శ్రీపరాశర ఉవాచ । ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు కోపేన సముత్థాయ వరాసనాత్ । హిరణ్యకశిపుః పుత్రం పదా వక్షస్యతాడయత్ 1.19.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఇది విని, హిరణ్యకశిపుడు కోపంతో తన రాజాసనంనుంచి లేచి, తన కుమారుడిని కాలితో ఛాతిపై తన్నాడు.
ఉవాచ చ స కోపేన సామర్షః ప్రజ్వలన్నివ । నిష్పిష్య పాణినా పాణిం హన్తుకామో జగద్యథా
అతడు కోపంతో మండిపడి, చేతితో చేయి నలిపి, ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయాలనుకున్నట్టు, కుమారుణ్ని చంపాలని ఉద్దేశించాడు.
హిరణ్యకశిపురువాచ । హే విప్రచిత్తే హే రాహో హే బలైష మహార్ణవే । నాగపాశైర్దృఢైర్బద్ధా క్షిప్యతాం మా విలంబ్యతామ్
హిరణ్యకశిపుడు ఇలా అన్నాడు: విప్రచిత్తి! రాహు! బల! ఈ దుష్టుణ్ణి బలమైన నాగపాశాలతో బంధించి, సముద్రంలో పడేయండి. ఆలస్యం చేయకండి!
అన్యథా సకలా లోకాస్తథా దైతేయదానవాః । అనుయాస్యన్తి మూఢస్య మతమస్య దురాత్మనః
లేకపోతే, అన్ని లోకాలు, దైత్యులు, దానవులు ఈ మూర్ఖుడి చెడ్డ మనసును అనుసరిస్తారు.
బహుశో వారి తోస్మాభిరయం పాపస్తథాప్యరేః । స్తుతిం కరోతి దుష్టానాం వధ ఏవోపకారకః
ఈ పాపుణ్ణి మేము ఎన్నోసార్లు శిక్షించాము. అయినా, మన శత్రువును పొగిడుతూనే ఉన్నాడు. దుష్టులకు మరణమే మేలు.
పరాశర ఉవాచ। తతస్తే సత్వరా దైత్యా బద్ధా తం నాగబన్ధనైః । భర్తురాజ్ఞాం పురస్కృత్య చిక్షిపుః సలిలార్ణవే
పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: వెంటనే దైత్యులు తమ అధిపతి ఆజ్ఞను పాటించి, అతడిని నాగబంధాలతో బంధించి, సముద్రంలో పడేశారు.
తతశ్చచాల చలతా ప్రహ్లాదేన మహార్ణవః । ఉద్వేలోభూత్పరం క్షోభముపేత్య చ సమన్తతః
అప్పుడప్పుడు, ప్రహ్లాదుడు సముద్రంలోకి వెళ్లగానే, ఆ మహాసముద్రం కంపించసాగింది; అన్ని దిశలలో ఉప్పొంగుతూ భయంకరంగా అలలెత్తింది.
భూర్లోకమఖిలం దృష్ట్వా ప్లావ్యమానం మహామ్భసా । హిరణ్యకశిపుర్దైత్యానిదమాహ మహామతే
పూర్తిగా భూమి మహాజలంతో మునిగిపోతున్నదని చూసి, దైత్యులలో బుద్ధిమంతుడైన హిరణ్యకశిపుడు వారితో ఇలా అన్నాడు:
హిరణ్యకశిపురువాచ। దైతేయాః సకలైః శైలైరత్రైవ వరుణాలయే । నిశ్ఛిద్రై ః! సర్వశః సర్వైశ్చీయతామేష దుర్మతిః
హిరణ్యకశిపుడు ఇలా అన్నాడు: దైత్యులారా! అన్ని పర్వతాలతో, ఇక్కడ వరుణుని నివాసంలో, ఎలాంటి రంధ్రం లేకుండా ఈ దుష్టుణ్ణి పూర్తిగా మూసివేయండి.
నాగ్నిర్దహతి నైవాయం శస్త్రైశ్ఛిన్నో న చోరగైః । క్షయం నీతో న వాతేన న విషేణ న కృత్యయా
అతడిని అగ్ని కాల్చదు, ఆయుధాలు కోయవు, పాములు నాశనం చేయవు, గాలి, విషం, మంత్రాలు కూడా అతడిని హానిచేయవు.
