హాలాహలం విషం తస్య సర్వ్వభక్ష్యేషు దీయతామ్ । అవిజ్ఞాతమసౌపాపో హన్యతాం మా విచార్య్యతామ్
అతని అన్నంలో హాలాహల విషాన్ని కలిపి పెట్టండి. ఎవరికీ తెలియకుండా, ఆ సందేహం లేకుండా అతడిని చంపండి.
తే తథైవ తతశ్వక్రుః ప్రహ్లాదాయ మహాత్మనే । విషదానం యథాజ్ఞప్తం పిత్రా తస్య మహాత్మనః
వారు అతని తండ్రి చెప్పినట్లే, మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదునికి విషాన్ని ఇచ్చారు.
హాలాహలం విషం ఘోరమనన్తోజ్వరణోన సః । అభిమన్వ్య సహాన్నేన మైత్రేయ బుభుజే తదా
మైత్రేయా! ఆ భయంకరమైన హాలాహల విషాన్ని అన్నంలో కలిపి, ప్రహ్లాదుడు తిన్నాడు.
అవికారం స తదూ భుక్త్వా ప్రహ్లాదః స్వస్థమానసః । అనన్తక్యాతినిర్వీర్య్య జరయామాస తదూవిషమ్
అది తిన్న తర్వాత కూడా ప్రహ్లాదుడు ఏ మార్పూ లేకుండా, మనసు ప్రశాంతంగా ఉండిపోయాడు. అనంతుని కృపతో ఆ విషానికి శక్తి లేకుండా చేసేశాడు.
తతస్తదా భయత్రస్తా జీర్ణం దృష్ట్వా మహద్రిషమ్ । దైత్యేశ్వరముపాగమ్య ప్రణిపత్యేదమబ్రు వన్
అప్పుడు, ఆ మహా విషాన్ని జీర్ణించాడని చూసి భయంతో వణికిపోయిన వారు, దైత్యాధిపతిని దగ్గరకు వెళ్లి నమస్కరించి ఇలా అన్నారు.
దైత్యరాజ ! విష దత్తమస్మాభిరతిభీషణమ్ । జీర్ణాం తేన సహాన్నేన ప్రహ్లాదేన సుతేన తే
దైత్యరాజా! మేమిచ్చిన విషం ఎంత భయంకరమైనదో. అయినా నీ కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు దాన్ని అన్నంతో కలిపి జీర్ణించాడు.
త్వర్య్యతాం త్వర్య్యాం హే హే సద్యో దైత్యపురోహితాః । కృత్యాం తస్య వినాశాయ ఉత్పాదయత మా చిరాత్
వేగంగా, వేగంగా, ఓ దైత్యపురోహితులారా! అతడిని నాశనం చేయడానికి వెంటనే ఏదైనా మార్గం ఆలోచించండి, ఆలస్యం చేయకండి.
సకాశమాగమ్య తతః పహ్లాదం వినయాన్వితమ్
తర్వాత వారు వినయంతో కూడిన ప్రహ్లాదుని దగ్గరకు వెళ్లారు.
జాతస్త్రైలోక్యర్విఖ్యాత్ ఆయుష్మన్ ! బ్రహ్మణః కులే । దైత్యరాజస్య తనయో హిరణయకశిపోర్భవాన్
మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన బ్రహ్మ వంశంలో పుట్టినవాడవు, ఆయుష్మాన్! నీవు దైత్యరాజు హిరణ్యకశిపుని కుమారుడవు.
కిం దేవైః కిమనన్తేన కిమన్యేన తవాశ్వయః । పితా తే సర్వ్వలోకానాం త్వం తథైవ భవిష్యసి
నీకు దేవతలతో ఏమి పని? అనంతునితో ఏమి అవసరం? ఇంకేమైనా అవసరమా? నీ తండ్రే అన్ని లోకాలకూ అధిపతి, నువ్వు కూడా అలాగే అవుతావు.
తస్మాత్ పరిత్యజైనాం త్వం విపక్షస్తవసంహితామ్ । బాచం పితా సమాస్తానాం గురూణాం పరమో గురుః
కాబట్టి, ఈ విరోధాన్ని, శత్రువుపట్ల భక్తిని వదిలిపెట్టు. నీ తండ్రే అందరికీ గురువు, గురువులకూ గురువు.
