దైత్యేన్ద్రదీపితో వహ్నిః సర్వాఙ్గోపచితో ద్విజ । న దదాహ చ యం విప్ర వాసుదేవ హృది స్థితే ॥ ౧,౧౫.
దైత్యేంద్రుడు ప్రహ్లాదుని శరీరమంతా అగ్ని పెట్టినా, వాసుదేవుడు హృదయంలో ఉండటంతో ఆ అగ్ని అతనిని కాల్చలేదు.
మహార్ణవాన్తః సలిలే స్థితస్య చలతో మహీ । చచాల చలతా యస్య పాశబద్ధస్య ధీమతః ॥ ౧,౧౫.
మహాసముద్రపు అలల్లో బంధించి వేసినప్పుడు, ప్రహ్లాదుడు కదలగానే భూమి కూడా కంపించింది.
న భిన్నం వివిధైః శస్త్రైర్యస్య దైత్యేన్ద్రపాతితైః । శరీరమద్రికఠినం సర్వత్రాచ్యుతచేతసః ॥ ౧,౧౫.
దైత్యేంద్రుడు విసిరిన ఎన్నో ఆయుధాలతో కూడిన దాడులు జరిగినా, అచ్యుతుని ధ్యానంలో లీనమైన ప్రహ్లాదుని శరీరం, పర్వతంలా గట్టి ఉండి, ఎక్కడా పగలలేదు.
విషానలోజ్జ్వలముఖా యస్య దైత్యప్రచోదితాః । నాన్తాయ సర్పపతయో బభూవురురుతేజసః ॥ ౧,౧౫.
దైత్యులు ప్రేరేపించిన సర్పాధిపతులు, విషాగ్ని మండుతున్న నోర్లతో వచ్చినా, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న ప్రహ్లాదునికి ఏమీ చేయలేకపోయారు.
శైలైరాక్రాన్తదేహోపి యః స్మరన్పురుషోత్తమమ్ । తత్యాజ నాత్మనః ప్రాణాన్ విష్ణుస్మరణదంశితః ॥ ౧,౧౫.
పర్వతాలతో శరీరం నలిగించినా, ప్రహ్లాదుడు పరమపురుషుణ్ని స్మరిస్తూ, విష్ణుస్మరణంతో ప్రాణాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.
పతన్తముచ్చాదవనిర్యముపేత్య మహామతిమ్ । దధార దైత్యపతినా క్షిప్తం స్వర్గనివాసినా ॥ ౧,౧౫.
ఎత్తైన చోట నుండి పడేసినప్పుడు, ఆ మహామతి ప్రహ్లాదుని, స్వర్గవాసి విసిరిన దైత్యపతి పట్టుకుని కాపాడాడు.
యస్య సశోషకో వాయుర్దేహే దైత్యేన్ద్రయోజితః । అవాప సంక్షయం సద్యశ్చిత్తస్థే మధుసూదనే ॥ ౧,౧౫.
దైత్యేంద్రుడు పంపిన ఆ ఎండబెట్టే గాలి అతని శరీరంలో ప్రవేశించినప్పుడు, అతని మనసు మధుసూదనునిపై నిలకడగా ఉండగా, ఆ గాలి వెంటనే అంతమైపోయింది.
విషాణభఙ్గమున్మత్తా మదహానిం చ దిగ్గజాః । యస్య వక్షఃస్థలే ప్రాప్తా దైత్యేన్ద్రపరిణామితాః ॥ ౧,౧౫.
దైత్యేంద్రుని ప్రభావంతో మారిన దిక్కుల ఏనుగులు అతని ఛాతీపై దూకినప్పుడు, వాటి దంతాలు విరిగిపోయాయి, గర్వం పోయింది.
యస్య చోత్పాదితా కృత్యా దైత్యరాజపురోహితైః । బభూవ నాన్తాయ పురా గోవిన్దాసక్తచేతసః ॥ ౧,౧౫.
దైత్యరాజు గురువులు చేసిన మాయాజాలం, గోవిందునిపై మనస్సు నిలిపిన వానికి, అప్పట్లో కూడా ఏ విధమైన హానీ చేయలేకపోయింది.
శమ్బరస్య చ మాయానాం సహస్రమతిమాయినః । యస్మిన్ప్రయుక్తం చక్రేణ కృష్ణస్య వితథికృతమ్ ॥ ౧,౧౫.
