అనల్పోపాదానం చాస్యాసంశయమత్రాఽసౌ మణివరస్తిష్ఠితీతి కృతాధ్యవసాయోఽన్యత్ప్రయోజనముద్దిశ్య సకలయాదవసమాజమాత్మగృహ ఏవాచీకరత్
అతనికి ఏవైనా వస్తువుల లోటు లేదు; సందేహం లేకుండా ఆ మణి ఇక్కడే ఉంది అని నిర్ణయించి, ఇంకొక ఉద్దేశ్యంతో యాదవులందరినీ తన ఇంట్లో కూడగట్టాడు.
తత్ర చోపవిష్టేష్వఖిలేషు యదుషు పూర్వం ప్రయోజనముపన్యస్య పర్యవసితే చ తస్మిన్ ప్రసంగాంతరపరిహాసకథామక్రూరేణ కృత్వా జనార్దనస్తమక్రూరమాహ
అక్కడ యాదవులందరూ కూర్చున్నప్పుడు, ముందుగా తన ఉద్దేశ్యాన్ని చెప్పి, అది ముగిసిన తర్వాత ఇతర విషయాలు, హాస్య సంభాషణలు చేస్తూ, జనార్దనుడు అకూరుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
దానపతే జానీమ ఏవ వయం యథా శతధన్వనా తదిదమఖిలజగత్సారభూతం స్యమంతకం రత్నం భవతః తదశ్షోరాష్ట్రోపకరకం భవత్సకాశో! తిష్ఠతి తిష్ఠతు సర్వ ఏవ వయం తత్ప్రభావఫలభుజః కిం త్వేష బలభద్రో ఽస్మానాశంకితవాంశ్తదస్మత్ప్రీతయే దర్శయస్వేత్యభిధాయ జోషం స్థితే భగవతి వాసుదేవే సరత్నస్సోచింతయత్
కిమత్రానుష్ఠేయమన్యథా చేద్బ్రవీమ్యహం తత్కేవలాంబరతిరోధానమన్విష్యంతో రత్నమేతే ద్ర క్ష్యంతి అతివిరోధో న క్షమ ఇతి సంచింత్య తమఖిలజగత్కారణభూతం నారాయణమాహక్రూరః
ఇక్కడ నేను ఏమి చేయాలి? వేరేలా అయితే చెప్పగలను. వారు మణిని దాచిపెట్టాలని వెతికితే, అది కనబడుతుంది; కానీ ఇలా ప్రత్యక్షంగా వ్యతిరేకించడం సరైంది కాదు అని ఆలోచించి, అకూరుడు జగత్తుకు కారణమైన నారాయణుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
భగవన్మమైతత్స్యమంతకరత్నం శతధనుషా సమర్పితమపగతే చ తస్మిన్నద్య శ్వః పరశ్వో వా భగవాన్ యాచయిష్యతీతి కృతమతిరతికృచ్ఛ్రేణైతావంతం కాలమధారయమ్
ప్రభూ! ఈ స్యమంతక మణిని శతధన్వుడు నాకు అప్పగించాడు. అతను వెళ్లిపోయిన తర్వాత, ప్రభువు ఈ రోజు, రేపు లేదా ఎప్పుడైనా అడుగుతాడని భావించి, చాలా కష్టంగా ఈ కాలాన్ని గడిపాను.
తస్య చ ధారణశ్క్లోఏ!నాహమశ్షోఓ!పభోగేష్వసంగిమానసో న వేద్మి స్వసుఖకలామపి
దీనిని కాపాడటంలో నాకు ఎంత కష్టం వచ్చిందో, దాని ఆనందంలో నాకు ఎలాంటి ఆసక్తి లేదు. నాకు స్వయంగా కొంత సుఖం కూడా తెలియదు.
ఏతావన్మాత్రమప్యశ్షోరాష్ట్రోపకారీ ధారయితుం న శక్నోతి భవాన్మన్యత ఇత్యాత్మనా న చోదితవాన్
ఇంతటి భారాన్ని మీరు, రాజ్యానికి ఉపకారకుడైన మీరు, భరించలేరని భావించి, మీరు మీరే ముందుకు రాలేదు.
తదిదం స్యమంతకరత్నం గృహ్యతామిచ్ఛయా యస్యాభిమతం తస్య సమర్ప్యతామ్
అందువల్ల, ఈ స్యమంతక మణిని ఎవరికైతే ఇష్టమో వారు తీసుకోండి, ఎవరికీ కావాలో వారికి ఇవ్వండి.