ఏవపమేతన్మహాభాగాః । శ్లాచ్యమేతన్మహాకులమ్ । మరీచేః సకలేఽప్యస్మిన్ త్రైలోక్యే కోఽన్యథా వదేత్
అందుకే, మహాభాగుడా! దీనిని అంగీకరించు. ఈ వంశం ఎంత గొప్పదో అందరూ మెచ్చుకుంటారు. మరిచివంశాన్ని ఈ మూడు లోకాలలో ఎవరు తక్కువగా అంటారు?
పితా చ మమ సర్వ్వస్మిన్ జగత్యుత్కృష్టచేష్టతః । ఏతదప్యవగచ్ఛామి సత్యమత్రాపి నానృతమ్
నా తండ్రి ఈ లోకంలో అందరికంటే ఉత్తమమైన ప్రవర్తన కలవాడు అని నాకు తెలుసు. ఇందులో కూడా అసత్యం లేదు, నిజమే ఉంది.
గురూణామపి సర్వ్వషాం పితా పరమకో గురుః । యదుక్తం భ్రాన్తిరత్రాపి స్వల్పాపి హి న విద్యతే
అందరు గురువుల్లో తండ్రే గొప్ప గురువు. మీరు చెప్పింది నిజమే, ఇందులో ఏమాత్రం తప్పు లేదు.
పితా గురుర్న సన్దేహః పూజనీయః ప్రయత్నతః । తత్రాపి నాపరాధ్యామీత్యేవం మనసి మే స్థితమ్
తండ్రి గురువే అన్నది సందేహం లేదు. ఆయనను శ్రద్ధగా పూజించాలి. ఈ విషయంలో నేను తప్పు చేయకూడదని నా మనసులో నిశ్చయంగా ఉంది.
యదేతత్ కిమనన్తేనేత్యుక్తం యుష్మాబిరీదృశమ్ । కో బ్రబీతి యథాయుక్తం కిన్తు నైతద్ వచోఽర్థవత్
మీరు 'ఈ అనంతత్వం ఎందుకు?' అని అడిగినదానికి, ఎవరు సరిగ్గా చెప్పగలరు? అయినా, ఈ మాటలకు అంతగా అర్థం లేదు.
ఇత్యుక్త్వా సోఽభవన్మౌనీ తైషాం గౌఖయన్త్రితః । ప్రహస్య చ పునః ప్రాహ కిమనన్తేన సాధ్వితి
ఇలా చెప్పి ఆయన వారి మాటలకు లోబడి మౌనంగా ఉన్నాడు. తరువాత చిరునవ్వుతో మళ్లీ, 'ఈ అనంతత్వంలో మంచి ఏముంది?' అని అడిగాడు.
సాధు భోః కిమనన్తేన సాధు బో గుఖో మమ । శ్వూయతాం యదనన్తేన యది ఖేదం న యాస్యథ
'సరే, ఈ అనంతత్వంలో మంచి ఏమిటి? గురువులారా, మీరు చెప్పండి. అనంతత్వం గురించి చెప్పినా మీకు ఇబ్బంది లేకపోతే వినండి.'
ధర్మ్మార్థకామమోక్షాఖ్యాః పురుషార్థా ఉదాహ్టతాః । చతుష్టయమిదం యస్మాత్ తస్మాత్ కిం కిమిదం వృథా
ధర్మం, సంపద, కామం, మోక్షం అనే నాలుగు మనుష్యుల లక్ష్యాలు అని చెప్పబడింది. అప్పుడు ఈ అనంతత్వం వల్ల ఉపయోగం ఏమిటి?
. మరీచిమిశ్రైర్దక్షణ తథైవాన్యైరనన్తతః । ధర్మ్మః ప్రాప్తస్తథైవాన్యైరర్థః కాలస్తథాపరైః
మరీచి, దక్షుడు, ఇంకా అనేక మంది ద్వారా ధర్మం పొందబడింది. మరికొందరు సంపదను, ఇంకొందరు కాలాన్ని పొందారు.
