అన్యూనశ్చాప్యవృద్ధిశ్చ స్వాధీనో నాదిమాన్వశీ । క్లమతన్ద్రీ భయక్రోధకామాదిభిరసంయుతః ॥ ౫,౧.
నీవు ఎప్పుడూ తగ్గిపోని, పెరగని, స్వతంత్రుడవు, ఆదిలేని వాడు, పరిపూర్ణుడవు; అలసట, మాంద్యం, భయం, కోపం, కామాది లోపాలు నీవు ఎప్పుడూ కలగని వాడు.
నిరవద్యః పరః ప్రాప్తేర్నిరధిష్ఠోఽక్షరః క్రమః । సర్వేశ్వరః పరాధారో ధామ్నాం ధామాత్మకోఽక్షయః ॥ ౫,౧.
నీవు నిందలేని వాడు, పరముడు, అందరికీ అందని వాడు, స్థిరత లేని వాడు, అక్షరమైన క్రమం; సర్వేశ్వరుడు, పరమాధారం, ధామాల ధామస్వరూపుడు, నశించని వాడు.
సకలావరణానీతనిరాలంబనభావన । మహావిభూతిసంస్థాన నమస్తే పురుషోత్తమ ॥ ౫,౧.
సర్వమైన ఆవరణలు లేని ధ్యానం కలిగి, అపారమైన వైభవంతో ఉన్న పరమపురుషా, నీకు నా నమస్కారాలు.
నాకారణాత్కారణాద్వా కారణాకారణాన్న చ । శరీరగ్రహణం వాపి ధర్మత్రాణాయ కేవలమ్ ॥ ౫,౧.
కారణంతో గానీ, కారణం లేక గానీ, కారణం-అకారణం కలిపి గానీ, శరీరాన్ని ఎప్పుడూ స్వీకరించరు; అది కేవలం ధర్మాన్ని కాపాడటానికే జరుగుతుంది.
శ్రీపరాశర ఉవాచ ఇత్యేవం సంస్తవం శ్రుత్వా మనసా భగవానజః । బ్రహ్మాణమాహ ప్రీతేన విశ్వరూపం ప్రకాశయన్ ॥ ౫,౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ స్తోత్రాన్ని విని, జన్మరహితుడు అయిన భగవంతుడు తన విశ్వరూపాన్ని చూపిస్తూ, హర్షంతో బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
శ్రీభగవానువాచ భోభో బ్రహ్మంస్త్వయా మత్తఃసహ దేవైర్యదిష్యతే । తదుచ్యతామశేషం చ సిద్ధమేవావధార్యతామ్ ॥ ౫,౧.
శ్రీ భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ బ్రహ్మా! నువ్వు, దేవతలు నాతో ఏదైనా కోరుకుంటే, అది పూర్తిగా చెప్పు. అది ఇప్పటికే నెరవేరినదిగా తెలుసుకో.
శ్రీపరాశర ఉవాచ తతో బ్రహ్మా హరేర్దివ్య విశ్విరూపమవేక్ష్య తత్ । తుష్టావ భూయో దేవేషు సాధ్వసావనతాత్మసు ॥ ౫,౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ తరువాత, హరిదేవుని దివ్యమైన విశ్వరూపాన్ని చూసిన బ్రహ్మ, భయభక్తులతో ఉన్న దేవతల మధ్య మరలా స్తుతించాడు.
బ్రహ్మోవాచ నమో నమస్తేస్తు సహస్రకృత్వఃసహస్రబాహో బహువక్త్రపాద । నమోనమస్తే జగతః ప్రవృత్తివినాశసంస్థానకరాప్రమేయ ॥ ౫,౧.
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: సహస్రసార్లు నీకు నమస్కారం, సహస్రబాహువుతో, అనేక ముఖాలు, పాదాలు కలవాడవు. జగత్తుకు సృష్టి, లయం, స్థితి కలిగించేవాడవు, అపరిమితుడవు, నీకు నా వందనాలు.
సూక్ష్మాతిసూక్ష్మాతిబృహత్ప్రమామ గరీయసామప్యతిగౌరవాత్మన్ । ప్రధానబుద్ధీన్ద్రియవత్ప్రధానమూలాత్పరాత్మన్భగవన్ప్రసీద ॥ ౫,౧.
అత్యంత సూక్ష్మమైనవాడవు, అపరిమితంగా విస్తరించినవాడవు, ఎంత భారమైనదైనా దాటి ఉన్నవాడవు, ప్రకృతి, బుద్ధి, ఇంద్రియాల మూలాన్ని దాటి ఉన్న పరమాత్మా, భగవంతుడా, దయచూపు.
