స్థాలీస్థమగ్నీసంయోగాదుద్రేకిసలిలే యథ । తథేన్దువృద్ధౌ సలిలమంభోధౌ మునిసత్తమ ॥ ౨,౪.
పాత్రలోని నీటికి అగ్ని వేస్తే అది పెరిగినట్లు, చంద్రుడు పెరిగే సమయంలో సముద్రంలో నీరు కూడా పెరుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠా!
అన్యూనానతిరిక్తాశ్చ వర్ధన్త్యాపో హ్రసంతి చ । ఉదయాస్తమనేష్విన్దోః పక్షయోః శుక్లకృష్ణయోః ॥ ౨,౪.
నీరు ఎప్పుడూ తక్కువగానీ, ఎక్కువగానీ ఉండదు; చంద్రుడు ఉదయాస్తమయాల సమయంలో, శుక్లపక్షం, కృష్ణపక్షంలో పెరుగుతూ తగ్గుతూ ఉంటుంది.
దశోత్తరాణి పఞ్చైవ హ్యఙ్గులానాం శతాని వై । అపాం వృద్ధిక్షణో దృష్టౌ సాముద్రీణాం మహామునే ॥ ౨,౪.
మహామునీ, సముద్రపు నీరు పెరిగే సమయం ఐదు వందల పదిహేను అంగుళాలుగా కనిపిస్తుంది.
భోజనం పుష్కరద్వీపే తత్ర స్వయముపస్థితమ్ । షడ్రసం భుఞ్జతే విప్ర ప్రజాః సర్వాః సదైవ హి ॥ ౨,౪.
పుష్కర ద్వీపంలో భోజనం తానే తానే సిద్ధంగా ఉంటుంది; బ్రాహ్మణా, అక్కడ ప్రజలు ఎప్పుడూ ఆరు రుచుల ఆహారం తింటారు.
స్వాదూదకస్య పరితో దృస్యతే లోకసంస్థితిః । ద్విగుణా కాఞ్చనీ భూమిః సర్వజన్తువివర్జితా ॥ ౨,౪.
తీపి నీటి సముద్రం దాటి, రెండింతలు పెద్దదిగా, బంగారు వర్ణంతో, జీవులు లేని లోకస్థితి అనే భూమి కనిపిస్తుంది.
లోకాలోకస్తతః శైలో జోజనాయుతవిస్తృతః । ఉచ్ఛ్రాయేణాపి తావన్తి సహస్రాణ్యచలో హి సః ॥ ౨,౪.
అదిని దాటి, లోకాలోక అనే పర్వతం ఉంది; అది పది వేల యోజనాల వెడల్పుతో, అంతే ఎత్తుతో ఉంటుంది.
తతస్తమః సమావృత్య తం శౌలం సర్వతః స్థితమ్ । తమశ్చాణ్డకటాహేన సమన్తాత్పరివేష్టితమ్ ॥ ౨,౪.
ఆ గుడ్డను చుట్టూ చీకటి పూర్తిగా కప్పేసింది. ఆ చీకటిని కూడా భయంకరమైన అండపు పొర అన్ని వైపులా చుట్టుకుంది.
పఞ్చశత్కోటివిస్తారా సేయముర్వ మహామునే । సహైవాణ్డకటాహేన సద్వీపాబ్ధిమహీధరా ॥ ౨,౪.
మహామునీ! ఈ భూమి, అండపు పొరతో పాటు, ద్వీపాలు, సముద్రాలు, గొప్ప పర్వతాలు కలిపి, ఐదు వందల కోట్ల యోజనాల మేర విస్తరించి ఉంది.
సేయం ధాత్రీ విధాత్రీ చ సర్వభూతగుణాధికా । ఆధారభూ౬ ఆ సర్వేషాం మైత్రేయ జగతామితి ॥ ౨,౪.
ఈ భూమి అన్ని ప్రాణులకు ఆధారంగా నిలిచి, వాటన్నింటికంటే గొప్ప గుణాలు కలిగి, జగత్తుకు ఆధారంగా నిలుస్తుంది, మైత్రేయా!
పరాశర ఉవాచ తతశ్చ నరకా విప్ర భువోధః సలిలస్య చ । పాపినో యేషు పాత్యన్తే తాఞ్ఛృణుష్వమహామునే ॥ ౨,౬.
పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు— మహామునీ! భూమికి దిగువన, నీటిలో పాపులు పడే నరకాలను ఇప్పుడు విను.
