ఉదీచ్యాఞ్చ తథైవానుం కృత్వా మణడలినో నృపాన్ । సర్వ్వపృథ్వీపతిం పూరు సోఽభిషిచ్య వనం యయౌ ।। ౪-౧౦-
ఉత్తర దిశను అనువుకు అప్పగించి, వారందరినీ ప్రాంతాధిపతులుగా చేసి, పురును భూమి పైన రాజుగా అభిషేకించి, తానే అడవికి వెళ్లాడు.
శ్రీపరాశర ఉవాచ క్రోష్టోస్తు యదుపుత్రస్యాత్మజో ధ్వజినీవాన్ ॥ ౪,౧౨.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: యదువు కుమారుడు క్రోష్టువు కుమారుడు ధ్వజినీవాన్.
తతశ్చ స్వాతిః తతో రుశఙ్కుః రుశఙ్కోశ్చిత్రరథః ॥ ౪,౧౨.
ఆయనకు స్వాతి, స్వాతికి రుషంకు, రుషంకుకు చిత్రరథుడు పుట్టారు.
తత్తనయః శశిబిన్దుః చతుర్దశమహారత్నేశశ్చక్రవర్త్యభవత్ ॥ ౪,౧౨.
ఆయన కుమారుడు శశిబిందువు. అతడు పద్నాలుగు గొప్ప ధన సంపదలకు అధిపతిగా, చక్రవర్తిగా అయ్యాడు.
తస్య చ శతసహస్రం పత్నీ నామభవత్ ॥ ౪,౧౨.
అతనికి లక్ష మంది భార్యలు ఉండేవారు.
దశలక్షసంఖ్యాశ్చ పుత్రాః ॥ ౪,౧౨.
అతని కుమారులు కూడా పది లక్షలు ఉన్నారు.
తేషాం చ పృథుశ్రవాః పృథుకర్మా పృథుకీర్తిః పృథుయశాః పృథుజయః పృథుదానః షట్పుత్రాః ప్రధానాః ॥ ౪,౧౨.
వారిలో పృథుశ్రవా, పృథుకర్మా, పృథుకీర్తి, పృథుయశా, పృథుజయ, పృథుదాన అనే ఆరు మంది కుమారులు ముఖ్యులు.
పృథుశ్రవసశ్చ పుత్రః పృథుతమః ॥ ౪,౧౨.
పృథుశ్రవాకు పృథుతమ అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
తస్మాదుశనా యో వాజిమేధానాం శతమాజహార ॥ ౪,౧౨.
అతనివలన ఉశనా అనే వాడు పుట్టాడు; వాడు వంద అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించాడు.
తస్య చ శితపుర్నామ పుత్రోఽభవత్ ॥ ౪,౧౨.
ఆ ఉశనాకు శితపూర్ణ అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
తస్యాపి రుక్మకవచస్తతః పరవృత్ ॥ ౪,౧౨.
ఆ శితపూర్ణునికి రుక్మకవచుడు, అతనికి పరావృతుడు కుమారులుగా పుట్టారు.
తస్య పరావృతో రుక్మేషుపృథుజ్యామఘవలితహరితసంజ్ఞాస్తస్య పఞ్చాత్మజా బభూవుః ॥ ౪,౧౨.
ఆ పరావృతునికి రుక్మేషు, పృథుజ్యామ, అఘవాలిత, హరిత అనే ఐదు మంది కుమారులు పుట్టారు.
తస్మాద్యాపి జ్యామఘస్య శ్లోకో గీయతే ॥ ౪,౧౨.
ఇప్పటికీ జ్యామఘుని గురించి ఒక శ్లోకం పాడుతుంటారు.
భార్యావశ్యాస్తు యే కేచిద్భవిష్యన్త్యథ వా మృతాః । తేషాం తు జ్యామఘః శ్రేష్ఠః శైవ్యాపతిరభూన్నృపః ॥ ౪,౧౨.
ఎవరికి భార్యలు ఉన్నా, బ్రతికిన వారైనా, మరణించిన వారైనా, వారిలో జ్యామఘుడు గొప్పవాడు; అతడు శైవ్య అనే రాణికి భర్తగా రాజుగా ఉండేవాడు.
అపుత్రా తస్య సా పత్నీ శైవ్యా నామ తథాప్యసౌ । అపత్యకామోఽపి భయాన్నాన్యాం భార్యామవిన్దత ॥ ౪,౧౨.
ఆ జ్యామఘుని భార్య శైవ్యా సంతానం లేకుండా ఉండేది. సంతానం కావాలని ఆశించినా, భయంతో మరో భార్యను తీసుకోలేదు.
స త్వేకదా ప్రభూతరథతురగగజసంమర్దాతిదారుణే మహాహవే యుద్ధ్యమానఃచ సకలమేవారిచక్రమజయత్ ॥ ౪,౧౨.
ఒకసారి, అనేక రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు గుంపుగా పోరాడుతున్న భయంకరమైన యుద్ధంలో, జ్యామఘుడు తన శత్రువులందరినీ ఓడించాడు.
