తదాఖ్యాతమేవైతత్ స చ యథేలాయామాత్మజం పురూరవసముత్పాదయామాస
అప్పటికి చెప్పినట్టే, ఇలాలో పురూరవుని కుమారునిగా పుట్టించాడు.
పురూరవాస్త్వతిదానశీలోఽతియజ్వాతితేజస్వీ యం సత్యవాదినమతిరూపస్వినం మనస్వినం మిత్రావరుణశాపాన్మానుషే లోకే మయా వస్తవ్యమితి కృతమతిరుర్వశీ దదర్శ
పురూరవుడు చాలా దాత, గొప్ప యజ్ఞకర్త, అపూర్వమైన తేజస్సుతో, నిజాయితీగలవాడు, తెలివి, అందం, మంచి మనసు కలవాడు. మిత్రావరుణుల శాపం వల్ల ఉర్వశి 'నేను మానవ లోకంలో ఉండాలి' అని నిర్ణయించుకుని, అతన్ని చూసింది.
దృష్టమాత్రే చ తస్మిన్నపహాయ మానమశ్షోమపాస్య స్వర్గసుఖాభిలాషం తన్మనస్కా భూత్వా తమేవోపతస్థే
అతన్ని చూసిన వెంటనే, ఉర్వశి తన గర్వాన్ని, స్వర్గ సుఖాల కోరికను వదిలేసి, తన మనసంతా అతనిపైనే పెట్టి, అతని దగ్గరకు వెళ్లింది.
సోఽపి చ తామతిశయితసకలలోకస్త్రీకాంతిసౌకుమార్యలావణ్యగ-తివిలాసహాసాదిగుణామవలోక్య తదాయత్తచిత్తవృత్తిర్బభూవ
అతడూ, ఉర్వశిని చూసి — ఆమె అందం, సౌకుమార్యం, ఆకర్షణ, ఆటలు, నవ్వు వంటి లక్షణాల్లో ప్రపంచంలోని అన్ని స్త్రీలను మించిందని భావించి — తన మనసంతా ఆమెలోనే పెట్టేశాడు.
ఉభయమపి తన్మనస్కమనన్యదృష్టి పరిత్యక్తసమస్తాన్యప్రయోజనమభూత్
ఇద్దరూ ఒకరినొకరు మాత్రమే చూస్తూ, ఇతర ప్రయోజనాలన్నీ మర్చిపోయి, పరస్పర ప్రేమలో మునిగిపోయారు.
రాజా తు ప్రాగల్భ్యాత్తామాహ
రాజు ధైర్యంగా ఆమెతో మాట్లాడాడు.
సుభ్రు త్వామహమభికామోఽస్మి ప్రసీదాఽనురాగముద్వహేత్యుక్తా లజ్జావఖండితముర్వశీ తం ప్రాహ
'సుందరి! నేను నిన్ను కోరుతున్నాను. దయచేసి, నన్ను అంగీకరించు. నాకీ ప్రేమ ఉంది,' అని చెప్పగా, ఉర్వశి సిగ్గు తీరిపోయి అతనికి సమాధానం చెప్పింది.
భవత్వేవం యది మే సమయపరిపాలనం భవాన్ కరోతీత్యాఖ్యాతే పునరపి తామాహ
'అలా జరుగుతుంది, కానీ నా నిబంధనలను నువ్వు పాటిస్తే,' అని చెప్పింది. అప్పుడు రాజు మళ్లీ ఆమెతో మాట్లాడాడు.
ఆఖ్యాహి మే సమయమితి
'నీ నిబంధనలేమిటో చెప్పు,' అన్నాడు.
అథ పృష్టా పునరప్యబ్రవీత్
అప్పుడు అడిగినపుడు, ఆమె మళ్లీ మాట్లాడింది.
శయనసమీపే మమోరణకద్వయం పుత్రభూతం నాపనేయమ్
'నా పడక దగ్గర ఉన్న నా రెండు గొర్రె పిల్లలు నాకు పిల్లల్లా. వాటిని ఎవరూ తీసుకుపోవద్దు.'
భవాంశ్చ మయా న నగ్నో ద్ర ష్టవ్యః
'నువ్వు నా ముందర ఎప్పుడూ నగ్నంగా కనిపించకూడదు.'
ఘృతమాత్రం చ మమాహార ఇతి
'నాకు తినడానికి నెయ్యే కావాలి.'
ఏవమేవేతి భూపతిరప్యాహ
'అలా జరుగుతుంది,' అని రాజు అంగీకరించాడు.
తయా సహ స చావనిపతిరలకయాం చైత్రరథాదివనేష్వమలపద్మఖండేషు మానసాదిసరస్స్వతిరమణీయేషు రమమాణ ఏకషష్టివర్షాణ్యనుదినప్రవర్ద్ధమానప్రమోదోఽనయత్
ఆమెతో కలిసి, రాజు అలకలో, చైత్రరథాది అరణ్యాలలో, నిర్మలమైన పద్మవనాల్లో, మానసాదిలాంటి అందమైన సరస్సుల దగ్గర, ప్రతి రోజూ పెరిగే ఆనందంతో అరవై సంవత్సరాలు గడిపాడు.
