భక్తిశ్రద్ధలతో పరాశర మహర్షి మైత్రేయునితో ఇలా వివరించసాగారు: "మైత్రేయ! భవిష్యత్తులో రానున్న ద్వాపరయుగంలో ద్రౌణి అనే మహర్షి, నా కుమారుడు కృష్ణద్వైపాయనుని తరువాత వ్యాసుడిగా అవతరించతాడు. ఒక అక్షరమయమైన బ్రహ్మం ‘ఓం’ రూపంలో స్థిరంగా ఉంది. ఇది మహత్త్వంతో, విస్తరించే శక్తితో బ్రహ్మమనే పేరును పొందింది. అనాది ప్రణవం ‘భూః, భువః, స్వః’ రూపంగా స్థాపించబడింది. ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద, అథర్వవేదాలకు మూలస్వరూపమైన ఆ బ్రహ్మానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ జగత్తు సృష్టి, లయాలకు కారణమైనది, పరమమైనది, గొప్పదానికంటే ఇంకా గూఢమైనదైన బ్రహ్మాన్ని నేను వందిస్తున్నాను. అదే అవ్యక్తమైనది, అపారమైనది, నాశ్వరత లేనిది, లోకాలను మోహపరిచే ప్రకాశమయమైనది. దాని స్వీయ కాంతి, స్వీయ క్రియలే మనుష్యుల అన్ని ప్రయోజనాలకు ఆధారం. సాంక్యజ్ఞులకూ, ఆత్మనిగ్రహం కలవారికీ అది ఆధారం; అవ్యక్తమైన, అమృతమైన, నిత్యమైన ఆ బ్రహ్మమే అన్ని కార్యాలకు మూలం. అది ప్రథమతత్త్వంగా, ఆత్మకు మూలంగా, హృదయగుహలో నివసించే, అవిభాజ్యమైన, పవిత్రమైన, నాశ్వరత లేనిది, అనేక స్వభావాల కలది. వాసుదేవుని పరమాత్మరూపమైన ఆ పరబ్రహ్మానికి నేను నిరంతరం నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ బ్రహ్మం మూడు విధాలుగా భేదంగా కనిపించినా, వాస్తవానికి అవిభాజ్యమైనదే. వివిధ భేదాలలో అది ఎప్పుడూ అవిభాజ్యంగా ఉండి, భేదబుద్ధి కలవారికి మాత్రమే వేర్వేరుగా అనిపిస్తుంది. అది ఋగ్వేద, సామవేద, యజుర్వేదాలలోని తత్త్వసారాన్ని కలిగి, అవన్నిటి ఆత్మగా, అన్ని జీవరాశులలోని ఆత్మగా ఉన్నాడు. వేదరూపమైన ఆయన అనేక శాఖల్లోకి విభజించుకొని, వాటిని ప్రచురించాడు. శాఖలన్నింటికీ మూలమైన జ్ఞానస్వరూపుడు, ఆసక్తి లేని పరమపవిత్రుడు. ప్రారంభ వేదం నాలుగు భాగాలుగా, లక్ష శ్లోకాలుగా ఉండేది. దానినుండే పదిరెట్లు ఎక్కువైన, సమస్త యజ్ఞాలకు మూలమైన వేదసారము ఉద్భవించింది. ఇరవై ఎనిమిదవ చక్రంలో నా కుమారుడు వ్యాసుడు, ఆ మహర్షి, ఒక్క వేదాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు. వేదాలను ఇలా విభజించిన విధంగా, ఇతర వ్యాసులు కూడా వేదాలను విభజించారు. నేనూ అలానే చేశాను. అందువల్ల, ద్విజోతమా! వేదశాఖల విభాగాలను నీవు అన్ని యుగాలలో కూడా ఇలానే స్థాపించబడ్డాయని గ్రహించు. నీలవర్ణుడైన ద్వైపాయన వ్యాసుడు నారాయణుడే. భూమిపై మరొకరు మహాభారతాన్ని రచించగలరా, మైత్రేయా? నా కుమారుడు, ఆ మహాత్ముడు, ద్వాపరయుగంలో వేదాలను విభజించాడు. ఇది ఎలా జరిగిందో నీవు శ్రద్ధగా విను. బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో