ఉన్మూలానథ తాన్వృక్షాన్కృత్వా వాయురశోషయత్ । తానగ్నిరదహద్ఘోరస్తత్రాభూద్ద్రుమసంక్షయః ॥ ౧,౧౫.
అప్పుడు ఆ గాలి వృక్షాలను పెకిలించి వేసింది. భయంకరమైన అగ్ని వాటిని కాల్చేసింది. అలా వృక్షాలు నాశనం అయ్యాయి.
ద్రుమక్షయమథో దృష్ట్వా కిఞ్చిచ్ఛిష్టేషు శాఖిషు । ఉపగమ్యాబ్రవీదేతాన్రాజా సోమః ప్రజాపతీన్ ॥ ౧,౧౫.
వృక్ష నాశనాన్ని చూసి, కొన్ని కొమ్మలు మాత్రమే మిగిలినప్పుడు, ప్రాణుల అధిపతి అయిన సోముడు, రాజు, వారిని దగ్గరికి వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
కోపం యచ్ఛత రాజానః శృణుధ్వఞ్చ వచో మమ । సన్ధానం వః కరిష్యామి సహ క్షితిరుహైరహమ్ ॥ ౧,౧౫.
మీరందరూ కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకొని, నా మాటలు వినండి రాజులారా. నేను మీకు, చెట్లతో కలిపి, శాంతిని కల్పిస్తాను.
రత్నభూతా చ కన్యేయం వార్క్షేయీ వరవర్ణినీ । భవిష్యజ్జానతా పూర్వం మయా గోభిర్వివర్ధితా ॥ ౧,౧౫.
ఈ యువతి అద్భుతమైన అందంతో మెరిసిపోతూ, చెట్ల కుమార్తెలలో మణిలా వెలుగుతోంది. భవిష్యత్తు ఏమవుతుందో తెలుసుకొని, నేను ఆవులతో కలిసి ఆమెను పెంచాను.
మారిషా నామ నామ్నైషా వృక్షాణామితి నిర్మితా । భార్యా వోఽస్తు మహాభాగా ధ్రువం వంశవివర్ధినీ ॥ ౧,౧౫.
ఈమె పేరు మారిషా. చెట్ల నుండి ఏర్పడింది. ఈ మహాభాగ్యవంతురాలు మీ భార్యగా ఉండాలి. ఆమె ఖచ్చితంగా మీ వంశాన్ని పెంచుతుంది.
యుష్మాకం తేజ సోర్ధేన మమ చార్ధేన తేజసః । అస్యాముత్పత్స్యతే విద్వాన్దక్షోనామ ప్రజాపతిః ॥ ౧,౧౫.
మీ శక్తి, నా శక్తిలో సగం కలిసినప్పుడు, ఈమెకు దక్ష అనే జ్ఞానవంతుడు, ప్రాణుల అధిపతి కుమారుడు పుట్టుతాడు.
మమ చాంశేన సంయుక్తో యుష్మత్తేజోమయేన వై । తేజసాగ్నిసమో భూయః ప్రజాః సంవర్ధయిష్యతి ॥ ౧,౧౫.
ఆయనలో నా భాగం, మీ శక్తి కలిసిన శక్తి ఉంటుంది. అగ్నిలా తేజస్సుతో, ఆ కుమారుడు ప్రాణులను పోషిస్తాడు.
కణ్డుర్నామ మునిః పూర్వమాసీద్వేదవిదాం వరః । మురమ్యే గోమతీతీరే మ తేపే పరమం తపః ॥ ౧,౧౫.
కణ్డు అనే ఒక ఋషి, వేదజ్ఞులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, ఒకప్పుడు గోమతి నది తీరంలో, ఆహ్లాదకరమైన ప్రదేశంలో, గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
తత్క్షోభాయ సురేన్ద్రేణ ప్రమ్లోచాఖ్యా వరాప్సరాః । ప్రయుక్తా క్షోభయామాస తమృషిం సా శుచిస్మితా ॥ ౧,౧౫.
ఆ ఋషిని మోహింపజేయడానికి, ఇంద్రుడు ప్రంలోచ అనే అప్సరసను పంపాడు. ఆమె స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో ఆ ఋషిని ఆకర్షించసాగింది.
క్షోభితః స తయా సార్ధం వర్షాణామధికం శతమ్ । అతిష్ఠన్మన్దరద్రోణ్యాం విషయాసక్తమానసః ॥ ౧,౧౫.
ఆమె వల్ల మోహితుడైన ఆ ఋషి, తన మనసు విషయాలలో మునిగిపోయి, మందర పర్వతపు లోయలో, ఆమెతో కలిసి వంద సంవత్సరాలకు మించిన కాలం గడిపాడు.