న మాయాభిర్న చైవోచ్చాత్పాతితో న చ దిగ్గజైః । బాలోతిదుష్టచిత్తోయం నానేనార్థోస్తి జీవతా
మాయలు కూడా అతడిని మోసం చేయలేవు, దిక్కుల ఏనుగులు అదుపులోకి తేవలేవు. ఈ చిన్నవాడు, చాలా చెడ్డ మనస్సుతో ఉన్నాడు; ఇతను బ్రతికుండటం వలన మాకు ఉపయోగం లేదు.
తదేష తోయమధ్యే తు సమాక్రాన్తో మహీధరైః । తిష్ఠత్వబ్దసహస్రాన్తం ప్రాణాన్హాస్యతి దుర్మతిః
కాబట్టి, ఇతడు పర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడి, నీటిలో వేల సంవత్సరాలు ఉండి, చివరకు ప్రాణాలు కోల్పోతాడు.
తతో దైత్యాదానవాశ్చ పర్వతైస్తం మహోదధౌః । ఆక్రమ్య చయనం చక్రుర్యోజనాని సహస్రశః
ఆ తర్వాత దైత్యులు, దానవులు పెద్ద పెద్ద కొండలపైకి ఎక్కి, ఆ విశాలమైన సముద్రంలో వేల యోజనాల పొడవున ఒక గొప్ప మట్టికట్టను నిర్మించారు.
స చితః పర్వతైరన్తః సముద్ర స్య మహామతిః । తుష్టావాహ్నికవేలాయామేకాగ్రమతిరచ్యుతమ్
ఆ మట్టికట్టను, సముద్రంలో కొండలతో నిర్మించిన దాన్ని, మహామతి గలవాడు, రోజువారీ పూజా సమయంలో, ఏకాగ్రతతో అచ్యుతుడిని స్తుతించాడు.
ప్రహ్లాద ఉవాచ । నమస్తే పుణ్డరీకాక్ష నమస్తే పురుషోత్తమ । నమస్తే సర్వలోకాత్మన్నమస్తే తిగ్మచక్రిణే
ప్రహ్లాదుడు ఇలా అన్నాడు — కమలలోచనుడా, నీకు నమస్కారం; పరమపురుషుడా, నీకు నమస్కారం; అన్ని లోకాల ఆత్మా, నీకు నమస్కారం; పదునైన చక్రాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయ గోబ్రాహ్మణహితాయ చ । జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిన్దాయ నమోనమః
వేదదేవుడా, గోవులతో బ్రాహ్మణులకు హితమైనవాడా, జగత్తుకు మేలు చేసే కృష్ణుడా, గోవిందుడా, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
బ్రహ్మత్వే సృజతే విశ్వం స్థితౌ పాలయతే పునః । రుద్ర రూపాయ కల్పాన్తే నమస్తుభ్యం త్రిమూర్తయే
బ్రహ్మరూపంలో ఈ సృష్టిని సృష్టించేవాడవు, విష్ణురూపంలో కాపాడేవాడవు, రుద్రరూపంలో యుగాంతంలో లయంచేసేవాడవు; మూడు రూపాలవాడా, నీకు నమస్కారం.
దేవా యక్షాః సురాః సిద్ధా నాగా గన్ధర్వకిన్నరాః । పిశాచా రాక్షసాశ్చైవ మనుష్యాః పశవస్తథా
దేవతలు, యక్షులు, సురులు, సిద్ధులు, నాగులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, పిశాచులు, రాక్షసులు, మనుష్యులు, అలాగే జంతువులు —
పక్షిణస్థావరాశ్చైవ పిపీలికసరీసృపాః । భూమ్యాపోగ్నిర్నభోవాయుః శబ్దః స్పర్శస్తథా రసః
పక్షులు, స్థావరజంతువులు, చీమలు, సరీసృపాలు, భూమి, నీరు, అగ్ని, ఆకాశం, గాలి, శబ్దం, స్పర్శ, అలాగే రుచి —
రూపం గన్ధో మనో బుద్ధిరాత్మా కాలస్తథా గుణాః । ఏతేషాం పరమార్థశ్చ సర్వమేతత్త్వమచ్యుత
రూపం, వాసన, మనస్సు, బుద్ధి, ఆత్మ, కాలం, గుణాలు — ఇవన్నీ, వాటి పరమార్థం కూడా, అచ్యుతుడా, నువ్వే.
