తస్య తచ్చేతసో దేవః స్తుతిమిత్థం ప్రకూర్వతః । ఆవిర్బభూవ భగవాన్ పీతామ్బరధరో హరిః
అతడు ఆ విధంగా మనసుతో స్తుతిస్తూ ఉండగా, పీతాంబరధారి అయిన భగవంతుడు హరి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ససమ్భ్రమస్తమాలోక్య సముత్థాయాకులాక్షరమ్ । నమోఽస్తు విష్ణవేత్యతద వ్యాజహారాసకృద ద్రిజ
ఆయనను చూసి, సంభ్రమంతో లేచి, కళ్ళు తడబడుతూ, 'విష్ణవే నమస్సు' అని పదే పదే పలికాడు.
దేవ ప్రపన్నార్త్తిహర ప్రసాదం కురు కేశవ । అవలోకనదానేన భూయో మాం పావయాచ్యత
ప్రభూ! శరణు వచ్చినవారి బాధలు తొలగించేవాడవు, కేశవా! నీ దయ చూపించు, నీ దర్శనాన్ని మళ్ళీ ప్రసాదించి నన్ను పవిత్రుడిని చేయు.
కుర్వ్వతస్తే ప్రసన్నోఽహం భక్తిమవ్యభిచారిణీమ్ । యథాభిలషితో మత్తః ప్రహ్లాద వ్రియతాం వరః
నీవు ఇలా ప్రవర్తించడంతో నేను సంతోషించాను. నీ భక్తి ఎప్పుడూ మారదు. ప్రహ్లాదా! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు.
నాథ యోనిసహస్త్రేషు యేషు యేషు వ్రజామ్యహమ్ । తేషు తేష్వచ్యుతా భక్తిరచ్యుతాస్తు సదా త్వయి
ప్రభూ! నేను ఏ జన్మలో, ఏ యోనిలో పుట్టినా, నీవైపు నా భక్తి ఎప్పుడూ మారకుండా ఉండాలి, అచ్యుతా!
యా ప్రీతిరవివేకానాం విషయేష్వనపాయినీ । త్వామనుస్మరతః సా మే హ్టదయాన్మాఽపసర్పతు
ప్రభూ! వివేకం లేని వాళ్లకు విషయాలలో ఉండే మమకారం, నేను నిన్ను స్మరించేటప్పుడు నా హృదయం నుండి తొలగిపోవాలి.
మయి భక్తిస్తవాస్త్యేవ భూయోఽప్యేవం భవిష్యతి । వరస్తు మత్తః ప్రహ్లాద వ్రియతాం యస్తవేప్సితః
నాపై నీకు ఇప్పటికే భక్తి ఉంది, భవిష్యత్తులో కూడా అలాగే ఉంటుంది. అయినా, ప్రహ్లాదా! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు.
మయి ద్ర షానుబన్ధోఽభూత్ సంస్తూతావుద్యతే తవ । మతూపితుస్తత్కృతం పాపం దేవ తస్య ప్రణశ్యతు
ప్రభూ! నీవు నన్ను అనుగ్రహించావు కాబట్టి, నేను నిన్ను స్తుతించగలిగాను. నా తండ్రి చేసిన పాపం నశించిపోవాలి.
శస్త్రాణి పాతితాన్యఙ్గ క్షిప్తో యజ్వాగ్రిసంహతౌ । దంశితశ్చోరగైర్దృత్తం యద్రిషం మమ భోజనే
నా మీద ఆయుధాలు వేసారు, యజ్ఞాగ్నిలో పడవేశారు, పాములతో కాటువేశారు, నా భోజనంలో విషం కలిపారు.
బద్ధ్వా సముద్ర యత్ క్షిప్తో యజ్వితోఽస్మి శలోచ్చయాః । అన్యాని చాప్యసాధూని యాని యాని కృతాని మే
నన్ను కట్టేసి సముద్రంలో పడవేశారు, పర్వతాలపై నుండి తోసివేశారు, ఇంకా ఎన్నో దుష్టకార్యాలు నాపై చేశారు.
