సోమ ఉవాచ యావదిత్థం స విప్రర్షిస్తాం బ్రవీతి సముధ్యమామ్ । తావద్గలత్స్వేదజలా సాబభూవాతివేపథుః ॥ ౧,౧౫.
సోముడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మహర్షి ఆమెతో కఠినంగా మాట్లాడినప్పుడు, ఆమెకు చెమటలు పట్టి, గట్టిగా వణికిపోవడం మొదలైంది.
ప్రవేపమానాం సతతం ఖిన్నగాత్రలతాం సతీమ్ । గచ్ఛ గచ్ఛేతి సక్రోధమువాచ మునిసత్తమః ॥ ౧,౧౫.
ఆమె ఎప్పటికప్పుడు వణికిపోతూ, శరీర భాగాలు అలసిపోయి, పతివ్రతగా ఉండగా, ఆ మహర్షి కోపంతో 'వెళ్ళు, వెళ్ళు!' అని చెప్పాడు.
సా తు నిర్భర్త్సితా తేన వినాష్క్రమ్య తదాశ్రమాత్ । ఆకాశగామినీ స్వేదం మమార్జ తరుపల్లవైః ॥ ౧,౧౫.
ఆయన ఆమెను మందలించడంతో, ఆమె అక్కడి ఆశ్రమాన్ని వదిలి, ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయింది. చెట్ల కొమ్మలతో తన చెమటను తుడుచుకుంది.
నిర్మార్జమానా గాత్రాణి గలత్స్వేదజలాని వై । వృక్షాద్ధృక్షం యయౌ బాలా తదగ్రారుణపల్లవైః ॥ ౧,౧౫.
తన శరీరాన్ని చెమటతో తడిసిపోయినప్పుడు, ఆ యువతి ఒక చెట్టువద్దకు వెళ్లి, దాని ఎర్రని కొత్త ఆకులతో తుడుచుకుంది.
ఋషిణా యస్తదా గర్భస్తస్యా దేహే సమాహితః । నిర్జగామ స రోమాఞ్చస్వేదరూపీ తదఙ్గతః ॥ ౧,౧౫.
ఆ సమయంలో, ఆ మహర్షి ఆమె శరీరంలో ఉంచిన గర్భం, ఆమె శరీరంలో నుండి చెమట రూపంగా, రోమాంచాల రూపంగా బయటికి వచ్చింది.
తం వృక్షా జగృహుర్గర్భమేకం చక్రే తు మారుతః । మయా చాప్యాయితో గోభిః స తదా వవృధే శనైః ॥ ౧,౧౫.
ఆ గర్భాన్ని చెట్లు తీసుకున్నాయి. గాలి దాన్ని ఒకటిగా మలిచింది. నేను ఆ గర్భాన్ని ఆవుపాలలో పోషించాను. అలా అది నెమ్మదిగా పెరిగింది.
వృక్షాగ్రగర్భసమ్భూతా మారిషాఖ్యా వరాననా । తాం ప్రదాస్యన్తి వో వృక్షాః కోప ఏష ప్రశామ్యతామ్ ॥ ౧,౧౫.
చెట్టు కొమ్మపై జన్మించిన అందమైన ముఖం కలిగిన ఆమెకు 'మారిషా' అనే పేరు పెట్టారు. చెట్లు ఆమెను మీకు ఇస్తారు. ఈ కోపం ఇప్పుడు తగ్గిపోవాలి.
కణ్డోరపత్యమేవం సా వృక్షేభ్యశ్చ సముద్గతా । మమాపత్యం తథా వాయోః ప్రమ్లోచాతనయా చ సా ॥ ౧,౧౫.
అలా ఆమె కండుని కుమార్తె అయింది. చెట్ల నుండి కూడా పుట్టింది. ఆమె నాకు కూతురు, గాలికి, ప్రమ్లోచా కు కూడా కుమార్తె.
స చాపి భగవాన్ కణ్డుః క్షీణే తపసి సత్తమః । పురుషోత్తమాఖ్యం మైత్రేయ విష్ణోరాయతనం యయౌ ॥ ౧,౧౫.
ఆ మహర్షి కండు, తపస్సు తగ్గిపోయిన తర్వాత, మైత్రేయా, విష్ణువు నివాసమైన పురుషోత్తమ లోకానికి వెళ్లాడు.
తత్రైకాగ్రమతిర్భూత్వా చకారారాధనం హరేః । బ్రహ్మపారమయం కుర్వఞ్జపమేకాగ్రమానసః । ఊర్ధ్వబాహుర్మహాయోగీ స్థిత్వాసౌ భూపనన్దనాః ॥ ౧,౧౫.
అక్కడ, మనస్సు ఒక్కటిగా పెట్టి, హరిని ఆరాధించాడు. పరబ్రహ్మ స్తోత్రాన్ని ఏకాగ్రతతో జపిస్తూ, చేతులు పైకి ఎత్తి నిలబడి, ఆ మహాయోగి అక్కడే ఉండిపోయాడు.
