తేషు పుణ్యా జనపదాశ్చిరాచ్చ మ్రియతే జనః । నాధయో వ్యాధయో వాపి సర్వకాలసుఖం హి తత్ ॥ ౨,౪.
ఆ ప్రాంతాల్లో పవిత్రమైన జనపదాలు ఉన్నాయి. అక్కడ ప్రజలు చాలా కాలం జీవించి తరువాతే మరణిస్తారు. అక్కడ బాధలు లేవు, వ్యాధులు లేవు. ఎప్పుడూ సుఖమే ఉంటుంది.
తేషాం నద్యస్తు సప్తైవ వర్షాణాం చ సముద్రగాః । నామతస్తాః ప్రవక్ష్యామి శ్రుతాః పాపం హరన్తి యాః ॥ ౨,౪.
ఆ వర్షాలలో సముద్రానికి కలిసే ఏడు నదులు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు చెబుతాను. వాటిని వినితే పాపాలు పోతాయి.
అనుతప్తా శిఖీ చైవ విపాశా త్రిదివాక్లమః । అమృతా సుకృతా చైవ సప్తైతాస్తత్ర నిమ్నగాః ॥ ౨,౪.
అనుతప్త, శిఖి, విపాశా, త్రిదివాక్లమ, అమృత, సుకృత, ఏడవది అక్కడ ఉన్న నదులు ఇవే.
ఏతే శైలాస్తథా నద్యః ప్రధానాః కథితాస్తవ । క్షుద్రశైలాస్తథా నద్యస్తత్ర సన్తి సహస్రశః । తాః పిబన్ది సదాహృష్టా నదీర్జనపదాస్తుతే ॥ ౨,౪.
ఈ పర్వతాలు, నదులు ముఖ్యమైనవిగా నీకు వివరించాను. అక్కడ చిన్న చిన్న పర్వతాలు, నదులు కూడా వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. అక్కడి ప్రజలు ఆ నదుల నీటిని ఎప్పుడూ ఆనందంగా తాగుతారు.
అపసర్పిణీ న తేషాం వై న చైవోత్సర్పిణీ ద్విజ । న త్వేవాస్తి యుగావస్థా తేషు స్తానేషు సప్తసు ॥ ౨,౪.
ఆ ఏడూ ప్రాంతాల్లో అపసర్పిణి, ఉత్సర్పిణి అనే యుగచక్రాలు లేవు, ద్విజ. అక్కడ యుగాల విభాగం ఉండదు.
త్రేతాయుగసమః కాలః సర్వదైవ మహామతే । ప్లక్షద్వీపాదిషు బ్రహ్మఞ్శాకద్వీపాన్తికేషు వై ॥ ౨,౪.
ప్లక్షద్వీపం మొదలైన ద్వీపాల్లో, శాకద్వీపానికి పక్కన ఉన్న ప్రాంతాల్లో, ఎప్పుడూ త్రేతాయుగానికి సమానమైన కాలమే ఉంటుంది, మహామతి.
పఞ్చ వర్షసహస్రాణి జనా జీవన్త్యనామయాః । ధర్మః పఞ్చస్వథైతేషు వర్ణాశ్రమవిభాగశః ॥ ౨,౪.
ఆ ప్రాంతాల్లో ప్రజలు ఐదు వేల సంవత్సరాలు రోగరహితంగా జీవిస్తారు. ఆ ఐదు వర్షాలలో ధర్మం, వర్ణాశ్రమ విధానానుసారం పాటించబడుతుంది.
వర్ణాశ్చ తత్ర చత్వారస్తాన్నిబోధ వదామి తే ॥ ౨,౪.
అక్కడ నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. వాటి గురించి చెబుతాను, విను.
ఆర్యకాః కురారశ్చైవ విదిశ్యా భావినశ్చే తే । విప్రక్షత్రివైశ్యాస్తే శూద్రాశ్చ మునిసత్తమ ॥ ౨,౪.
అవి ఆర్యక, కురార, విదిశ్య, భావిన అనే పేర్లు కలిగి ఉంటాయి. ఇవే బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర వర్ణాలు, మునిశ్రేష్ఠ.
జ్మబూవృక్షప్రమాణస్తు తన్మధ్యే సుమహాంస్తరుః । ప్లక్షస్తన్నామసంజ్ఞోయం ప్లక్షద్వీపో ద్విజోత్తమ ॥ ౨,౪.
