బ్రహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్చానుక్రమోదితాః ॥ ౨,౪.
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు ఈ క్రమంలో ఉన్నారు.
యథోస్కకర్మకర్తృత్వాత్స్వాధికారోక్షయాయ తే । తత్రైవ తం కుశద్వీపే బ్రహ్మరూపం జనార్దనమ్ । యజన్తః క్షపయన్త్యుగ్రమధికారఫలప్రదమ్ ॥ ౨,౪.
తమ తమ కర్తవ్యాలను పాటిస్తూ, కుశ ద్వీపంలో జనార్దనుని బ్రహ్మరూపంగా పూజిస్తూ, అధికారం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన ఫలితాలను తొలగించుకుంటారు.
విద్రుమో హేమశైలశ్చ ద్యతిమాన్ పుష్పవాంస్తథా । కుశశయో హరిశ్చైవ సప్తమో మన్దరాచలః ॥ ౨,౪.
విద్రుమం, హేమశైలము, ద్యుతిమంతు, పుష్పవంతు, కుశశయము, హరియు, ఏడవదైన మందరాచలము — ఇవే ఆ కొండలు.
వర్షాచలాస్తు సప్తైతే తత్ర ద్వీపే మహామునే । నద్యశ్చ సప్త తాసాం తు శృణు నామాన్యనుక్రమాత్ ॥ ౨,౪.
మహామునీ, ఆ ద్వీపంలో ఇవే ఏడుకొండలు. అక్కడ ఏడునదులు కూడా ఉన్నాయి. వాటి పేర్లను వరుసగా విను.
ధూతపాపా శివా చైవ పవిత్రా సంమతిస్తథా । విద్యుదమ్భా మహీ చాన్యా సర్వపాప హరాస్త్విమాః ॥ ౨,౪.
ధూతపాపా, శివా, పవిత్రా, సమ్మతి, విద్యుదంభా, మహీ, సర్వపాపహరా — ఇవే పాపాలను తొలగించే నదులు.
అన్యాః సహస్రశస్తత్ర క్షుద్రనద్యస్తథాచలాః । కుశద్వీపే గుశస్తమ్బః సంజ్ఞయా తస్య తత్స్మృతమ్ ॥ ౨,౪.
అక్కడ ఇంకా వేలాది చిన్న నదులు, పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి. కుశద్వీపంలో గుశస్తంభము ప్రసిద్ధమైన పేరు.
తత్ప్రమాణేన స ద్వీపో ఘృతోదేన సమావృతః । ఘృతోదశ్చ సముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః ॥ ౨,౪.
ఆ ద్వీపం అంతా తేనె సముద్రంతో చుట్టుపక్కల నిండిపోయి ఉంది. ఆ తేనె సముద్రాన్ని క్రౌంచద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది.
క్రౌఞ్చద్వీపో మహాభాగ శ్రుయతాఞ్చాపరో మహాన్ । కుశద్వీపస్య విస్తారా ద్ద్విగుణో యస్య విస్తరః ॥ ౨,౪.
మహాభాగ, ఇప్పుడు మరో గొప్ప ద్వీపమైన క్రౌంచద్వీపం గురించి విను. అది కుశద్వీపానికి రెట్టింపు విస్తీర్ణంలో ఉంది.
క్రౌఞ్చద్వీపే ద్యుతిమతః పుత్రాస్తస్య మహాత్మనః । తన్నామాని చ వర్షాణి తేషాం చక్రే మహీపతిః ॥ ౨,౪.
క్రౌంచద్వీపంలో ద్యుతిమంతుని కుమారులు పాలకులయ్యారు. రాజు వారి పేర్లను ఆ ప్రాంతాలకు పెట్టాడు.
కుశలో మల్లగశ్చోష్ణః పీవరోథాన్ధకారకః । మునిశ్చ దున్దుభిశ్చైవ సప్తైతే తత్సుతా మునే ॥ ౨,౪.
కుశలుడు, మల్లగుడు, ఉష్ణుడు, పీవరుడు, అంధకారకుడు, ముని, దుందుభి — మహర్షీ, వీరిద్దరు ఏడుగురు అతని కుమారులు.
తత్రాపి దేవగన్ధర్వసేవితాః సుమనోహరాః । వర్షాచలా మహాబుద్ధే తేషాం నామాని మే శృణు ॥ ౨,౪.