త్వయి భక్తిమతో ద్రేషాదఘం తత్సమ్భవఞ్చ యత్ । త్వతూప్రసాదాత్ ప్రభో సద్యస్తేన ముచ్యేత మేపితా
ప్రభూ! నీ భక్తులపై ద్వేషంతో నా తండ్రి చేసిన పాపం, నీ కృపతో వెంటనే తొలగిపోవాలి.
ప్రహ్లాద సర్వ్వమేతత్ తే మత్ప్రసాదాదూ భవిష్యతి । అన్యఞ్చ తే వరం దహ్మి వ్రియతామసురాత్మజ
ప్రహ్లాదా! ఇవన్నీ నా కృపతో నీకు జరుగుతాయి. అసురపుత్రుడా! ఇంకో వరం కోరుకో.
కృతకృత్యోఽస్మి భగవన్ వరేణానేన యత్ త్వయి । భవిత్రీ త్వత్ప్రసాదేన భక్తిరవ్యభిచారిణీ
భగవంతుడా! నీపై నా భక్తి ఎప్పుడూ నిలిచిపోతుంది కాబట్టి, ఈ వరంతో నేను సంతృప్తుడిని.
ధర్మ్మర్థకామైః కిం తస్య ముక్తిస్తస్య కరో స్థితా । సమస్తజగతాం మూలే యస్య భక్తిః స్థిరా త్వయి
ప్రభూ! నీపై స్థిరమైన భక్తి ఉన్నవాడికి ధర్మం, అర్థం, కామం అవసరం ఏమిటి? ముక్తి అతనికి సులభంగా లభిస్తుంది.
యథా తే నిశ్చలం చేతో మయి భక్తిసమన్వితమ । తథా త్వం మత్ప్రసాదేన నివ్వాణా పరమాప్స్యసి
నీపై నా మనసు స్థిరంగా, భక్తితో నిండినట్లే, నా కృపతో నీవు పరమ మోక్షాన్ని పొందుతావు.
ఇత్యుక్త్వాన్తర్దృ ధే విష్ణుస్తస్య మైత్రేయ ! పశ్యతః । స చాపి పునరాగమ్య వవన్దే చరణౌ పితుః
ఇలా చెప్పి, మైత్రేయుడు చూస్తుండగానే విష్ణువు అంతర్ధానమయ్యాడు. ఆ తరువాత అతడు తిరిగి వచ్చి తన తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
తం పితా మూద్ధ న్యుపాఘ్రాయ పరిష్వజ్య చ పీడితామ్ । జీవసీత్యాహ వత్సేతి బాష్పార్ద్ర నయనో ద్రిజ
తండ్రి భావోద్వేగంతో బాధపడుతూ తన కుమారుణ్ని ఆలింగనం చేసి ముద్దాడాడు. కన్నీళ్లు తడిసిన కళ్లతో, 'బాలా! నీవు బతికే వాడివి' అని అన్నాడు.
ప్రీతిమాంస్వాభవత్ తస్మిన్ననుతాపీ మహాసురః । గురుపిత్రోశ్వకారైవం శుశ్వూషాం సోఽపి ధర్మ్మవిత్
అతని పట్ల మహాసురుడు, బాధ అనుభవించినప్పటికీ, ఆనందాన్ని పొందాడు. ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా, గురువు, తండ్రి ఇద్దరినీ సేవించాడు.
పితర్య్యుపరతిం నీతే నరసింహస్వరూపిణా । విష్ణునా సోఽపిదైత్యానాం మైత్రయాభూత్ పరిస్తతః
తండ్రిని నరసింహ స్వరూపుడైన విష్ణువు తీసుకెళ్లిన తర్వాత, అతడూ చుట్టూ ఉన్న దైత్యులతో స్నేహంగా ఉండేవాడయ్యాడు.
తతో రాజ్యద్యు తిం ప్రాప్య కర్మ్మశుద్ధికరీం ద్రిజ । పుత్రపౌత్రాంశ్వ సుబహునవాప్యైశ్వయ్యేమేవ చ
తర్వాత, పుణ్యమైన కార్యాల వల్ల రాజ్యాన్ని పొందాడు. అనేక మంది కుమారులు, మనవళ్లు, గొప్ప ఐశ్వర్యం అతడికి లభించాయి.