వ్యాసుడు వేద విభజన ప్రారంభించాడు. అప్పుడు వేదాలను పూర్ణంగా అభ్యసించిన నలుగురు శిష్యులను స్వీకరించాడు. ఆ మహర్షి ఋగ్వేదానికి పైలుని, యజుర్వేదానికి వైశంపాయనుని తీసుకున్నాడు. అలాగే, సామవేదానికి జైమినిని, అథర్వవేదానికి సుమంతుని శిష్యునిగా చేసుకున్నాడు. ఇతిహాస, పురాణాలకు రోమహర్షణుడనే సూతపుత్రుని శిష్యునిగా నియమించాడు. అప్పట్లో యజుర్వేదం ఒక్కటే ఉండేది. దానిని నాలుగు భాగాలుగా విడగొట్టి, నాలుగు రకాల ఋత్వికులను ఏర్పరిచాడు. తరువాత యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. యజుర్మంత్రాలతో అధ్వర్యూని, ఋగ్మంత్రాలతో హోతాను, సామమంత్రాలతో ఉద్గాతాను, అథర్వమంత్రాలతో బ్రాహ్మణుని నియమించాడు. ఇలా ఋగ్మంత్రాలను ఋగ్వేదంగా, యజుర్మంత్రాలను యజుర్వేదంగా, సామమంత్రాలను సామవేదంగా వేరు చేశాడు. అథర్వవేదంతో రాజసూయాది రాజయోగ్య క్రతువులను నిర్వహింపజేశాడు, బ్రాహ్మణుని స్థానాన్ని స్థాపించాడు. ఈ విధంగా, ఒకే పెద్ద వేదవృక్షాన్ని నాలుగు శాఖలుగా విభజించాడు. ఆ శాఖలే వేదాల నలుగురు భాగాలుగా విస్తరించాయి. ముందుగా, పైలు ఋగ్వేదాన్ని రెండు సంహితలుగా విభజించాడు. ఒకదాన్ని ఇంద్రప్రమతికి, మరొకదాన్ని బాస్కలునికి ఇచ్చాడు. బాస్కలుని సంహితను నాలుగు భాగాలుగా విడగొట్టి, బౌధ్య మొదలైన శిష్యులకు అందించాడు. బౌధ్య, అగ్నిమథర, ఉద్దాలక, యాజ్ఞవల్క్య, పరాశర—ఈ మహర్షులు ఆ శాఖలను స్వీకరించారు. ఇంద్రప్రమతి తన కుమారుడు, మహాత్ముడైన మాండూకాయునికి సంహితను బోధించాడు. ఆ శిష్యులు, వారి శిష్యులు ఆ సంహితను అభ్యసించారు. అతడు ఐదు సంహితలను రూపొందించి, తన శిష్యులకు ఇచ్చాడు. ఆ ఐదుగురు ముదుగల, గోముఖ, వాత్స్య, శాలీయ, శిశిర అనే మహర్షులు. శాకపూర్ణి మూడు సంహితలను నిర్మించాడు. ఉజ్వతు మహర్షి నిరుక్తాన్ని రచించాడు. క్రౌంచ, వైతాలిక, బాలాక మహర్షులు వేదాంగజ్ఞులుగా నిరుక్తాన్ని సృష్టించారు. ఈ శాఖల నుండి అనేక ఉపశాఖలు పుట్టాయి. బాస్కలి మరిన్ని మూడు సంహితలను రూపొందించాడు. ఆయన శిష్యులు కాలాయని, గార్గ్య, కథాజవ. ఇలా అనేక సంహితలు ఏర్పడ్డాయి, వాటిని రూపొందించినవారు కూడా వివరించబడ్డారు. ఇప్పుడు పరాశరుడు మళ్ళీ వివరించాడు: వైశంపాయనుడు, వ్యాసుని శిష్యుడు, యజుర్వేదానికి ఇరవైయేడూ శాఖలను నిర్మించాడు. ఆ శాఖలను తన శిష్యులకు ఇచ్చాడు. వారిలో బ్రహ్మరాతుని కుమారుడు యాజ్ఞవల్క్యుడు కూడా ఉన్నాడు. ఆయన ధర్మనిష్ఠుడిగా, గురుసేవలో నిత్యనిరతుడిగా ఉన్నాడు. మహామేరు పర్వతంపై జరిగే సభకు ఆయన రానివాడు." ఇలా పరాశర మహర్షి వేద విభాగన, శాఖా పరిచయాన్ని, బ్రహ్మతత్త్వాన్ని మైత్రేయునికి క్రమంగా, భక్తిశ్రద్ధలతో వివరించారు.