అక్కడ కూడా దేవతలు, గంధర్వులు సందర్శించే అద్భుతమైన పర్వతశ్రేణులు ఉన్నాయి. మహాబుద్ధి, వాటి పేర్లు విను.
క్రౌఞ్చశ్చ వామనశ్చైవ తృతీయశ్చాన్ధకారకః । చతుర్థో రత్నశైలశ్చ స్వాహినీ హయసన్నిభః ॥ ౨,౪.
క్రౌంచము, వామనము, మూడవది అంధకారకుడు, నాల్గవది రత్నశైలము, స్వాహినీ, హయసన్నిభము — ఇవే ఆ పర్వతాలు.
దివావృత్పఞ్చమశ్చాత్ర తథాన్యః పుణ్డరీకవాన్ । దున్దుభిశ్చ మహాశైలో ద్విగుణాస్త పరస్పరమ్ । ద్వీపాద్వీపేషు యే శైలా యథా ద్వీపాని తే తథా ॥ ౨,౪.
దివావృతము ఐదవది, తరువాత పుండరీకవంతు, దుందుభి అనే మహాపర్వతము. ప్రతి పర్వతం ముందున్నదానికంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉంటుంది, ద్వీపాల మాదిరిగానే.
వర్షేష్వేతేషు రమ్యేషు తథా శైలవరేషు చ । నివసంతి నిరాతఙ్కాః సహ దేవగణైః ప్రజాః ॥ ౨,౪.
ఈ అందమైన ప్రాంతాల్లో, గొప్ప పర్వతాల్లో ప్రజలు దేవతలతో కలసి భయమేమీ లేకుండా నివసిస్తున్నారు.
పుష్కరాః పుష్కలా ధన్యాస్తిష్యాఖ్యాశ్చ మహామునే । బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శుద్రాశ్చానుక్రమోదితాః ॥ ౨,౪.
పుష్కరాలు, పుష్కలాలు, ధన్యాలు, తిష్యాలు — మహామునీ, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా వీరి పేర్లు.
నదీర్మైత్రేయ తే తత్ర యాః పిబన్తి శృణుష్వ తాః । సప్తప్రధానాః శతశస్తత్రాన్యాః క్షుద్రనిమ్నగాః ॥ ౨,౪.
మైత్రేయా, అక్కడ వారు త్రాగే నదుల పేర్లు విను. అక్కడ ఏడూ ప్రధాన నదులు, వందలాది చిన్న ప్రవాహాలు ఉన్నాయి.
గౌరీ కుముద్వతీ చైవ సన్ధ్యా రాత్రిర్మనోజవా । క్షాన్తిశ్చ పుణ్డరీకా చ సప్తైతా వర్షనిమ్నగాః ॥ ౨,౪.
గౌరీ, కుముద్వతీ, సంధ్యా, రాత్రి, మనోజవా, క్షాంతి, పుండరీకా — ఇవే ఆ ప్రాంతంలోని ప్రధాన నదులు.
తత్రాపి విష్ణుర్భగవాన్పుష్కారాద్యైర్జానార్దనః । యాగౌ రుద్రస్వరూపశ్చ ఇజ్యతే యజ్ఞసన్నిధౌ ॥ ౨,౪.
అక్కడ కూడా, పుష్కరాది, జనార్దనుడు అనే రూపాలతో భగవంతుడు విష్ణువు, రుద్ర స్వరూపంగా యజ్ఞాలలో పూజింపబడతాడు.
క్రౌఞ్చద్వీపః సముద్రేణ దధిమణ్డోదకేన చ । ఆవృతః సర్వతః క్రౌఞ్చ ద్వీపతుల్యేన మానతః ॥ ౨,౪.
క్రౌంచద్వీపం చుట్టూ మొత్తం పెరుగు సముద్రం ఉంది. ఆ సముద్రం క్రౌంచద్వీపానికి సమానంగా విస్తరించి ఉంది.
దధిమణ్డోదకశ్చాపి శాకద్వీపేన సంవృతః । క్రౌఞ్చద్వీపస్య విస్తారాద్ద్విగుణేన మహామునే ॥ ౨,౪.
ఆ పెరుగు సముద్రాన్ని శాకద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది. అది క్రౌంచద్వీపానికి రెట్టింపు విస్తీర్ణంలో ఉంది, మహామునీ.