మాయలో నిపుణుడైన శంబరుడు వేసిన వెయ్యి మాయలు, కృష్ణుని చక్రంతో వ్యర్థమయ్యాయి.
దైత్యేన్ద్రసూదోపహృతం యస్య హాలాహలం విషమ్ । జరయామాస మతిమానవికారమమత్సరీ ॥ ౧,౧౫.
దైత్యేంద్రుని శత్రువులు తెచ్చిన హాలాహల విషాన్ని, అభిమానం లేకపోయిన అతడు తినిపించి జీర్ణించేశాడు.
సమచేతా జగత్యస్మిన్యః సర్వేష్వేవ జన్తుషు । యథాత్మని తథాన్యేషాం పరం మైత్రగుణాన్వితః ॥ ౧,౧౫.
ఈ లోకంలోని అన్ని జీవులను అతడు సమానంగా చూసేవాడు; తనను తాను చూసినట్లే ఇతరులను కూడా చూసి, పరమ మైత్రీగుణంతో ఉండేవాడు.
ధర్మాత్మా సత్యశౌర్యాదిగుణానామాకరః పరః । ఉపమానమశేషాణాం సాధూనాం యః సదాభవత్ ॥ ౧,౧౫.
ధర్మమయుడు, సత్యం, శౌర్యం వంటి అన్ని గుణాలకు నిలయమైన అతడు, సద్గుణులు అందరికీ ఎప్పుడూ ఆదర్శంగా ఉండేవాడు.
మైత్రేయ ఉవాచ । కథితో భవతా వంశో మానవానాం మహామునే । కాణఞ్చాస్య జగతో విష్ణురేవ సనాతనః
మైత్రేయుడు ఇలా అన్నాడు: మహామునీ, మీరు మనువుల వంశాన్ని వివరంగా చెప్పారు. ఈ జగత్తుకు శాశ్వత కారణం విష్ణువే అని కూడా చెప్పారు.
యచ్చైతదూ భగవానాహ ప్రహ్లాదం దైత్యసత్తమమ్ । దదాహ నాగ్నిర్నస్త్రైశ్వ క్షణ్ణస్తత్యాజ జీవితమ్
భగవంతుడు ప్రహ్లాదునికి చెప్పినది, దైత్యులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడికి అగ్ని కాలగలిగిందీ లేదు, ఆయుధాలు హాని చేయలేకపోయాయి, అతడు ప్రాణాన్ని విడిచిపెట్టలేదు కూడా.
జగామ వసుధా క్షోభం ప్రహ్లాదే సలిలే స్థితే । బన్ధబద్ధ విచలతి విక్షిప్తాఙూ గైః సమాహతా
ప్రహ్లాదుడు నీటిలో బంధించబడి ఉండగా, భూమి కంపించింది; అతడిని కట్టేసి ఊగదీస్తూ, పశు సమూహాలు తన్నాయి.
శైలైరాక్రాన్తదేహోఽపి న మమార చ యః పురా । త్వయైవాతీవ మాహాత్మ్యాం కథితం యస్య ధీమతః
పర్వతాలతో ఒత్తిపెట్టినా, అతని శరీరానికి ఏమి కాలేదు, అప్పుడే మరణించలేదు. అతని గొప్పతనం గురించి మీరు స్వయంగా వివరించారు.
తస్య ప్రభావమతులం విష్ణోర్భక్తిమతో మునే । శ్వోతుమిచ్ఛామి యస్యోతచ్చరితం దీప్తతేజసః
మునీ, విష్ణుభక్తుడైన ఆ మహాత్ముని అపూర్వ శక్తిని, మీరు వివరించిన మహిమగల కార్యాలను వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
కిం నిమిత్తమసౌ శస్త్రైర్విక్షతో దితిజైర్మునే । కిమమర్థఞ్చాబ్ధిసలిలే నిక్షిప్తే ధర్మ్మతత్పరః
మునీ, దైత్యులు ఆయుధాలతో ప్రహ్లాదునిపై ఎందుకు దాడి చేశారు? ధర్మపరుడు అయిన వాడిని సముద్రంలో ఎందుకు పడేశారు?
ఆక్రాన్తః పర్వ్వతైః కస్మాత్ కస్మాదృష్టో మహోరగైః । క్షిప్తః కిమద్రిశిఖరాత్ కిం వా పావకసఞ్చయే
పర్వతాలతో ఎందుకు ఒత్తారు? మహా పాములు అతడిని ఎందుకు చూశాయి? పర్వత శిఖరాల నుంచి ఎందుకు పడేశారు? లేదా అగ్ని గుంపులో ఎందుకు వేశారు?