క్షీణాధికారఃస యదా పుణ్యపాపవివర్జితః । తదాసౌ భగవదూధ్యానాత్ పరం నిర్వ్వణమాప్తవాన
అధికారం తగ్గినపుడు, పుణ్యపాపాల నుండి విముక్తుడై, భగవంతుని ధ్యానంతో పరమ మోక్షాన్ని పొందాడు.
ఏవమ్ప్రభావో దైత్యోఽసౌ మైత్రేయాసీనూమహామతిః । ప్రహ్లాదో భగవదూభక్తో యం త్వం మామనుపృచ్ఛసి
మైత్రేయా! నీకు తెలుసు కదా, ఆ గొప్ప జ్ఞానుడు, భగవంతునికి భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడు ఎంత శక్తివంతుడో.
యస్త్వేతచ్చరితం తస్య ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః । శ్వృణోతి త్సయ పాపాని సద్యా గచ్ఛన్తి సంక్షయమ్
ఎవరైనా ఆ మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదుని చరిత్రను వినితే, వారి పాపాలు వెంటనే నశిస్తాయి.
అహోరాత్రకృతం పాపం ప్రహ్లాదచరితం నరః । శ్వృణవన్ పఠంశ్వ మైత్రేయ వ్యపోహతి న సంశయః
మైత్రేయా! పగలు రాత్రి చేసిన పాపాలన్నీ, ప్రహ్లాదుని కథను వినడం లేదా చదవడం వల్ల తొలగిపోతాయి — ఇందులో సందేహమే లేదు.
పౌర్ణామాస్యామమావస్యామష్టమ్యామథవా పఠన్ । ద్రాదశ్యాం వా తదాప్నోతి గోప్రదానఫలం ద్రిజ
పౌర్ణమి, అమావాస్య, అష్టమి లేదా ద్వాదశి రోజున దీన్ని చదివితే, గోవును దానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది, ఓ ద్విజ.
ప్రహ్లాదం సకలాపత్సు యథా రక్షితవాన్ హరిః । తథా రక్షతి యస్తస్య శ్వృణోతి చరితం సదా
హరి ప్రహ్లాదుని అన్ని కష్టాల్లో ఎలా రక్షించాడో, ఆయన కథను ఎప్పుడూ వినేవారిని కూడా అలాగే రక్షిస్తాడు.
ప్రహ్లాదపుత్ర ఆయుష్మాఞ్ఛిబిర్బాష్కల ఏవ చ విరోచనస్తు ప్రాహ్లాదిర్బలిర్జజ్ఞే విరోచనాత్ ౧ బలేః పుత్రశతం త్వాసీద్బాణజ్యేష్ఠం మహామునే హిరణ్యాక్షసుతాశ్చాసన్సర్వ ఏవ మహా బలాః ౨ ఝర్ఝరః శకునిశ్చైవ భూతసన్తాపనస్తథా మహానాభో మహాబాహుః కాలనాభస్తథాపరః ౩ అభవన్దనుపూత్రాశ్చ ద్విమూర్ద్ధా శంబరస్తథా అయోముఖః శంకుశిరాః కపిలః శంకరస్తథా ౪ ఏకచక్రో మహాబాహుస్తారకశ్చ మహాబలః స్వర్భానుర్వృషపర్వా చ పులోమ చ మహాబలః ౫ ఏతే దనోః సుతాః ఖ్యాతా విప్రచిత్తిశ్చ వీర్యవాన్ ౬ స్వర్భానోస్తు ప్రభా కన్యా శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ ఉపదానీ హయశిరాః ప్రఖ్యాతా వరకన్యకాః ౭ వైశ్వానరసుతే చోభే పులోమా కాలకా తథా ఉభే సుతే మహాభాగే