునికి చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు కూడా తన కుమారుడిని కంసునికి అప్పగించాడు, ఓ బ్రాహ్మణా!
హిరణ్యకశిపోః పుత్రాఃషడ్గర్భా ఇతి విశ్రుతాః । విష్ణుప్రయుక్తా స్తాన్నిద్రాక్రమాద్గర్భానయోజయత్ ॥ ౫,౧.
హిరణ్యకశిపుని ఆరు కుమారులు అని పేరుగాంచిన వారు, విష్ణువు సంకల్పంతో, నిద్రా దేవత ద్వారా దేవకికి గర్భంగా చేరారు.
యోగనిద్రా మహామాయా వైష్ణవీ మోహితం యయా । అవిద్యయా జగత్సర్వం తామాహ భగవాన్హరిః ॥ ౫,౧.
యోగనిద్ర అనే మహామాయ, విష్ణువుకు చెందినది, ఆమె వల్ల ఈ లోకం అజ్ఞానంతో మాయలో పడుతుంది. ఆమేను భగవంతుడు హరి సంబోధించాడు.
శ్రీభగవానువాచ నిద్రే గచ్ఛ మమాదేశాత్పాతాలాతలసంశ్రయాన్ । ఏకైకత్వేన షడ్గర్భాన్దేవకీజఠరం నయ ॥ ౫,౧.
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — నిద్రా! నా ఆజ్ఞతో పాతాళంలో ఉన్న ఆరు గర్భాలను ఒక్కొక్కటిగా దేవకికి గర్భంగా చేర్చు.
హతేషు తేషు కంసేన శేషాఖ్యోంశస్తతో మమ । అంశాంశోనాదరే తస్యాఃసప్తమః సంభవిష్యతి ॥ ౫,౧.
ఆ ఆరు మందిని కంసుడు చంపిన తర్వాత, నా భాగంగా శేషుడు, ఆమె ఏడవ గర్భంగా పుట్టబోతున్నాడు.
గోకులే వసుదేవస్య భార్యాన్యా రోహిణీ స్థితా । తస్యాఃస సంభూతిసమం దేవి నేయస్త్వయోదరమ్ ॥ ౫,౧.
గోకులంలో వసుదేవుని మరొక భార్య రోహిణి ఉంటోంది. దేవకిలో ఉన్న ఆ గర్భాన్ని అదే సమయంలో నీవు, ఓ దేవీ, రోహిణి గర్భంలోకి చేర్చాలి.
సప్తమో భోజరా జస్య భయాద్రోధోపరోధతః । దేవక్యాః పితితో గర్భ ఇతి లోకో వదిష్యతి ॥ ౫,౧.
భోజ రాజు భయంతో, దేవకికి ఏడవ గర్భం పడిపోయిందని జనాలు అనుకుంటారు.
గర్భసంకర్షణాత్సోఽథ లోకే సంకర్షణేతి వై । సంజ్ఞామవాప్స్యతే వీరః శ్వేతాద్రిశిఖరోపమః ॥ ౫,౧.
ఆ గర్భాన్ని మార్చినందువల్ల, ఆ వీరుడు, తెల్ల పర్వత శిఖరంలా ప్రకాశిస్తూ, సంశారంలో 'సంకర్షణుడు' అనే పేరు పొందుతాడు.
తతోఽహం సంభవిష్యామి దేవకీజఠరే శుభే । భర్గం త్వయా యశోదాయా గన్తవ్యమవిలంబితమ్ ॥ ౫,౧.
తర్వాత నేను పవిత్రమైన దేవకికి గర్భంగా జన్మిస్తాను. నీవు మాత్రం నా తేజస్సును వెంట తీసుకుని యశోద వద్దకు త్వరగా వెళ్లాలి.
ప్రావృట్కాలే చ నభసి కృష్ణాష్టమ్యామహం నిశి । ఉత్పత్స్యామి నవమ్యాం తు ప్రసూతిం త్వమవాప్స్యసి ॥ ౫,౧.
వర్షాకాలంలో, కృష్ణాష్టమి రాత్రి నేను జన్మిస్తాను. నీవు మాత్రం నవమి రోజున ప్రసవిస్తావు.