ఉర్వశీ చ తదుపభోగాత్ప్రతిదినప్రవర్ద్ధమానానురాగా అమరలోకవాసేఽపి న స్పృహాం చకార
ఉర్వశి అతనితో కలసి ఉండటం వల్ల, రోజుకో రోజు ప్రేమ పెరిగింది. ఆమె అమర లోకంలో ఉన్నా, అక్కడి జీవితం మీద ఆశ లేకుండా పోయింది.
వినా చోర్వశ్యా సురలోకోఽప్సరసాం సిద్ధగంధర్వాణాం చ నాతిరమణీయోఽభవత్
ఉర్వశి లేకుండా అమర లోకం, అప్సరసలు, సిద్ధులు, గంధర్వులకు అంతగా ఆనందదాయకంగా ఉండలేదు.
తతశ్చోర్వశీ పురూరవసోస్సమయవిద్విశ్వావసుర్గంధర్వసమవేతో నిశి శయనాభ్యాశాదేకమురణకం జహార
అప్పుడో రాత్రి, ఉర్వశి తన ఒప్పందాన్ని లెక్కచేయకుండా, విశ్వావసు గంధర్వులతో కలిసి, పడక దగ్గర ఉన్న ఒక గొర్రె పిల్లను తీసుకుపోయింది.
తస్యాకాశో! నీయమానస్యోర్వశీ శబ్దమశృణోత్
ఆకాశా! అతన్ని తీసుకుపోతుండగా ఊర్వశి ఒక శబ్దం విన్నది.
ఏవమువాచ చ మమానాథాయాః పుత్రః కేనాపహ్రియతే కం శరణముపయామీతి
ఆమె ఇలా అనింది: 'నా కుమారుడు, ఎవరి సహాయం లేకుండా, ఎవరో తీసుకుపోతున్నారు; నేను ఎవరి దగ్గర ఆశ్రయం పొందాలి?'
తదాకర్ణ్య రాజా మాం నగ్నం దేవీ వీక్ష్యతీతి న యయౌ
ఆ మాటలు విని, రాజు 'రాణి నన్ను నగ్నంగా చూస్తుంది' అని భావించి, అక్కడికి వెళ్లలేదు.
అథాన్యమప్యురణకమాదాయ గంధర్వా యయుః
తర్వాత గంధర్వులు ఇంకొక మృదంగాన్ని తీసుకుని అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.
తస్యాప్యపహ్రియమాణస్యాకర్ణ్య శబ్దమాకాశో! పునరప్యనాథాస్మ్యహమభర్తృకా కాపురుషా శ్రయేత్యార్త్తరావిణీ బభూవ
ఆకాశా! మరొకరిని కూడా తీసుకుపోతుండగా, ఆ శబ్దాన్ని విని, ఆమె మళ్లీ 'నేను ఎవరి సహాయం లేని వాడిని, భర్త లేని వాడిని, నీచుల దగ్గర ఆశ్రయం కోరుతున్నాను' అని మరింత బాధతో అరవడం ప్రారంభించింది.
రాజాప్యమర్షవశాదంధకారమేతదితి ఖడ్గమాదాయ దుష్టదుష్ట హతోసీతి వ్యాహరన్నభ్యధావత్
రాజు కోపంతో 'ఇది చీకటి' అని అనుకుని, ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, 'దుష్టుడు! దుష్టుడు! నీవు చనిపోయేవాడివి!' అని అరుస్తూ పరుగెత్తాడు.
తావచ్చ గంధర్వైరప్యతీవోజ్జ్వలా విద్యుజ్జనితా
అంతలోనే గంధర్వులు మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ కనిపించారు.
తత్ప్రభయా చోర్వశీ రాజానమపగతాంబరం దృష్ట్వాపవృత్తసమయా తత్క్షణాదేవాపక్రాన్తా
ఆ ప్రకాశంతో ఊర్వశి రాజును వస్త్రాలు లేకుండా చూసింది. సమయం దాటి పోయిందని గ్రహించి, వెంటనే అదృశ్యమైంది.
పరిత్యజ్య తావప్యురణకౌ గంధర్వాస్సురలోకముపగతాః
ఆ ఇద్దరు మృదంగాలను అక్కడే వదిలేసి, గంధర్వులు దేవలోకానికి వెళ్లిపోయారు.
రాజాపి చ తౌ మేషావాదాయాతిహృష్టమనాః స్వశయనమాయాతో నోర్వశీం దదర్శ
రాజు ఆ రెండు మేక పిల్లలను తీసుకుని, ఆనందంతో తన మంచిమీదకు వచ్చాడు. కానీ ఊర్వశిని చూడలేకపోయాడు.
తాం చాపశ్యన్ వ్యపగతాంబర ఏవోన్మత్తరూపో బభ్రామ
ఆమెను కూడా వస్త్రాలు లేకుండా చూసి, పిచ్చివాడిలా తిరుగుతూ ఉండిపోయాడు.
కురుక్షేత్రే చాంభోజసరస్యన్యాభిశ్చతసృభిరప్సరోభిస్సమవేతాముర్వశీం దదర్శ
కురుక్షేత్రంలో, కమలాలతో నిండిన సరస్సు వద్ద, ఊర్వశిని మరో నలుగురు అప్సరసలతో కలిసి చూశాడు.