రౌరవః సూకరో రోధస్తాలో విశసనస్తథా । మహాజ్వాలస్తప్తకుమ్భో లవణేథ విలోహితః ॥ ౨,౬.
రౌరవం, సూకరం, రోధం, తాళం, విశసనం, మహాజ్వాల, తప్తకుంభం, లవణం, విలోహితం—
రుధిరామ్భో వైతరణిః క్రిమిశః క్రిమిభోజనః । అసిపత్రవనం కృష్ణో లాలాభక్షశ్చ దారుణః ॥ ౨,౬.
రుధిరాంభం, వైతరణి, కృమిశం, కృమిభోజనం, అసిపత్రవనం, కృష్ణం, భయంకరమైన లాలాభక్షం—
తథా పూయవహః పాపో వహ్నిజ్వాలో హ్యధః శిరాః । సందంశః కాలసూత్రశ్చ తమశ్చావీచిరేవ చ ॥ ౨,౬.
అలాగే పూయవహం, పాపం, వహ్నిజ్వాల, అధఃశిరా, సందంశం, కాలసూత్రం, చీకటి, అవీచి కూడా ఉన్నాయి—
శ్వభోజనోథాప్రతిష్ఠశ్చాప్రచిశ్చ తథా పరః । ఇత్యేవమాదయశ్చాన్యే నరకా భృశదారుణాః ॥ ౨,౬.
శ్వభోజనం, అథాప్రతిష్ఠ, ఆప్రచి మరియు మరికొన్ని— ఇలా ఇంకా ఎన్నో భయంకరమైన నరకాలు ఉన్నాయి.
యమస్య విషయే ఘోరాః శస్త్రాగ్నిభయదాయినః । పతన్తి యేషు పురుషాః పాపకర్మరతాస్తు యే ॥ ౨,౬.
యముని లోకంలో ఇవి భయంకరమైనవి, ఆయుధాలు, అగ్ని భయాన్ని కలిగిస్తాయి. పాపకార్యాలలో మునిగిపోయిన వారు వీటిలో పడతారు.
కూటసాక్షీ తథాసమ్యక్పక్షపాతేన యో వదేత్ । యశ్చాన్యదనృతం వక్తి స నరో యాతి రౌరవమ్ ॥ ౨,౬.
తప్పుడు సాక్ష్యం చెప్పేవాడు, పక్షపాతం చూపేవాడు, అబద్ధాలు మాట్లాడేవాడు— అలాంటి మనిషి రౌరవ నరకానికి వెళ్తాడు.
భ్రూణహా పురహన్తా చ గౌఘ్నశ్చ మునిసత్తమ । యాన్తి తే నరకం రోధం యశ్చోచ్ఛ్వాసనిరోధకః ॥ ౨,౬.
గర్భాన్ని హత్యచేసేవాడు, ఊరిని నాశనం చేసేవాడు, పశువులను చంపేవాడు, ఇతరుల ఊపిరిని ఆపేవాడు— వీరందరూ రోధ నరకానికి వెళ్తారు, మునిశ్రేష్ఠా!
సురాపో బ్రహ్మహా హర్తా సువర్ణస్య చ సూకరే । ప్రయాన్తి నరకే యశ్చ తైః సంసర్గముపైతి వై ॥ ౨,౬.
మద్యం తాగేవాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, అలాంటి వారితో కలిసిపోవేవాడు— వీరు సూకర నరకంలో పడతారు.
రాజన్యవైశ్యహన్తా చ తథైవ గురుతల్పగః । తప్తకుణ్డేస్వసృగామీ హన్తి రాజభటాంశ్చ యః ॥ ౨,౬.
క్షత్రియుడిని లేదా వైశ్యుడిని హత్యచేసేవాడు, గురుపత్నిని అపహరించేవాడు, వేడి పాత్రల్లో రక్తాన్ని కార్చేవాడు, రాజభటులను చంపేవాడు— వీరు నరకంలో పడతారు.
సాధ్వీవిక్రయకృద్బన్ధపాలః కేసరివిక్రయీ । తప్తలోహే పతన్త్యేతే యశ్చ చ భక్తం పరిత్యజేత్ ॥ ౨,౬.
ధర్మపత్నిని అమ్మేవాడు, జైలు అధికారి, సింహపు జుట్టు అమ్మేవాడు, భక్తుడిని వదిలిపెట్టేవాడు— వీరందరూ వేడి ఇనుపలో పడతారు.