తత్తత్త్వవేదినో భూత్త్వా జ్ఞానధ్యానసమాధిభిః । అవాపుర్ముక్తిమపరే పురుషా ధ్వస్తబన్ధనాః
తత్త్వాన్ని తెలిసినవారు జ్ఞానం, ధ్యానం, సమాధి ద్వారా బంధనాల నుంచి విముక్తి పొంది మోక్షాన్ని సాధించారు.
సమ్పదైశ్వర్య్యమాహాత్మ్యజ్ఞానసన్తతికర్మ్మణామ్ । విముక్తేశ్చైకతాలబ్యం మూలమారాధనం హరేః
సంపద, ఐశ్వర్యం, మహిమ, జ్ఞానం, వంశం, కర్మలు, విముక్తి—ఇవన్నీ ఒక్కటే మూలం కలవి, అది హరిదేవుని ఆరాధన.
యతో ధర్మ్మార్థకామాఖ్యం ముక్తిశ్వాపి ఫలం ద్రిజాః । తేనాపి హి కిమేత్యేవమనన్తేనం కిముచ్చతే
ధర్మం, సంపద, కామం, మోక్షం అనే ఫలితాలు కూడా ఆయన వల్లే వస్తాయి కదా, ద్విజులారా! అప్పుడు ఈ అనంతత్వం వల్ల ఉపయోగం ఏముంది?
కిఞ్చాత్ర బహనోక్తేన భవన్తో గరవో మమ । వదన్తు సాధు వాఽసాధు వివేకోఽస్మాకమాల్పకః
ఇంకా ఇక్కడ ఎక్కువగా మాట్లాడటం అవసరం లేదు. మీరు నా పెద్దలు. మంచి, చెడు ఏది చెప్పాలనుకుంటే చెప్పండి. మాకు అంతగా వివేకం లేదు.
దహ్మమానస్త్వసస్మభిరగ్రినా బాల రక్షితః । భూయో న వక్ష్యసీత్యేవం నైవ జ్ఞాతోఽస్యబుద్ధిమాన్
మేము చిన్నవాడివి అని కోపాన్ని ఆపి నిన్ను కాపాడాము. మళ్లీ మాట్లాడితే మా జ్ఞానం ఏమిటో నీకు తెలియదు.
యదాస్మదూవచనాన్మోహగ్రాహం న త్యక్ష్యతే భవాన్ । తతః కృత్యాం వినాశాయ తవ స్త్రక్ష్యామ దుర్మ్మతేః
మా మాట విని నీ మోహాన్ని వదలకపోతే, నీ చెడ్డ మనసును నశింపజేయడానికి మేము ఒక మాయాశక్తిని పంపిస్తాము.
కః కేన హన్యతే జన్తుర్జన్తుః కః కేన రక్ష్యతే । హన్తి రక్షతి చైవాత్మా హ్మసత్ సాధు సామాచరన్
ప్రాణులు ఎవరు ఎవరిని చంపుతారు? ఎవరు ఎవరిని రక్షిస్తారు? మనిషే తనను తాను మంచి చెడు చేయడంలో చంపుతాడు, రక్షిస్తాడు.
ఇత్యుక్తాస్తేన తే క్రుద్ధా దైత్యరాజపురోహితాః । కృత్యాముత్పాదయామాసుర్జ్వాలామాలోజ్జ్బలాకృతిమ్
అతను ఇలా చెప్పగానే, దైత్యరాజు గురువులు కోపంతో మాయాశక్తిని సృష్టించారు. ఆ శక్తి అగ్నిమాల ధరించి జ్వలిస్తూ కనిపించింది.
అతిభీమా సమాగమ్య పాదన్యాసక్షతి) । శూలేన సా సుసంక్రు ద్ధా తం జఘానాశు వక్షసి
ఆ భయంకరమైన శక్తి గర్జనతో వచ్చి, కోపంతో తన త్రిశూలంతో బాలుని ఛాతీపై గట్టిగా కొట్టింది.
. తతూ తస్య హ్టదయం ప్రాప్య శూలం బాలస్య దీప్తిమత్ । జగామ ఖణిడతం భూమౌ తత్రాపి శతధా గతమ్
కాని, ఆ జ్వలించే త్రిశూలం బాలుని హృదయాన్ని తాకగానే, అది నేలపై పడిపోగా నూరుకుక్కలుగా విరిగిపోయింది.