విద్యావిద్యే భవాన్సత్యమసత్యం త్వం విషామృతే । ప్రవృత్తం చ నివృత్తం చ కర్మ వేదోదితం భవాన్
విద్య, అవిద్య, సత్యం, అసత్యం, విషం, అమృతం, క్రియ, విరతి, వేదాల్లో చెప్పిన కర్మ — ఇవన్నీ నువ్వే.
సమస్తకర్మభోక్తా చ కర్మోపకరణాని చ । త్వమేవ విష్ణో సర్వాణి సర్వకర్మఫలం చ యత్
విష్ణువా, అన్ని కర్మలకు అనుభవించేవాడూ, కర్మలకు ఉపకరణాలూ నువ్వే; అన్ని కర్మలకు ఫలం కూడా నువ్వే.
మయ్యన్యత్ర తథాన్యేషు భూతేషు భువనేషు చ । తవైవావ్యాప్తిరైశ్వర్యగుణసంసూచికీ ప్రభో
నాలో, ఇతరుల్లో, అన్ని భూతాల్లో, అన్ని లోకాలలో, ప్రభూ, నీ ఐశ్వర్యగుణాల వల్లే నీ వ్యాప్తి కనిపిస్తుంది.
త్వాం యోగినశ్చింతయన్తి త్వాం యజంతి చ యాజకాః । హవ్యకవ్యభుగేకస్త్వం పితృదేవస్వరూపధృక్
యోగులు నిన్ను ధ్యానిస్తారు, యజ్ఞకారులు నిన్ను పూజిస్తారు; దేవతలకు, పితృదేవతలకు నీవే హవిస్సు స్వీకరించేవాడవు, ఆ రూపాలన్నింటినీ ధరించేవాడవు.
రూపం మహత్తే స్థితమత్ర విశ్వం తతశ్చ సూక్ష్మం జగదేతదీశ । రూపామి సర్వాణి చ భూతభేదాస్తేష్వన్తరాత్మాఖ్యమతీవ సూక్ష్మమ్
ప్రభూ, నీ మహత్తర రూపమే ఈ విశ్వంగా స్థిరంగా ఉంది; ఆపై, సూత్ష్మంగా ఈ జగత్తు ఉంది; అన్ని రూపాలు, భూతాల వైవిధ్యాలు నీవే; వాటిలో అంతర్లీనంగా ఉన్న ఆత్మ కూడా నీవే, అది అత్యంత సూత్ష్మం.
తస్మాచ్చ సూక్ష్మాదివిశ్షోణానామగోచరే యత్పరమాత్మరూపమ్ । కిమప్యచిన్త్యం తవ రూపమస్తి తస్మై నమస్తే పురుషోత్తమాయ
ఆ సూత్ష్మతను దాటి, ఇంద్రియాలకు అందని దానిలో, నీ పరమాత్మరూపం ఉంది; ఓ పరమపురుషుడా, ఆ అచింత్యమైన రూపానికి నమస్కారం.
సర్వభూతేషు సర్వాత్మన్యా శక్తిరపరా తవ । గుణాశ్రయా నమస్తస్యై శాశ్వతాయై సురేశ్వర
ప్రభూ, అన్ని భూతాల్లో, అన్ని ఆత్మల్లో, నీ శక్తి శాశ్వతమైనది, గుణాలపై ఆధారపడినది; ఆ శక్తికి నమస్కారం.
యాతీతగోచరా వాచాం మనసాం చావిశ్షోణా । జ్ఞానిజ్ఞానపరిచ్ఛేద్యా తాం వన్దే స్వేశ్వరీం పరామ్
విష్ణువా, ఆ శక్తి మాటలకు, మనస్సుకు అందనిది; జ్ఞానం, అజ్ఞానంతో గ్రహించలేనిది; ఆ పరాశక్తికి నమస్కారం.
ఓం నమో వాసుదేవాయ తస్మై భగవతే సదా । వ్యతిరిక్తం న యస్యాస్తి వ్యతిరిక్తోఖిలస్య యః
ఓం, ఎప్పుడూ ఆ భగవంతుడైన వాసుదేవుడికి నమస్కారం; ఆయనకు ఏదీ వేరుగా లేదు, ఏదీ ఆయన నుండి వేరుగా లేదు.
నమస్తస్మై నమస్తస్మై నమస్తస్మై మహాత్మనే । నామ రూపం న యస్యైకో యోస్తిత్వేనోపలభ్యతే
ఆ మహాత్ముడికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం; ఆయన పేరు, రూపం, ఏకత్వంగా ఎప్పుడూ గ్రహించబడేవాడు కాదు.