తచ్చారిచక్రమపాస్తపుత్రకలత్రబన్ధుబలకోశం స్వమధిష్ఠానం పరిత్యజ్య దిశః ప్రతివిద్రుతమ్ ॥ ౪,౧౨.
ఆ శత్రువులు తమ పిల్లలు, భార్యలు, బంధువులు, సైన్యం, ధనం అన్నిటిని వదిలేసి, తమ రాజ్యాన్ని విడిచిపెట్టి నాలుగు దిశలకూ పారిపోయారు.
తస్మింశ్చ విద్రుతేతిత్రాసలోలాయతలోచనయుగలం త్రాహిత్రాహి మాం తాతాంబ భ్రతరిత్యాకులవిలాపవిధురం స రాజకన్యారత్నమద్రాక్షీత్ ॥ ౪,౧౨.
వారు పారిపోతుండగా, భయంతో వణికుతున్న పెద్ద కన్నులతో, 'నన్ను రక్షించండి తండ్రి! తల్లి! అన్నా!' అని విలపిస్తున్న రాజకుమార్తెను ఆ రాజు చూశాడు.
తద్దర్శనాచ్చ తస్యామనురాగనుగతాన్తరాత్మా స నృపోఽచిన్తయత్ ॥ ౪,౧౨.
ఆమెను చూసిన వెంటనే రాజు మనసు ఆమెపై ప్రేమతో నిండిపోయింది.
సాధ్విదం మమాపత్యరహితస్య వన్ధ్యాభర్తుః సాంప్రతం విధినాపత్యకారణం కన్యారత్నముపపాదితమ్ ॥ ౪,౧౨.
‘నేను సంతానం లేని వాడిని, నా భార్యకు పిల్లలు లేరు. ఇప్పుడు విధి నాకు ఈ రాజకుమార్తెను సంతానం కలిగించే కారణంగా ఇచ్చింది’ అని అతడు అనుకున్నాడు.
తదేతత్సముద్వహామీతి ॥ ౪,౧౨.
‘అందుకే, నేను ఈమెను పెళ్లి చేసుకుంటాను’ అని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అథ వైనాం స్యన్దనమారోప్య స్వమధిష్ఠానం నయామి ॥ ౪,౧౨.
ఆమెను తన రథంపై కూర్చోబెట్టి, తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాడు.
తయైవ దేవ్యాశైవ్యయాహమనుజ్ఞాతఃసముద్వహామీతి ॥ ౪,౧౨.
రాణి శైవ్యా అనుమతితో అతడు ఆ యువతిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
అథైనాం రథమారోప్య స్వనగరమగచ్ఛత్ ॥ ౪,౧౨.
తర్వాత, ఆమెను రథంలో కూర్చోబెట్టి తన నగరానికి వెళ్లాడు.
విజయినం చ రాజానమశేషపౌరభృత్వయరిజనామాత్యసమేతా శైవ్యా ద్రష్టుమధిష్ఠనద్వారమాగతా ॥ ౪,౧౨.
విజయవంతుడైన రాజు, తన ప్రజలు, బంధువులు, సైన్యం, మంత్రులతో కలిసి ఉన్నప్పుడు, శైవ్యా అనే ఆమె రాజభవన ద్వారానికి వచ్చి రాజును చూడటానికి ప్రయత్నించింది.
సా చావలోక్య రాజ్ఞః సవ్యపార్శవవర్త్తినీం కన్యామీషదుద్భూతామర్షస్ఫురదధరపల్లవా రాజానమవోచత్ ॥ ౪,౧౨.
ఆమె, రాజు వద్ద ఎడమవైపు నిలబడి ఉన్న యువతిని చూసి, ఆమె పెదాలు కొంచెం కోపంతో కంపించటం గమనించి, రాజుతో ఇలా మాట్లాడింది.
అతిచపలచిత్తాత్ర స్యన్దనే కేయమారోపితేతి ॥ ౪,౧౨.
ఈ రథంలో కూర్చున్న ఈ చంచలమైన మనసున్న అమ్మాయి ఎవరు?
అసావప్యనాలోచితోత్తరవచనోతిభయాత్తామాహ స్నుషా మమేయమితి ॥ ౪,౧౨.
రాజు, మరింతగా ప్రశ్నలు ఎదురవుతాయేమోనని భయపడి, ఆలోచించకుండా, "ఇది నా కోడలు" అని చెప్పాడు.
అథైనం శైవ్యోవాచ ॥ ౪,౧౨.
అప్పుడా శైవ్యా రాజును ఇలా అడిగింది:
నాహం ప్రసూతా పుత్రేణ నాన్యా పత్న్యభవత్తవ । స్నుషాసంబన్ధతా హ్యోషా కతమేన సుతేన తే ॥ ౪,౧౨.
నేను నీకు కొడుకు కనలేదు. నీకు ఇంకో భార్య కూడా లేదు. మరి ఈమె ఎవరి వల్ల నీకు కోడలు అవుతుంది?