తతః స్వోదరవస్త్రనిగోపితమతిలఘుకనకసముద్గకగతం ప్రకటీకృతవాన్
తర్వాత, తన వస్త్రపు మడతలో దాచిన చిన్న బంగారు పెట్టెను బయటకు తీసి అందరికీ చూపించాడు.
తతశ్చ నిష్క్రామ్య స్యమంతకమణిం తస్మిన్యదుకులసమాజే ముమోచ
తర్వాత, యదువంశీయుల సభలోకి వచ్చి, ఆ స్యమంతక మణిని అక్కడ ఉంచాడు.
ముక్తమాత్రే చ తస్మిన్నతికాన్త్యా తదఖిలమాస్థానముద్యోతితమ్
మణిని ఉంచిన వెంటనే, దాని అపూర్వ కాంతితో ఆ సభ అంతా ప్రకాశించింది.
అథాహాక్రురః స ఏష మణిః శతధన్వనాస్మాకం సమర్పితః యస్యాయం స ఏనం గృహ్ణాతు ఇతి
అప్పుడు అక్రూరుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మణిని శతధన్వుడు మాకు ఇచ్చాడు. ఇది ఎవరిదో వారు తీసుకోగలరు.'
తమాలోక్య సర్వయాదవానాం సాధుసాధ్వితి విస్మితమనసాం వాచోఽశ్రూయంత
అందరూ యాదవులు ఆశ్చర్యంతో 'బాగుంది, బాగుంది' అని ప్రశంసిస్తూ పలికారు.
తమాలోక్యాతీవ బలభద్రో మమాయమచ్యుతేనైవ సామాన్యస్సమన్విచ్ఛిత ఇతి కృతస్పృహోఽభూత్
దాన్ని చూసి, బలరాముడు 'ఇది నాది, అచ్యుతుడికీ ఇది సమానంగా కావాలి' అని అనుకొని, మణిని పొందాలని బలంగా కోరుకున్నాడు.
మమైవాయం పితృధనమిత్యతీవ చ సత్యభామాపి స్పృహయాంచకార
ఇది నా తండ్రి సంపద అని భావించి, సత్యభామ కూడా దాన్ని గాఢంగా కోరుకుంది.
బలసత్యావలోకనాత్కృష్ణోప్యాత్మానం గోచక్రాంతరావస్థితమివ మేనే
బలరాముడు, సత్యభామ ఇద్దరూ మణిని కోరుతున్నారని గమనించి, కృష్ణుడు తాను మద్యలో చిక్కుకున్నట్టు అనిపించుకున్నాడు.
సకలయాదవసమక్షం చాక్రూరమాహ
అందరు యాదవుల సమక్షంలో కృష్ణుడు అక్రూరునితో మాట్లాడాడు.
ఏతద్ధి మణిరత్నమాత్మసంశోధనాయ ఏతేషాం యదూనాం మయా దర్శితమ్ ఏతచ్చ మమ బలభద్ర స్య చ సామాన్యం పితృధనం చైతత్సత్యభామాయా నాన్యస్యైతత్
ఈ మణిరత్నాన్ని నేను యాదవులకు చూపించడమే నా స్వచ్ఛత కోసం. ఇది నాకూ, బలరామునికీ, సత్యభామకూ పితృధనం. ఇది మరెవరికీ కాదు.
ఏతచ్చ సర్వకాలం శుచినా బ్రహ్మచర్యాదిగుణవతా ధ్రియమాణమశ్షోరాష్ట్రస్యోపకారకమశుచినా ధ్రియమాణమాధారమేవ హంతి
ఈ మణిని ఎప్పుడూ పవిత్రుడైనవాడు, బ్రహ్మచర్యాది గుణాలు కలవాడు ధరించాలి. అపవిత్రుడైనవాడు—even రాజ్యానికి మేలు చేసినా—ధరిస్తే, అది రాజ్యానికి ముప్పు తెస్తుంది.
అతోహమస్య షోడశస్త్రీసహస్రపరిగ్రహాదసమర్థో ధారణే కథమేతత్సత్యభామా స్వీకరోతి
కాబట్టి, పదహారు వేల భార్యలను స్వీకరించిన నేను దీనిని భరించలేను. మరి సత్యభామ ఎలా భరిస్తుంది?
ఆర్యబలభద్రేణాపి మదిరాపానాద్యశ్షోఓ!పభోగపరిత్యాగః కార్యః
ఆర్య బలరామా! మీరు కూడా ఇక మద్యం వంటి భోగాలను వదిలేయాలి.