ఏషా మహీ దేవ మహీప్రసూతైర్మహాసురైః పీడితశైలబన్ధా । పరాయణం త్వాం జగతాముపైతి భారావతారార్థమపారసార ॥ ౫,౧.
దేవా! ఈ భూమి, పర్వతాలతో బంధించబడి, భూమిలో పుట్టిన మహాసురుల చేత బాధపడుతూ, లోకాల ఆశ్రయమైన నిన్ను, భారం తీయాలని ఆశ్రయిస్తోంది. ఓ అగాధుడా!
ఏతే వయం వృత్రరిపుస్తథాయం నాసత్యదస్త్రౌ వరుణస్తథైవ । ఇమే చ రుద్రా వసవఃససూర్యాఃసమీరణాగ్నిప్రసుఖాస్తథాన్యే ॥ ౫,౧.
మేమందరం ఇక్కడ ఉన్నాం — వృత్రుని శత్రువు ఇంద్రుడు, అశ్వినీదేవతలు, వరుణుడు, రుద్రులు, వసువులు, సూర్యులు, వాయువు, అగ్ని, సుఖాన్ని ఇచ్చే ఇతర దేవతలు.
సురాఃసమస్తాఃసురనాథకార్యమేభిర్మయా యచ్చ తదీశ సర్వామ్ । ఆజ్ఞాపయాజ్ఞాం పరిపాలయన్తస్తవైవ తిష్ఠామ సదాస్తదోషాః ॥ ౫,౧.
సర్వదేవతలు, దేవతల అధిపతివైన ప్రభూ! నీ ఆజ్ఞకు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్నారు. నువ్వు ఏ పని అప్పగించినా, మేము నీ సేవలో ఉండి, దాన్ని నెరవేర్చుతాము.
శ్రీపరాశర ఉవాచ ఏవం సంస్తూయమానస్తు భగవాన్పరమేశ్వరః । ఉజ్జహారాత్మనః కేశౌ సితకృష్ణౌ మహామునే ॥ ౫,౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలాంటి స్తుతులతో పరమేశ్వరుడు సంతోషించి, తనలోనుంచి ఒక తెలుపు, ఒక నలుపు జుట్టు తీయగా, మహర్షీ!
ఉవాచ చ సురానేతౌ మత్కేశౌ వసుధాతలే । అవతీర్య భువో భారక్లేశహానిం కరిష్యతః ॥ ౫,౧.
ఆయన దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: నా ఈ రెండు జుట్టులు భూమిపై అవతరించి, భూభారం తీయటానికి సహాయపడతాయి.
సురాశ్చ సకలాఃస్వాంశైరవతీర్య మహీతలే । కుర్వన్తు యుద్ధమున్మత్తైః పూర్వోత్పన్నైర్మహాసురైః ॥ ౫,౧.
అందరు దేవతలు తమ తమ అంశాలతో భూమిపై అవతరించి, పూర్వం పుట్టిన పిచ్చి మహాసురులతో యుద్ధం చేయాలి.
తతః క్షయమశేషాస్తే దైతేయా ధరమీతలే । ప్రయాస్యన్తి న సందేహో మద్దృపాతవిచూర్ణితాః ॥ ౫,౧.
అప్పుడు, భూమిపై ఉన్న ఆ దైత్యులు పూర్తిగా నాశనం అవుతారు. నా అవతారంతో వారు నిస్సందేహంగా నశిస్తారు.
వసుదేవస్య యా పత్నీ దేవకీ దేవతోపమా । తత్రాయమష్టమో గర్భో మత్కేశో భవితా సురాః ॥ ౫,౧.
వసుదేవుని భార్య అయిన దేవతలకు సమానమైన దేవకికి, ఎనిమిదవ గర్భంగా నా జుట్టు అవతరిస్తుంది, ఓ దేవతలారా!
అవతీర్య చ తత్రాయం కంసం ఘాతయితా భువి । కాలనేమీం సముద్భూతమిత్యుక్త్వాన్తర్దధే హరిః ॥ ౫,౧.
అక్కడ అవతరించి, భూమిపై కంసుని, తిరిగి పుట్టిన కాలనేమిని సంహరిస్తాడు. ఇలా చెప్పి హరిదేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
అదృశ్యాయ తతస్తస్మై ప్రణిపత్య మహామునే । మేరుపృష్ఠం సురా జగ్మురవతేరుశ్చ భూతలే ॥ ౫,౧.
తర్వాత, దేవతలు అతనికి కనిపించకుండా, మహర్షికి నమస్కరించి, మేరు శిఖరానికి వెళ్లి, అక్కడి నుండి భూమిపై అవతరించారు.
కంసాయ చాష్టమో గర్భో దేవక్యా ధరణీధరః । భవిష్యతీత్యాచ చక్షే భగవాన్నారదో మునిః ॥ ౫,౧.