తం సా ప్రాహ మహాభాగ గన్తుమిచ్ఛామ్యహం దివమ్ । ప్రసాదసుముఖో బ్రహ్మన్ననుజ్ఞాం దాతుమర్హసి ॥ ౧,౧౫.
ఆమె, 'మహాభాగ, నేను స్వర్గానికి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను. దయతో అనుమతి ఇవ్వండి మహర్షీ,' అని అడిగింది.
తయైవముక్తః స మునిస్తస్యామాసక్తమానసః । దినాని కతిచిద్భద్రే స్థీయతామిత్యభాషత ॥ ౧,౧౫.
ఆమె ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆమెపై మమకారం పెరిగిన ఆ ఋషి, 'కొన్ని రోజులు ఇంకొద్దిగా ఉండు సుమా,' అని అన్నాడు.
ఏవముక్తా తతస్తేన సాగ్రం వర్షశతం పునః । బుభుజే విషయాంస్తన్వీ తేన సాకం మహాత్మనా ॥ ౧,౧౫.
ఆయన మాట విని, ఆమె మళ్లీ ఆ మహాత్ముడితో కలిసి, ఇంకొక వంద సంవత్సరాల పాటు విషయసుఖాల్లో మునిగిపోయింది.
అనుజ్ఞాం దేహి భగవన్ వ్రజామి త్రిదశాలయమ్ । ఉక్తస్తథేతి స పునః స్థీయతామిత్యభాషత ॥ ౧,౧౫.
'భగవన్, నాకు అనుమతి ఇవ్వండి. నేను దేవతల లోకానికి వెళ్లాలి,' అని ఆమె అడిగింది. ఆయన 'అలాగే' అన్నాడు కానీ, మళ్లీ 'ఇంకొంత కాలం ఉండు' అని చెప్పాడు.
పునర్గతే వర్షశతే సాధిక సా శుభాననా । యామీత్యాహ దివం బ్రహ్మన్ప్రణయస్మితశోభనమ్ ॥ ౧,౧౫.
మరొక వంద సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత, ఆ అందమైన ముఖం కలిగిన ఆమె, ప్రేమతో నవ్వుతూ, 'ఓ బ్రహ్మన, నేను స్వర్గానికి వెళ్ళాలని ఉంది' అని చెప్పింది.
ఉక్తస్తయైవం స మునిరుపగుహ్యాయతే క్షణామ్ । ఇహాస్యతాం క్షణం సుభు చిరకాలం గమిష్యసి ॥ ౧,౧౫.
ఆమె ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ ఋషి ఆమెను క్షణం ఆలింగనం చేసి, 'ఓ సుందరివా, ఇంకొంతసేపు ఇక్కడే ఉండు. నువ్వు చాలా కాలం దూరంగా ఉండిపోతావు,' అన్నాడు.
సా క్రీడమానా సుశ్రోణీ సహ తేనర్షిణా పునః । శతద్వయం కిఞ్చిదూనం వర్షణామన్వతిష్ఠత ॥ ౧,౧౫.
ఆ సుందరీ, ఆ ఋషితో కలిసి ఆటలాడుతూ, మళ్లీ దాదాపు రెండువందల సంవత్సరాలు అతనితో గడిపింది.
గమనాయ మహాభాగ దేవరాజనివేశనమ్ । ప్రోక్తః ప్రోక్తస్తయా తన్వ్యా స్థీయతామిత్యభాషత ॥ ౧,౧౫.
ఆమె దేవేంద్రుని నివాసానికి వెళ్లాలని అడిగినప్పుడు, ఆ సన్నని రూపం కలిగిన ఆమె అడిగినప్పుడు, ఆ ఋషి 'ఇంకొంతసేపు ఉండు' అని అన్నాడు.
తస్య శాపభయాద్భీతా దాక్షిణ్యేన చ దక్షిణా । ప్రోక్తా ప్రణయభఙ్గర్తివేదినీ న జహౌ మునిమ్ ॥ ౧,౧౫.
ఆ ఋషి శాపభయంతో, దయతో, విడిపోవడం వల్ల కలిగే బాధను తెలుసుకున్న ఆ మృదువైన మనసు గల ఆమె, అతన్ని వదలకుండా అక్కడే ఉండిపోయింది.
తయా చ రమతస్తస్య పరమర్షేరహర్నిశమ్ । నవంనవమభూత్ప్రమ మన్మథావిష్టచేతసః ॥ ౧,౧౫.
ఆ మహర్షి ఆమెతో రాత్రింబవళ్ళు ఆనందిస్తూ, మన్మథుడి ప్రభావంతో, అతని మనసు ప్రతిసారీ కొత్త ఆనందాన్ని అనుభవించేది.
ఏకదా తు త్వరాయుక్తో నిశ్చక్రామోటజాన్మునిః । నిష్క్రామన్తం చ కుత్రేతి గమ్యతే ప్రాహ సా శుభా ॥ ౧,౧౫.