శాకద్వీపేశ్వరస్యాపి భవ్యస్య ముమహాత్మనః । సప్తైవ తనయాస్తషాం దదౌ వర్షాణి సప్త సః ॥ ౨,౪.
శాకద్వీపానికి అధిపతిగా ఉన్న భవ్యుడు అనే మహాత్ముడికి ఏడుగురు కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో ప్రతి ఒక్కరికి అతడు ఏడేడు ప్రాంతాలు ఇచ్చాడు.
జలదశ్చ కుమారశ్చ ముకుమారో మరీచకః । కుసుమోదశ్చ మౌదాకిః సప్తమశ్చ మహాద్రుమః ॥ ౨,౪.
ఆ కుమారుల పేర్లు ఇలా ఉన్నాయి: జలద, కుమార, ముకుమార, మరీచక, కుసుమోద, మౌదాకి, మహాద్రుమ.
తత్సంజ్ఞాన్యేవ తత్రాపి సప్త వర్షాణ్యనుక్రమాత్ । తత్రాపి పర్వతాః స్పత వర్షవిచ్ఛేదకారిణః ॥ ౨,౪.
అక్కడ కూడా ఆ ఏడుగురి పేర్లను అనుసరించి ఏడేడు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. వాటిని ఏడుగురు పర్వతాలు విడగొడతాయి.
పూర్వస్తత్రోదయగిరిర్జలాధారస్తథాపరః । తథా రైవతకః శ్యామస్తథైవాస్తగిరిర్ద్విజ । ఆమ్బికేయస్తథా రమ్యః కేసరీ పర్వతోత్తమః ॥ ౨,౪.
అక్కడ తూర్పున ఉదయగిరి, తరువాత జలాధార, అలాగే రైవతక, శ్యామ, అస్తగిరి, ఆంబికేయ, చివరగా అందమైన కేసరి అనే గొప్ప పర్వతం ఉన్నాయి.
శాకస్తత్ర మహావృక్షః సిద్ధగన్ధర్వసేవితః । యత్రత్యవాతసంస్పార్శాదాహ్లాదో జాయతే పరః ॥ ౨,౪.
అక్కడ శాకం అనే గొప్ప చెట్టు ఉంది. దాన్ని సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవిస్తారు. ఆ చెట్టు నుండి వచ్చే గాలి తాకితే అపూర్వమైన ఆనందం కలుగుతుంది.
తత్ర పుణ్యా జనపదాశ్చాతుర్వర్ణ్యసమన్వితాః । నద్యశ్చాత్ర మహాపుణ్యాః సర్వపాపభయాపహాః ॥ ౨,౪.
అక్కడ ధర్మబద్ధంగా జీవించే ప్రజలు నాలుగు వర్ణాలతో ఉన్నారు. అక్కడ ఉన్న పవిత్ర నదులు అన్ని పాపభయాలను తొలగిస్తాయి.
సుకుమారీ కుమారీ చ నలినీ ధేనుకా చ యా । ఇక్షుశ్చ వేణుకా చైవ గభస్తీ సప్తమీ తథా ॥ ౨,౪.
అక్కడ ఉన్న ఏడుగురు నదుల పేర్లు: సుకుమారి, కుమారి, నలిని, ధేనుక, ఇక్షు, వేణుక, గభస్తి.
అన్యాశ్చ శతశస్తత్ర క్షుద్రనద్యో మహామునే । మహీధరాస్తథా సన్తి శతశోథ సహస్రశః ॥ ౨,౪.
అక్కడ వందలాది చిన్న నదులు కూడా ఉన్నాయి, మహర్షీ. అలాగే వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
తాః పిబన్తి ముదాయుక్తా జలదాదిషు యే స్థితాః । వర్షషు తే జనపదాః స్వర్గాదభ్యేత్య మేదినీమ్ ॥ ౨,౪.
జలద మొదలైన ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు ఆనందంగా ఆ నదుల నీరు తాగుతారు. ఆ ప్రజలు స్వర్గం నుండి భూమికి వచ్చారు.
ధర్మహానిర్న తేష్వస్తి న సంఘర్షః పరస్పరమ్ । మర్యాదావ్యుత్క్రమో నాపి తేషు దేశేషు సప్తసు ॥ ౨,౪.
వారిలో ధర్మహాని ఉండదు, పరస్పరం కలహం ఉండదు. ఆ ఏడుప్రాంతాల్లో ఎవరూ హద్దులు దాటి ప్రవర్తించరు.