మరియు నారదుడు, ముని, కంసునికి ఇలా ప్రకటించాడు: దేవకికి ఎనిమిదవ గర్భంగా భూమిని మోయువాడు జన్మిస్తాడు.
కంసోఽపి తదుపశ్రుత్య నారదాత్కుపితస్తతః । దేవకీం వసుదేవం చ గృహే గుప్తావధారయత్ ॥ ౫,౧.
నారదుని మాట విని, కంసుడు కోపంతో దేవకిని, వసుదేవుడిని తన ఇంట్లో బందీగా పెట్టి, కట్టుదిట్టంగా కాపాడించాడు.
వసుదేవేన కంసాయ తేనైవోక్తం యథా పురా । తథైవ వసుదేవోఽపి పుత్రమర్పితవాన్ ద్విజ ॥ ౫,౧.
వసుదేవుడు ముందుగా కంసునికి చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు కూడా తన కుమారుడిని కంసునికి అప్పగించాడు, ఓ బ్రాహ్మణా!
హిరణ్యకశిపోః పుత్రాఃషడ్గర్భా ఇతి విశ్రుతాః । విష్ణుప్రయుక్తా స్తాన్నిద్రాక్రమాద్గర్భానయోజయత్ ॥ ౫,౧.
హిరణ్యకశిపుని ఆరు కుమారులు అని పేరుగాంచిన వారు, విష్ణువు సంకల్పంతో, నిద్రా దేవత ద్వారా దేవకికి గర్భంగా చేరారు.
యోగనిద్రా మహామాయా వైష్ణవీ మోహితం యయా । అవిద్యయా జగత్సర్వం తామాహ భగవాన్హరిః ॥ ౫,౧.
యోగనిద్ర అనే మహామాయ, విష్ణువుకు చెందినది, ఆమె వల్ల ఈ లోకం అజ్ఞానంతో మాయలో పడుతుంది. ఆమేను భగవంతుడు హరి సంబోధించాడు.
శ్రీభగవానువాచ నిద్రే గచ్ఛ మమాదేశాత్పాతాలాతలసంశ్రయాన్ । ఏకైకత్వేన షడ్గర్భాన్దేవకీజఠరం నయ ॥ ౫,౧.
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — నిద్రా! నా ఆజ్ఞతో పాతాళంలో ఉన్న ఆరు గర్భాలను ఒక్కొక్కటిగా దేవకికి గర్భంగా చేర్చు.
హతేషు తేషు కంసేన శేషాఖ్యోంశస్తతో మమ । అంశాంశోనాదరే తస్యాఃసప్తమః సంభవిష్యతి ॥ ౫,౧.
ఆ ఆరు మందిని కంసుడు చంపిన తర్వాత, నా భాగంగా శేషుడు, ఆమె ఏడవ గర్భంగా పుట్టబోతున్నాడు.
గోకులే వసుదేవస్య భార్యాన్యా రోహిణీ స్థితా । తస్యాఃస సంభూతిసమం దేవి నేయస్త్వయోదరమ్ ॥ ౫,౧.
గోకులంలో వసుదేవుని మరొక భార్య రోహిణి ఉంటోంది. దేవకిలో ఉన్న ఆ గర్భాన్ని అదే సమయంలో నీవు, ఓ దేవీ, రోహిణి గర్భంలోకి చేర్చాలి.
సప్తమో భోజరా జస్య భయాద్రోధోపరోధతః । దేవక్యాః పితితో గర్భ ఇతి లోకో వదిష్యతి ॥ ౫,౧.
భోజ రాజు భయంతో, దేవకికి ఏడవ గర్భం పడిపోయిందని జనాలు అనుకుంటారు.
గర్భసంకర్షణాత్సోఽథ లోకే సంకర్షణేతి వై । సంజ్ఞామవాప్స్యతే వీరః శ్వేతాద్రిశిఖరోపమః ॥ ౫,౧.
ఆ గర్భాన్ని మార్చినందువల్ల, ఆ వీరుడు, తెల్ల పర్వత శిఖరంలా ప్రకాశిస్తూ, సంశారంలో 'సంకర్షణుడు' అనే పేరు పొందుతాడు.
తతోఽహం సంభవిష్యామి దేవకీజఠరే శుభే । భర్గం త్వయా యశోదాయా గన్తవ్యమవిలంబితమ్ ॥ ౫,౧.
తర్వాత నేను పవిత్రమైన దేవకికి గర్భంగా జన్మిస్తాను. నీవు మాత్రం నా తేజస్సును వెంట తీసుకుని యశోద వద్దకు త్వరగా వెళ్లాలి.