దిగ్దన్తినాం దన్తబూమిం స చ కస్మాన్నరూపితః । సంశోషకోఽనిలశ్చాస్య ప్రయుక్తః కిం ముహాసురైః
దిక్కుల ఏనుగుల దంతాల మీద అతడిని ఎందుకు పడుకోబెట్టారు? దైత్యులు ఎండబెట్టే గాలిని అతనిపై ఎందుకు పంపించారు?
కృత్యాఞ్చ దైత్యగురవో యుయుజుస్తత్ర కిం మునే । శమ్బరశ్చాపి మాయానాం సహస్త్రం కి ప్రయుక్తవాన్
మునీ, అక్కడ దైత్య గురువులు ఏ మాయలు చేశారు? శంబరుడు ఏ వెయ్యి మాయలు వాడాడు?
హాలాహలం విషమహో దైత్యసూదైర్మహాత్మనః । కస్మాద్ దత్త వినాశాయ యద జీర్ణా తేన ధీమతా
దైత్యేంద్రుని శత్రువులు ఆ మహాత్మునికి హాలాహల విషాన్ని ఎందుకు ఇచ్చారు? ఆ విషాన్ని అతడు ఎలా జీర్ణించాడు?
ఏతత్ సర్వ్వం మహాభాగ ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః । చరితం శ్వోతుమిచ్ఛామి మహామాహాత్మ్యసూచకమ్
మహాభాగ, ప్రహ్లాద మహాత్ముని మహిమను తెలియజేసే ఆ కార్యాలన్నీ వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
న హి కౌతూహలం తత్ర యదూ దైత్యైర్న హతో హి సః । అనన్యమనసో విష్ణౌ కః శక్నోతి నిపాతనే
ఇది ఆశ్చర్యకరం కాదు, ఎందుకంటే ఆ దైత్యులు అతన్ని చంపలేదు. మనసంతా విష్ణువులో లీనమై ఉన్నవారిని ఎవరు కింద పడగలరు?
తస్మిన ధర్మ్మపరే నిత్యం కేశావరధానోద్య.తే । స్వవంశప్రభవైర్దైత్యేః కర్త్తు ద్రషోఽతిదుష్కరః
ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, కేశవుని శత్రువులను నాశనం చేయడంలో నిత్యం తపనతో ఉన్న అతనిని, తన వంశంలో పుట్టిన దైత్యులే అయినా, ఏదైనా చేయడం గానీ, చూడడం గానీ చాలా కష్టం.
దర్మ్మాత్మని మహాభాగే విష్ణుభక్తే విమత్సరే । దైతేయైః ప్రహ్టతం యస్మాత్ తన్మమాఖ్యాతుమర్హసి
ధర్మమే స్వభావంగా ఉన్న, విష్ణుభక్తుడైన, అసూయ లేని ఆ మహాత్ముడిని దైత్యులు ఎందుకు దాడి చేసారు? ఇది నాకు వివరంగా చెప్పాలి.
ప్రహరన్తి మహాత్మానో విపక్షా అపి నేదృశే । గుణౌః సమన్వితే సాచధౌ కిం పునయః ఖపక్షజః
ఇంత గొప్ప లక్షణాలు, నిజాయితీ ఉన్నవారిని, గొప్ప శత్రువులే అయినా దాడి చేయరు. మరి పక్షులు లేదా ఇతర జంతువులు ఎలా దాడి చేస్తాయి?
తదేతత్ కథ్యతాం సర్వ్వ విస్తరాన్మునిసత్తమ । దైత్యేశ్వరస్య చరితం శ్వోతుమిచ్ఛామ్యశేషతః
కాబట్టి, మునిశ్రేష్ఠా! ఈ విషయాన్ని పూర్తిగా, వివరంగా చెప్పండి. దైత్యాధిపతికి సంబంధించిన కథలను నేను సంపూర్ణంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
పారాశర ఉవాచ । మైత్రేయ శ్వూయతాం సమ్యక్ చరితం తస్య ధీమతః । ప్రహ్లాదస్య సదోదారచీరితస్య మహాత్మనః
పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: మైత్రేయా! ఎల్లప్పుడూ మంచి ప్రవర్తన కలిగి ఉన్న మహాత్ముడు, ప్రహ్లాదుని కథను నీవు శ్రద్ధగా విను.