మారీచేస్తు పరిగ్రహః ౮ తాభ్యాం పుత్రసహస్రాణి షష్టిర్దానవసత్తమాః పౌలోమాః కాలకేయాశ్చ మారీచతనయాః స్మృతాః ౯ తతోఽపరేమహావీర్యా దారుణాస్త్వతినిర్ఘృణాః సింహికాయామథోత్పన్నా విప్రచిత్తేః సుతాస్తథా ౧౦ త్ర్! యంశః శల్యశ్చ బలవాన్ నభశ్చైవ మహాబలః వాతాపీ నముచిశ్చైవ ఇల్వలః ఖసృమస్తథా ౧౧ ఆన్ధకో నరకశ్చైవ కాలనాభస్తథైవ చ స్వర్భానుశ్చ మహావీర్యో వక్త్రయోధీ మహాసురః ౧౨ ఏతే వై దానవాః శ్రేష్ఠా దనువంశవివర్ద్ధనాః ఏతేషాం పుత్రపౌత్రాశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః ౧౩ ప్రహ్లాదస్య తు దైత్యస్య నివాతకవచాః కులే సముత్పన్నాః సుమహతా తపసా భావితాత్మనః ౧౪ షట్ సుతాః సుమహాసత్త్వాస్తామ్రాయాః పరికీర్త్తితాః శుకీ శ్యేనీ చ భాసీ చ సుగ్రీవీ శుచిగృద్ధ్రకా ౧౫ శుకీ శుకానజనయదులూకప్రత్యులూకికాన్ శ్యేనీ శ్యేనాంస్తథా భాసీ భాసాన్గృద్ధాంశ్చ గృద్ధ్ర్యపి ౧౬ శుచ్యౌదకాన్పక్షిగణాన్సుగ్రీవీ తు వ్యజాయత అశ్వానుష్ట్రాన్గర్దభాంశ్చ తామ్రావంశః ప్రకీర్త్తితః ౧౭ వినతాయాస్తు ద్వౌ పుత్రౌ విరతౌ గరుడారుణౌ సుపర్ణః పతతాం శ్రేష్ఠో దారుణః పన్నగాశనః ౧౮ సురసాయాం సహస్రం తు సర్పాణామమితౌజసామ్ అనేకశిరసాం బ్రహ్మన్ ఖేచరాణాం మహాత్మనామ్ ౧౯ కాద్ర వేయాస్తు బలినః సహస్రమమితౌజసః సుపర్ణవశగా బ్రహ్మన్ జజ్ఞిరే నైకమస్తకాః ౨౦ తేషాం ప్రధానభూతాస్తు శ్షోవాసుకితక్షకాః శంఖశ్వేతో మహాపద్మః కమ్బలాశ్వతరౌ తథా ౨౧ ఏలాపుత్రస్తథా నాగః కర్కోటకధనఞ్జయౌ ఏతే చాన్యే చ బహవో దన్దశూకా విషోల్బణాః ౨౨ గణం క్రోధవశం విద్ధి తస్యాః సర్వే చ దంష్ట్రిణః స్థలజాః పక్షిణోబ్జాశ్చ దారుణాః పిశితాశనాః ౨౩ క్రోధాత్తు పిశాచాంశ్చ జనయామాస మహాబలాన్ గాస్తు వై జనయామాస సురభీర్మహిషీస్తథా ఇరావృక్షలతావల్లీస్తృణజాతీశ్చ సర్వశః ౨౪ స్వసా తు యక్షరక్షాంసి మునిరప్సరసస్తథా అరిష్టా తు మహాసత్త్వాన్ గన్ధర్వాన్సమజీజనత్ ౨౫ ఏతే కశ్యపదాయాదాః కీర్త్తితాః స్థాణుజఙ్గమాః తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ శతశోథ సహస్రశః ౨౬ ఏష మన్వన్తరే సర్గో బ్రహ్మన్స్వారోచిషే స్మృతః ౨౭ వైవస్వతే చ మహతి వారుణే వితతే కృతౌ జుహ్వానస్య బ్రహ్మణో వై ప్రజాసర్గ ఇహోచ్యతే ౨౮ పూర్వం యత్ర తు సప్తర్షినుత్పన్నాన్సప్తమానసాన్ పుత్రత్వే కల్పయామాస