ఆ ప్రాంతం మధ్యలో భూమిపై ఉన్న చెట్లతో పోల్చితే ఎంతో పెద్దదైన ఒక గొప్ప వృక్షం ఉంది. దానికి ప్లక్ష అనే పేరు. అందుకే ఆ ద్వీపాన్ని ప్లక్షద్వీపం అంటారు, ద్విజోత్తమ.
ఇజ్యతే తత్ర భగవాంస్తైర్వర్ణైరార్యకాదిభిః । సీమరూపి జగత్స్త్రష్టా సర్వః సర్వేశ్వరో హరిః ॥ ౨,౪.
అక్కడ ఆర్యక మొదలైన వర్ణాలవారు, జగత్తును సీమ రూపంగా సృష్టించే హరి అనే పరమేశ్వరుని పూజిస్తారు.
ప్లక్షద్వీపప్రమాణేన ప్లక్షద్వీపః సమావృతః । తథైవేక్షురమోదేన పరివేషానుకారిణా ॥ ౨,౪.
ప్లక్షద్వీపాన్ని, అదే పరిమాణంలో ఉన్న చెరకు రసం చుట్టూ వలయంలా ఆవరించి ఉంది.
ఇత్యేవం తవ మైత్రేయ ప్లక్షద్వీప ఉదాహృతః । సంక్షేపేణ మయా భూయః శాల్మలం మే నిసామయ ॥ ౨,౪.
ఇలా, మైత్రేయా, ప్లక్షద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను. ఇప్పుడు శాల్మలిని గురించి విను.
శాల్మమస్యేశ్వరోఃవీరో వపుష్మాంస్తత్సుతాఞ్ఛృణు । తేషాం తు నామసంజ్ఞాని సప్తవర్షాణి తాని వై ॥ ౨,౪.
శాల్మలికి అధిపతి వీరుడు, అతడు ప్రకాశవంతుడు. అతని ఏడుగురు కుమారుల పేర్లు, అంటే అక్కడి ఏడువర్షాల పేర్లు, ఇప్పుడు చెబుతాను.
శ్వేతోథ హరితశ్చైవ జీమూతో రోహితస్తథా । వైద్యుతో మానసశ్చైవ సుప్రభశ్చ మహామునే ॥ ౨,౪.
మహర్షీ, అక్కడ శ్వేత, హరిత, జీమూత, రోహిత, వైద్యుత, మానస, సుప్రభ అనే పేర్లతో ఏడువర్గాలు ఉన్నాయి.
శాల్మలేన సముద్రోసౌ ద్వీపేనేక్షురసోదకః । విస్తారద్విగుణేనాథ సర్వతః సంవృతః స్థితః ॥ ౨,౪.
ఆ సముద్రం శాల్మలి ద్వీపాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంది. దాని నీరు చెరకు రసం లా తీయగా ఉంటుంది. ఆ సముద్రం ద్వీపం కంటే రెండింతలు వెడల్పుగా, అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది.
తత్రాపి పర్వతాః సప్త విజ్ఞేయా రత్నయోనయః । వర్షాభివ్యఞ్జకా యే తు తథా సప్త చ నిమ్నగాః ॥ ౨,౪.
అక్కడ కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి రత్నాల ఉత్పత్తి స్థలాలు. అవే వర్షాలను గుర్తించేవి. అలాగే అక్కడ ఏడుగురి నదులు కూడా ప్రవహిస్తున్నాయి.
కుముదశ్చేన్నతశ్చైవ తృతీయశ్చ బలాహకః । ద్రోణో యత్ర మహౌషధ్యః స చతుర్థో మహీధరః ॥ ౨,౪.
కుముదం, నటం, మూడవది బలాహకము, నాలుగవది ద్రోణ పర్వతం. అక్కడ గొప్ప ఔషధాలు పెరుగుతాయి.
కఙ్కస్తుపఞ్చమః షష్ఠీ మహిషః సప్తమస్తథా । కకుద్మాన్పర్వతవరః సరిన్నామాని మే శృణు ॥ ౨,౪.
ఐదవది కంక పర్వతం, ఆరవది మహిష పర్వతం, ఏడవది కకుద్మాన్ అనే శ్రేష్ఠమైన పర్వతం. ఇప్పుడు ఆ నదుల పేర్లు విను.
యోనితోయో వితృష్ణా చ చన్ద్రా ముక్తా విమోచనీ । నివృత్తిః సప్తమీ తాసాం స్మృతాస్తాః పాపశాన్తిదాః ॥ ౨,౪.
యోని, తోయ, విత్రిష్ణా, చంద్ర, ముక్తా, విమోచనీ, నివృత్తి అనే ఏడునదులు ప్రసిద్ధి. ఇవి పాపాలను తొలగిస్తాయని చెబుతారు.