ఒకసారి ఆ ముని తడుపుగా తన గుడిసెను వదిలి బయలుదేరాడు. అతను వెళ్లిపోతున్నప్పుడు, ఆ శుభస్వభావురాలు అడిగింది: "నీవెక్కడికి వెళ్తున్నావు?"
ఇత్యుక్తః స తయా ప్రాహ పరివృత్తమహః శుభే । సన్ధ్యోపాస్తిం కరిష్యామి క్రియాలోపోన్యథా భవేత్ ॥ ౧,౧౫.
ఆమె ఇలా అడిగినప్పుడు, ముని ఇలా చెప్పాడు: "ఓ శుభలక్షణా! రోజు మారిపోయింది. నేను సాయంత్రపు Sandyha పూజ చేయాలి. లేకపోతే నా కర్మలు నాశనం అవుతాయి."
తతః ప్రహస్య సుదదీ తం సా ప్రాహ మహామునిమ్ । కిమద్య సర్వధర్మజ్ఞ పరివృత్తమహస్తవ ॥ ౧,౧౫.
అప్పుడు, ఆ సుందరి మృదువుగా నవ్వుతూ, ఆ మహామునిని ఇలా అడిగింది: "ఓ ధర్మజ్ఞుడా! నేడు నీ రోజు నిజంగా మారిపోయిందా?"
బహూనాం విప్ర వర్షాణాం పరివృత్తమ హస్తవ । గతమేతన్న కురుతే విస్మయం కస్య కథ్యతామ్ ॥ ౧,౧౫.
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! ఎన్నో సంవత్సరాలుగా నీ రోజు మారిపోతూనే ఉంది. ఇది ఆశ్చర్యంగా ఏమీలేదు. ఇది ఎవరి ఆశ్చర్యమో చెప్పు.
మునిరువాచ ప్రాతస్త్వమాగతా భద్రే నదీతీరమిదం శుభమ్ । మయా దృష్టాసి తన్వఙ్గి ప్రవిష్టాసి మమాశ్రమమ్ ॥ ౧,౧౫.
ముని ఇలా అన్నాడు: "ఓ సుందరీ! నువ్వు ఈ ఉదయం ఈ పవిత్రమైన నదీ తీరానికి వచ్చావు. నేను నిన్ను చూశాను. నువ్వు నా ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించావు."
ఇయం చ వర్తతే సన్ధ్యా పరిణామమహర్గతమ్ । ఉపహాసః కిమర్థోయం సద్భావః కథ్యతాం మమ ॥ ౧,౧౫.
ఇప్పుడు సాయంత్రపు సంధ్యా సమయం వచ్చింది, రోజు ముగిసింది. నీ మనసు నిజాయితీగా ఉంటే, ఈ నవ్వుల కారణం ఏమిటో నాకు చెప్పు.
ప్రమ్లోచోవాచ ప్రత్యూషస్యాగతా బ్రహ్మన్ సత్యమేతన్న తన్మృషా । నన్వస్య తస్య కాలస్య గతాన్యబ్దశతాని తే ॥ ౧,౧౫.
ప్రమ్లోచా ఇలా చెప్పింది: "ఓ బ్రాహ్మణా! నేను నిజంగా ఉదయాన్నే వచ్చాను. ఇది అబద్ధం కాదు. కానీ నీకు ఆ సమయం లో ఎన్నో వందల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి."
సోమ ఉవాచ తతః స సాధ్వసో విప్రస్తాం పప్రచ్ఛాయతేక్షణామ్ । కథ్యతాం భీరు కః కాలస్త్వయా మే రమతః సహ ॥ ౧,౧౫.
సోముడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు భయంతో నిండిన ఆ ముని, పద్మాకారమైన కళ్లున్న ఆమెను అడిగాడు: "ఓ భయపడే సుందరీ! నేను నీతో గడిపిన కాలం ఎంత అయిందో చెప్పు."
ప్రమ్లోచోవాచ సప్తోత్తరామ్యతీతాని నవవర్షశతాని తే । మాసాశ్చ షట్తథైవాన్యత్సమతీతం దినత్రయమ్ ॥ ౧,౧౫.
ప్రమ్లోచా ఇలా చెప్పింది: "నీకు ఏడునూరి తొమ్మిది సంవత్సరాలు, ఆరు నెలలు, ఇంకా మూడు రోజులు గడిచిపోయాయి."
ఋషిరువాచ సత్యం భీరు వదస్యేతత్పరిహాసోఽథవా శుభే । దినమేకమహం మన్యేత్వయా సార్ధమిహాసితమ్ ॥ ౧,౧౫.
ముని ఇలా అన్నాడు: "ఓ భయపడే సుందరీ! ఇది నిజమా, లేక నవ్వులా? నేను నీతో ఇక్కడ కేవలం ఒక రోజు మాత్రమే గడిపానని అనుకున్నాను."