ప్రచేతస ఊచుః బ్రహ్మపారం మునే శ్రోతుమిచ్ఛామః పరమం స్తవమ్ । జపతా కణ్డునా దేవో యేనారాధ్యత కేశవః ॥ ౧,౧౫.
ప్రచేతసులు అన్నారు: మునీశ్వరా! కండు దేవుడు ఏ స్తోత్రంతో కేశవుని ఆరాధించాడో, ఆ పరమ బ్రహ్మ స్తోత్రాన్ని మాకు వినిపించండి.
సోమ ఉవాచ పారం పరం విష్ణురపారపారః పరః పరేభ్యః పామారథరూపీ । సబ్రహ్పారః పరపారభూతః పరః పరాణామపి పారపారః ॥ ౧,౧౫.
సోముడు అన్నాడు: విష్ణువు పరముడు, అపారుడు, అందరిలో అత్యున్నతుడు, అందరిని మించిపోయినవాడు, పాపాలను తొలగించే రూపం. బ్రహ్మ లక్ష్యమైనవాడు, పరములలో పరముడు, అందరి కంటే మించిన పరముడు.
స కారణం కారణతస్తతోపి తస్యాపి హేతుః । కార్యేషు చైవం సహ కర్మకర్తృరూపైరశేషైరవతీహ సర్వమ్ ॥ ౧,౧౫.
ఆయనే కారణం, కారణాలకు కూడా కారణం, దానికి కూడా కారణం. అన్ని ఫలితాల్లో, అన్ని కర్మలతో, అన్ని రూపాలతో ఇక్కడ అవతరిస్తాడు.
బ్రహ్మ ప్రభుర్బ్రహ్మ స సర్వభూతో బ్రహ్మ ప్రజానాం పతిరచ్యుతోఽసౌ । బ్రహ్మావ్యయం నిత్యమజం స విష్ణురపక్షయాద్యైరఖిలైరసఙ్గి ॥ ౧,౧౫.
ఆయనే బ్రహ్మ, ప్రభువు, అన్ని జీవులలో ఉన్నవాడు, సర్వప్రాణుల అధిపతి, నశించని వాడు, నిత్యుడు, జన్మలేని వాడు, విష్ణువు, ఎలాంటి లోపాలు లేని వాడు.
బ్రహ్మాక్షరమజం నిత్యం యథాసౌ పురుషోత్తమః । తథా రాగాదయో దోషః ప్రయాన్తు ప్రశమం మమ ॥ ౧,౧౫.
ఆయనే బ్రహ్మ, నశించని వాడు, జన్మలేని వాడు, నిత్యుడు, పురుషోత్తముడు. అలాగే నా లోని రాగాదికమైన దోషాలు పోయి, నా మనసు ప్రశాంతంగా ఉండాలి.
సోమ ఉవాచ ఏతద్బ్రహ్మ పరాఖ్యం వై సంస్తవం పరమం జపన్ । అవాప పరమాం సిద్ధిం స తమారాధ్య కేశవమ్ ॥ ౧,౧౫.
సోముడు అన్నాడు: ఈ పరబ్రహ్మ పేరుగల పరమ స్తోత్రాన్ని జపిస్తూ, కండు కేశవుని ఆరాధించి, అత్యున్నత సిద్ధిని పొందాడు.
ఇయం చ మారీషా పూర్వమాసీద్య తాం బ్రవీమి వః । కార్యగౌరవమేతస్యాః కథనే ఫలదాయి వః ॥ ౧,౧౫.
ఈ మారీషా గతంలో ఎలా ఉండిందో నేను మీకు చెప్పాను. ఈ కథను వినడం వల్ల మీకు మంచి ఫలితం కలుగుతుంది.
అపుత్రా ప్రాగియం విష్ణుం మృతే భర్తరి సత్తమాః । భీపపత్నీ మహాభాగా తోషయామాస భక్తితః ॥ ౧,౧౫.
పూర్వంలో ఈమెకు పిల్లలు లేరు. భర్త మరణించిన తర్వాత, ఓ మహానుభావులారా, భీపుని భార్య అయిన ఈ సతీమణి భక్తితో విష్ణువును సంతుష్టిపరిచింది.
ఆరాధితస్తయా విష్ణుః ప్రాహ ప్రత్యక్షతాం గతః । వరం వృణీష్వేతి శుభే సా చ ప్రాహాత్మవాఞ్ఛితమ్ ॥ ౧,౧౫.
ఆమె చేసిన పూజతో విష్ణువు ప్రత్యక్షమై, 'ఓ శుభలక్షణాలవాళ్లా, నీకు కావలసిన వరం కోరుకో' అని అన్నాడు. అప్పుడు ఆమె తన మనసులోని కోరికను చెప్పింది.
భగవన్బాలవైధవ్యాద్వృథాజన్మాహమీదృశీ । మన్దభాగ్యా సముద్భుతా విఫలా చ జగత్పతే ॥ ౧,౧౫.