శ్వేతఞ్చ హరితం చైవ వైద్యుతం మానసం తథా । జీమూతం రోహితం చైవ సుప్రభం చాపి శోభనమ్ । సప్తైతాని తు వర్షాణి చాతుర్వర్ణ్యయుతాని వై ॥ ౨,౪.
శ్వేత, హరిత, వైద్యుత, మానస, జీమూత, రోహిత, సుప్రభ—ఇవి ఏడువిధమైన వర్షాలు. ప్రతి వర్షంలోనూ నాలుగు వర్ణాలవారు నివసిస్తారు.
శాల్మలే యే తు వర్ణాశ్చ వసన్త్యేతే మహామునే । కపిలాశ్చారుణాః పీతాః కృష్ణాశ్చైవ పృథక్పృథక్ ॥ ౨,౪.
మహర్షీ, శాల్మలి ద్వీపంలో నివసించే ప్రజలు నాలుగు వర్ణాలవారు: కపిల (తామ్రవర్ణం), ఆరుణ (ఎరుపు), పీత (పసుపు), కృష్ణ (నలుపు)—ప్రతి వర్ణం వేరుగా ఉంటుంది.
బ్రహ్మణాః క్షత్రయా వైశ్యాః శుద్రాశ్చైవ యజన్తితమ్ । భగవన్తం సమస్తస్య విష్ణుమాత్మానమవ్యయమ్ । వాయుభూతం మఖశ్రేష్ఠైర్యజ్వనో యజ్ఞసంస్థితిమ్ ॥ ౨,౪.
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు అందరూ, సమస్త జగత్తుకూ ఆత్మస్వరూపుడైన, నశించని విష్ణువును, వాయువు రూపంలో, ఉత్తమ యజ్ఞాలతో పూజిస్తారు.
దేవానామత్ర సాన్నధ్యమతీవ సుమనోహరే । శాల్మలిః సుమహాన్వృక్షో నామ్నా నిర్వృతికారకః ॥ ౨,౪.
అక్కడ దేవతలకు ప్రియమైన, ఎంతో పెద్దది, అందమైనది అయిన శాల్మలి చెట్టు ఉంది. దానిని సంతోషాన్ని కలిగించేదిగా పిలుస్తారు.
ఏష ద్వీపః సముద్రేణ సురోదేన సమావృతః । విస్తారాచ్ఛాల్మలస్యైవ సమేన తు సమన్తతః ॥ ౨,౪.
ఈ ద్వీపాన్ని సురోద అనే సముద్రం చుట్టుముట్టి ఉంది. అది శాల్మలి ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో అంతే పరిమాణంలో అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది.
సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః । శాల్మలస్య తు విస్తరాద్ద్విగుణేన సమన్తతః ॥ ౨,౪.
సురోద సముద్రం చుట్టూ, అన్ని వైపులా, శాల్మలి ద్వీపం కంటే రెండింతలు వెడల్పుగా కుశ ద్వీపం ఉంది.
జ్యోతిష్మతః కుశద్వీపే సప్త పుత్రాఞ్ఛృణుష్వ తాన్ ॥ ౨,౪.
కుశ ద్వీపాధిపతి జ్యోతిష్మాన్కు ఉన్న ఏడుగురు కుమారుల పేర్లు విను.
ఉద్భిదో వేణుమాంశ్చైవ వేరథో లమ్బనో ధృతిః । ప్రభాకరోతికపిలస్తన్నామా వర్షపద్ధతిః ॥ ౨,౪.
ఉద్భిద, వేణుమాన్, వేరథ, లంబన, ధృతి, ప్రభాకర, కపిల—ఇవే వారి పేర్లు. వాటి పేర్లతో వర్షాలు కూడా పిలవబడతాయి.
తస్మిన్వసన్తి మనుజాః సహ దైతే యదానవైః । తథైవ దేవగన్ధర్వయక్షకింపురుషాదయః ॥ ౨,౪.
అక్కడ మనుషులు, దైత్యులు, దానవులు, అలాగే దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింపురుషులు మొదలైన వారు కలిసి నివసిస్తున్నారు.
వర్ణాస్తత్రాపి చత్వారో నిజానుష్ఠానతత్పరాః । దమినః శుష్మిణః స్నేహా మన్దేహాశ్చ మహామునే ॥ ౨,౪.
అక్కడ కూడా నాలుగు వర్ణాలవారు ఉన్నారు. వారు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిమగ్నంగా ఉంటారు. దమినులు, శుష్మినులు, స్నేహులు, మందేహులు—మహర్షీ!