యశోదాశయనే మాం తు దేవక్యాస్త్వామనిన్దితే । మచ్ఛక్తిప్రోరితమతిర్వసుదేవో నయిష్యతి ॥ ౫,౧.
యశోద పడకపై నన్ను ఉంచుతారు. నిన్ను మాత్రం దేవకే ఉంచుతుంది. నా శక్తితో ప్రేరితమైన వసుదేవుడు ఇది చేస్తాడు.
కంసశ్చ త్వాముపాదాయ దేవి శైలశిలాతలే । ప్రక్షేప్స్యత్యన్తారిక్షే చ సంస్థానం త్వమవాప్స్యసి ॥ ౫,౧.
కంసుడు నిన్ను, ఓ దేవీ, కొండపై రాయి మీద పడవేస్తాడు. అప్పుడు నీవు నీ స్వరూపాన్ని పొందుతావు.
తతస్త్వాం శతదృక్ఛక్రః ప్రణమ్య మమ గౌరవాత్ । ప్రణిపాతానతశిరా భగినీత్వే గ్రహీష్యతి ॥ ౫,౧.
తర్వాత సహస్రనేత్రుడు, చక్రధారి, నా గౌరవానికి నీకు నమస్కరిస్తూ, తల వంచి, నిన్ను తన అక్కగా స్వీకరిస్తాడు.
త్వం చ శుంభనిశుంభాదీన్హత్వా దైత్యాన్సహస్రశః । స్థానైరనేకైః పృథివీమశేషాం మణ్డయిష్యసి ॥ ౫,౧.
నీవు శుంభుడు, నిశుంభుడు వంటి వేలాది దానవులను సంహరిస్తావు. అనేక స్థలాలతో భూమిని అలంకరిస్తావు.
త్వం భూతిః సన్నతిః క్షాన్తిః కాన్తిర్ద్యౌః పృథివీ ధృతిః । లజ్జాపుష్టీ రుషా యా తు కాచిదన్యా త్వమేవ సా ॥ ౫,౧.
నీవే ఐశ్వర్యం, వినయం, సహనం, అందం, ఆకాశం, భూమి, ధైర్యం, లజ్జ, పోషణ, కోపం — ఇంకా ఏది ఉన్నా, అది కూడా నీవే.
యే త్వామార్యేతి దుర్గేతి వేదగర్భాంబికేతి చ । భద్రేతి భద్రకాలీతి క్షేమదా భగ్యదేతి చ ॥ ౫,౧.
నిన్ను ఆర్య, దుర్గ, వేదగర్భ, అంబిక, భద్ర, భద్రకాళి, క్షేమదా, భాగ్యదా అని పిలిచేవారు —
ప్రాతశ్చైవాపరాహ్నే చ స్తోష్యన్త్యానమ్రమూర్తయః । తేషాం హి ప్రార్థితం సర్వం మత్ప్రసాదాద్భవిష్యతి ॥ ౫,౧.
వారు ఉదయం, మధ్యాహ్నం నీకు నమస్కరిస్తూ స్తుతిస్తారు. వారికి కావలసినది అన్నీ నా అనుగ్రహంతో లభిస్తాయి.
సురామాంసోపహరైశ్చ భక్ష్యభోజ్యైశ్చ పూజితా । నౄణామశేషసామాంస్త్వం ప్రసన్నా సంప్రదాస్యసి ॥ ౫,౧.
నీకు మద్యం, మాంసం, రకరకాల తినుబండ్లు, భోజ్యాలు సమర్పించి గౌరవిస్తే, నీవు సంతోషంగా మనుషులందరి కోరికలను తీరుస్తావు.
యథోక్తం సా జగద్ధాత్రీ దేవదేవేన వై తదా । షड़గర్భ-గర్భవిన్యాసం చక్ర చాన్యస్య కర్షణమ్ ।। ౫-౨-
అప్పుడు దేవతల అధిపతి చెప్పినట్లు, ఈ జగత్తును పోషించే అమ్మవారు గర్భాన్ని ఒకరి నుండి మరొకరికి మార్చడం, ఇంకొకరి గర్భాన్ని తీసివేయడం ఏర్పాటుచేశారు.