ప్రభూ, చిన్న వయసులోనే వితంతువుగా అయ్యాను. నా జన్మ వృథా అయింది. నేను దురదృష్టవంతురాలిని, ఫలహీనురాలిని, ఓ జగత్పతీ!
భవన్తు పతయః శ్లాఘ్యా మమ జన్మని జన్మని । త్వత్ప్రసాదాత్తథా పుత్రః ప్రజాపతిసమోస్తు మే ॥ ౧,౧౫.
ప్రతి జన్మలో నాకు మంచి భర్తలు కలగాలి. నీ కృపతో నాకు ప్రజాపతికి సమానమైన కుమారుడు కలగాలి.
కులం శీలం వయః సత్యం దాక్షిణ్యం క్షిప్రకారితా । అవిసంవాదితా సత్త్వం వృద్ధసేవా కృతజ్ఞతా ॥ ౧,౧౫.
ఆ కుమారుడికి మంచి వంశం, స్వభావం, యోగ్యత, నిజాయితీ, దయ, త్వరితంగా చేయగలగడం, మాట నిలబెట్టుకోవడం, మంచితనం, పెద్దల సేవ, కృతజ్ఞత వంటి లక్షణాలు ఉండాలి.
రూపసమ్పత్సమాయుక్తా సర్వస్య ప్రియదర్శనా । అయోనిజా చ జాయేయం త్వన్ప్రసాదాదాధేక్షజ ॥ ౧,౧౫.
నాకు అందం, ఐశ్వర్యం ఉండాలి. అందరికీ ఇష్టపడేలా ఉండాలి. నీ కృపతో నేను గర్భంలో నుంచి కాకుండా జన్మించాలి, ఓ కమలనయనుడా!
సోమ ఉవాచ తయైవముక్తో దేవేశో హృషీకేశ ఉవాచ తామ్ । ప్రణామనమ్రాముత్థాప్య వరదః పరమేశ్వరః ॥ ౧,౧౫.
సోముడు చెప్పాడు: ఆమె ఇలా అడిగినప్పుడు దేవతల అధిపతి హృషీకేశుడు నమస్కరించిన ఆమెను లేపి, వరదాత అయిన పరమేశ్వరుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
దేవ ఉవాచ భవిష్యన్తి మహావీర్యా ఏకస్మిన్నేవ జన్మని । ప్రఖ్యాతోదారకర్ణాణో భవత్యాః పతయో దశ ॥ ౧,౧౫.
దేవుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకే జన్మలో నీకు గొప్ప పరాక్రమం కలిగిన, మంచి పేరున్న, ఉదారమైన పదిమంది భర్తలు కలుగుతారు.
పుత్రఞ్చ సుమహావీర్యం మహాబలపరాక్రమమ్ । ప్రజాపతిగుణైర్యుక్తం త్వమవాప్స్యసి శోభనే ॥ ౧,౧౫.
మరియు నీకు అపారమైన బలంతో, ప్రజాపతికి సమానమైన లక్షణాలతో కూడిన కుమారుడు కలుగుతాడు, ఓ సుందరీ!
వంశానాం తస్య కర్తృత్వం జగత్యస్మిన్భవిష్యతి । త్రైలోక్యమఖిలా సూతిస్తస్య చాపూరయిష్యతి ॥ ౧,౧౫.
ఆ కుమారుడు ఈ లోకంలో వంశాలను స్థాపిస్తాడు. అతని సంతానం మూడు లోకాల్నీ నింపుతుంది.
త్వం చాప్యయోనిజా సాధ్వీ రూపౌదార్యగుణాన్వితా । మనః ప్రీతికరీ నౄణాం మత్ప్రసాదాద్భవిష్యసి ॥ ౧,౧౫.
మరియు నీవు కూడా, ఓ సతీసతి, గర్భంలో నుంచి కాకుండా, అందం, ఉదారత వంటి గుణాలతో, అందరికీ ఇష్టపడేలా, నా కృపతో జన్మిస్తావు.
ఇత్యుక్త్వాన్తర్దధే దేవస్తాం విశాలవిలోచనామ్ । సా చేయం మారిషా జాతా యుష్మత్పత్నీ నృపాత్మజాః ॥ ౧,౧౫.
దేవుడు ఇలా చెప్పి, విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న ఆమెకు కనబడకుండా అంతర్ధానమయ్యాడు. ఇప్పుడు మీ భార్యగా ఉన్న ఈ మారీషా అలా జన్మించింది, ఓ రాజకుమారులారా!
శ్రీపరాశర ఉవాచ తతః సోమస్య వచనాజ్జగృహుస్తే ప్రచేతసః । సంహృత్య కోపం వృక్షేభ్యః పత్నీధర్మోణ మారీషామ్ ॥ ౧,౧౫.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: సోముని మాటలు విని, ప్రచేతసులు వృక్షాల మీద ఉన్న కోపాన్ని విడిచిపెట్టి మారీషాను భార్యగా స్వీకరించారు.