తదలం యదులోకోయం బలభద్రః అహం చ సత్యా చ త్వాం దానపతే ప్రార్థయామః
కాబట్టి, యాదవులు వినండి: బలరాముడు, నేను, సత్యభామ—మేమంతా మిమ్మల్ని కోరుతున్నాము, దానపతీ!
తద్భవానేవ ధారయితుం సమర్థః
కాబట్టి, మీరు మాత్రమే దీనిని భరించగలరు.
త్వద్ధృతం చాస్య రాష్ట్రస్యోపకారకం తద్భవానశ్షోరాష్ట్రనిమిత్తమేతత్పూర్వవద్ధారయత్వన్యన్న వక్తవ్యమిత్యుక్తో దానపతిస్తథేత్యాహ జగ్రాహ చ తన్మహారత్నమ్
మీరు ధరించినప్పుడు రాజ్యానికి మేలు జరుగుతుంది. అందువల్ల, మునుపటిలా మీరు రాజ్యం కోసం దీనిని ఉంచండి. ఇంకేమీ చెప్పనక్కర్లేదు.' అని అందరూ కోరగా, దానపతి 'అలాగే' అని సమ్మతించి, ఆ మహామణిని స్వీకరించాడు.
తతఃప్రభృత్యక్రూరః ప్రకటేనైవ తేనాతిజాజ్జ్వల్యమానేనాత్మకంఠావసక్తేనాదిత్య ఇవాంశుమాలీ చచార
ఆ సమయంలో అక్రూరుడు తన మెడలో మెరిసే తేజంతో అందరికి స్పష్టంగా కనిపిస్తూ, తన చుట్టూ కాంతులు వెదజల్లే సూర్యుడు లాగా సంచరించేవాడు.
ఇత్యేతద్భగవతో మిథ్యాభిశస్తిక్షాలనం యః స్మరతి న తస్య కదాచిదల్పాపి మిథ్యాభిశస్తిర్భవతి అవ్యాహతాఖిలేంద్రి యశ్చాఖిలపాపమోక్షమవాప్నోతి
ఈ భగవంతుని మీద వచ్చిన అబద్ధపు అపవాదం తొలగిన ఈ కథను ఎవరు స్మరిస్తారో, వారికి ఎప్పుడూ ఎలాంటి అబద్ధపు అపవాదం తగలదు. ఎవరి ఇంద్రియాలు నిర్బంధం లేకుండా ఉంటాయో వారు అన్ని పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొందుతారు.
తత్ర చాస్య యుధ్యమానస్యాతిశ్వద్ధాదత్తవిశిష్టపాత్రోపయుక్తాన్నతోయాదినా కృష్ణస్య బలప్రాణపుష్టిరభూత ।। ౪-౧౩-
ఆ యుద్ధంలో, విశ్వాసంతో మంచి పాత్రల్లో సమర్పించిన అన్నం, నీళ్లు మొదలైనవి తినిపించడంతో కృష్ణునికి బలమూ, ప్రాణశక్తి పెరిగింది.
శ్రీపరాశర ఉవాచ అనమిత్రస్య పుత్రః శినిర్నామాభవత్ ॥ ౪,౧౪.
శ్రీపరాశరుడు ఇలా చెప్పాడు: అనమిత్రునికి శినినామకుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.
తస్యాపి సత్యకః సత్యకాత్సాత్యకిర్యుయుధానాపరనామా ॥ ౪,౧౪.
ఆ శినికి సత్యకుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. సత్యకుని నుండి సాత్యకి జన్మించాడు, అతడిని యుయుధానుడని కూడా అంటారు.
తస్మాదపి సంజయః తత్పుత్రశ్చ కుణిః కుణేర్యుగన్ధరః ॥ ౪,౧౪.
ఆ సాత్యకుని నుండి సంజయుడు జన్మించాడు. సంజయునికి కుమారుడిగా కుణి, కుణికి యుగంధరుడు జన్మించాడు.
ఓ దాత, ఈ స్యమంతక మణి ఈ లోకానికి మణిపరమంగా, శతధన్వుడు నీకు ఇచ్చాడని, అది నీ వద్దే ఉండి రాజ్యానికి ఉపయోగపడుతోందని మేము తెలుసు. అది నీ వద్దే ఉండాలి, మేమందరం దాని ఫలితాన్ని అనుభవిద్దాం. కానీ బలరాముడు మాపై అనుమానం పెట్టుకున్నాడు. అందుకే మాకు నమ్మకం కలిగించేందుకు దయచేసి మణిని చూపించు అని చెప్పి, వాసుదేవుడు మౌనంగా ఉండగా, మణి యజమాని ఆలోచించాడు.