స్వయమేవ పితామహః గన్ధర్వభోగిదేవానాం దానవానాం చ సత్తమ ౨౯ దితిర్వినష్టపుత్రా వై తోషయామాస కాశ్యపమ్ తయా చారాధితః సమ్యక్కాశ్యపస్తపతాం వరః ౩౦ వరేణ చ్ఛన్దయామాస సా చ వవ్రే తతో వరమ్ పుత్రమిన్ద్ర వధార్థాయ సమర్థమమితౌజసమ్ ౩౧ స చ తస్మై వరం ప్రాదాద్భార్యాయై మునిసత్తమః దత్త్వా చ వరమత్యుగ్రం కశ్యపస్తామువాచ హ ౩౨ శక్రం పుత్రో నిహన్తా తే యది గర్భం శరచ్ఛతమ్ సమాహితాతిప్రయతా శౌచినీ ధారయిష్యసి ౩౩ ఇత్యేవముక్త్వా తాం దేవీం సంగతః కశ్యపో మునిః దధార సా చ తం గర్భం సమ్యక్ఛోచసమన్వితా ౩౪ గర్భమాత్మవధార్థాయ జ్ఞాత్వా తం మఘవానపి శుశ్రూషుస్తామథాగచ్ఛద్వినయాదమరాధిపః ౩౫ తస్యాశ్చైవాన్తరప్రేప్సురతిష్ఠత్పాకశాసనః ఊనే వర్షశతే చాస్యా దదర్శాన్తరమాత్మనా ౩౬ అకృత్వా పాదయోః శౌచం దితిః శయనమావిశత్ నిద్రా ం! చాహారయామాస తస్యాః కుక్షిం ప్రవిశ్య సః ౩౭ వజ్రపాణిర్మహాగర్భం చిచ్ఛేదాథ స సప్తధా సమ్పీడ్యమానో వజ్రేణ స రురోదాతిదారుణమ్ ౩౮ మా రోదీరితి తం శక్రః పునఃపునరభాషత సోఽభవత్సప్తధా గర్భస్తమింద్ర ః! కుపితః పునః ౩౯ ఏకైకం సప్తధా చక్రే వజ్రేణారివిదారిణా మరుతో నామ దేవాస్తే బభూవురతివేగినః ౪౦ యదుక్తం వై భగవతా తేనైవ మరుతోఽభవన్ దేవా ఏకోనపఞ్చాశత్సహాయా వజ్రపాణినః ౪౧ ఇతి శ్రీవిష్ణుపురాణే ప్రథమేంశే ఏకవింశోఽధ్యాయః ౨౧ సంహ్లాదపుత్ర ఆయుష్మాన్ శివిర్వాష్కల ఏవ చ । విరోచనస్తు ప్రాహ్లాదిర్బలిర్జ్జజ్ఞచ విరోచనాత్
బలేః పుత్రశతన్త్వాసీదూ బాణజ్యేష్ఠం భహామునే । హిరణయాక్షసుతాశ్వాసన్ సర్వ్వ ఏవ మహాబలాః
బలికి వంద మంది కుమారులు పుట్టారు, మహర్షీ! వారిలో బాణుడు పెద్దవాడు. హిరణ్యాక్షుని కుమారులందరూ అపారమైన శక్తిశాలులు.
ఉత్కురః శకునిశ్చైవ భూతసన్తాపనస్తథా మహానాభో మహాబాబహు- కాలనాభస్తథాపరః
జర్జరుడు, శకుని, భూతసంతాపనుడు, మహానాభుడు, మహాబాహుడు, ఇంకొకడు కాలనాభుడు వీరిలో ఉన్నారు.
అభవన్ దనుపుత్రాశ్చ ద్రిమూర్ద్ధా శఙ్కరస్తథా । అయోముఖః శఙ్కు శిరాః కపిలః శమ్బరస్తథా
అనుపుడు, ద్విమూర్తుడు, శంబరుడు, అయోముఖుడు, శంకుశిరుడు, కపిలుడు, శంకరుడు కూడా దను కుమారులుగా పుట్టారు.
ప్రహ్లాదునికి ఆయుష్మాన్, శిబి, వాష్కలుడు వంటి కుమారులు పుట్టారు. ప్రహ్లాదుని వంశంలో విరోచనుడు జన్మించాడు. విరోచనుని నుండి బలి పుట్టాడు.