స్నుషాం సుతాం చాపి గత్వా మహాజ్వాలే నిపాత్యతే । అవమన్తా గురూణాం యో యశ్చాక్రోష్టా నరాధమః ॥ ౨,౬.
కొడుకుల భార్యను లేదా తన కూతురిని దగ్గరగా వెళ్ళేవాడు మహాజ్వాలలో పడతాడు. గురువులను అవమానించేవాడు, ఇతరులను దూషించేవాడు— ఓ నరాధమా!
వేదదూషయితాయశ్చ వేదవిక్రయకశ్చ యః । అగమ్యగామీ యశ్చ స్యాత్తే యాన్తి లవణం ద్విజ ॥ ౨,౬.
వేదాన్ని చెడగొట్టేవాడు, వేదాన్ని అమ్మేవాడు, నిషిద్ధ స్త్రీల దగ్గరకు వెళ్ళేవాడు— వీరు లవణ నరకానికి వెళ్తారు, ద్విజా!
చోరో విలోహే పతతి మర్యాదాదూషకస్తథా ॥ ౨,౬.
దొంగతనం చేసే వాడు, పరిమితులను దాటి పోయేవాడు— వీరు ఇద్దరూ కరిగిన ఇనుపలో పడతారు.
దేవద్విజపితృద్వేష్టా రత్నదూషయితా చ యః । స యాతి క్రిమిభక్షే వై క్రిమీశే చ దురిష్టకృత్ ॥ ౨,౬.
దేవతలను, బ్రాహ్మణులను, పితృదేవతలను ద్వేషించేవాడు, రత్నాలను చెడగొట్టేవాడు— అలాంటి దుష్టుడు కృమిభక్ష లేదా కృమిశ నరకానికి వెళ్తాడు.
పితృదేవాతిథీంస్త్యక్త్వా పర్యశ్నాతి నరాధమః । లాలాభక్షే స యాత్యుగ్రే శరకర్తా చ వేధకే ॥ ౨,౬.
పితృదేవతలకు, అతిథులకు గౌరవం చేయకుండా తినే నరాధముడు, తాను తినేది తన ఉమ్మే తినడమే. అలాంటి వాడు భయంకరమైన స్థలానికి వెళ్లి, బాణాలు, కడ్డీలతో పొడవబడతాడు.
కరోతి కర్ణినో యశ్చ యశ్చ ఖఙ్గాదికృన్నరః । ప్రయాన్త్యేతే విశసనే నరకే భృశదరుణే ॥ ౨,౬.
ఎవరైనా చెవులు కోసేవారు, ఖడ్గంతో లేదా ఇతర ఆయుధాలతో హత్య చేసే వారు, వీళ్ళందరూ తీవ్రమైన బాధలతో నిండిన నరకానికి వెళ్తారు.
అసత్ప్రతిగృహీతా తు నరకే యాత్యధోముఖే । అయాజ్యయాజకశ్చైవ తథా నక్షత్రసూచకః ॥ ౨,౬.
తగని దానాలు తీసుకునేవాడు తలకిందులుగా ఉండే నరకానికి పోతాడు. అలాగే, అర్హత లేని వారికి యజ్ఞాలు చేసే పురోహితుడు, నక్షత్రాలను చూపించి శుభాశుభాలు చెప్పేవాడు కూడా అదే నరకానికి వెళ్తారు.
వేగీ పూయవహే చైకో యాతి మష్టాన్నభుఙ్గరః ॥ ౨,౬.
పుయంతో కలిసిన మినుములు తినేవాడు, లేదా ఒంటరిగా త్వరగా తినేవాడు నరకానికి వెళ్తాడు.
లాక్షామాసరసానాం చ తిలానాం లవణస్య చ । విక్రేతా బ్రహ్మణో యాతి తమేవ నరకం ద్విజ ॥ ౨,౬.
ఓ ద్విజుడా, లక్క, మాంసం, ద్రవాలు, నువ్వులు, ఉప్పు ఇవి అమ్మే బ్రాహ్మణుడు కూడా అదే నరకానికి వెళ్తాడు.
మార్జారకుక్కుటచ్ఛాగ శ్వవరాహవిహఙ్గమాన్ । పోషయన్నరకం యాతి తమేవ ద్విజసత్తమ ॥ ౨,౬.
ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా, పిల్లులు, కోళ్లు, మేకలు, కుక్కలు, పందులు, పక్షులు—ఇవన్నీ పోషించుకుంటూ జీవనం సాగించే వారు కూడా అదే నరకానికి వెళ్తారు.