அநாதிர்பகவாந்காலோ நாந்தோऽஸ்ய த்விஜ வித்யதே । அவ்யுச்சிந்நாஸ்ததஸ்த்வேதே ஸர்கஸ்தித்யந்தஸம்யமாஃ
பகவான் காலத்திற்கு ஆரம்பமில்லை, முடிவும் இல்லை, இருமுறை பிறந்தவரே; அதனால் படைப்பு, நிலை, அழிவு ஆகிய சுழற்சிகள் இடையறாது நடைபெறுகின்றன.
குணஸாம்யே ததஸ்தஸ்மிந்ப்ரு'தக்பூம்ஸி வ்யவஸ்திதே । காலஸ்வரூபம் தத்விஷ்ணோர்மைத்ரேய பரிவர்த்ததே
குணங்கள் சமநிலையிலும், உயிர் தனித்தும் இருக்கும்போது, மைத்ரேயா, விஷ்ணுவின் கால வடிவு மாற்றம் அடைகிறது.
ததஸ்து தப்தரம் ப்ரஹ்மம் பரமாத்மா ஜகந்மயஃ । ஸர்வகஃ ஸர்வபூதேஶஃ ஸர்வாத்மா பரமேஶ்வரஃ
அப்போது, பரமாத்மா, உலகம் முழுவதும் நிறைந்தவன், எல்லாவற்றிலும் உள்ளவன், எல்லா உயிர்களின் ஆண்டவன், எல்லோரின் ஆன்மா, உயர்ந்த இறைவன், பிரம்மமாகக் கம்பீரமாக விளங்குகிறான்.
ப்ரதாநபுருஷௌ சாபி ப்ரவிஶ்யாத்மேச்சயா ஹரிஃ । க்ஷோபயாமாஸ ஸம்ப்ராப்தே ஸர்ககாலே வ்யயாவ்யயௌ
ஹரி, தன் சொந்த விருப்பத்தால், பிரதானத்திலும் புருஷனிலும் நுழைந்து, அழிவும் அழிவில்லாததும் ஆகியவற்றை படைப்பு நேரத்தில் கலக்கமூட்டினான்.
யதா ஸந்நிதிமாத்ரேண கந்தஃ க்ஷோபாய ஜாயதே । மநஸோ நோபகர்த்ரு'த்வாத்ததாऽஸௌ பரமேஶ்வரஃ
எப்படி வாசனை அருகில் இருந்தாலே கலக்கம் ஏற்படுகிறது, ஆனால் மனம் நேரடியாகச் செய்பவன் அல்லவோ, அதுபோல் பரமேஸ்வரனும் செயல்படுகிறான்.
ஸ ஏவ க்ஷோபகோ ப்ரஹ்மந் க்ஷோப்யஶ்ர்ச புருஷோத்தமஃ । ஸ ஸம்கோசவிகாஸாப்யாம் ப்ரதாநத்வேऽபிச ஸ்திதஃ
அந்த இறைவனே, பிராமணனே, கலக்கம் செய்யும் வனும், கலக்கமடைவதற்குரியவனும், உன்னத புருஷனும்; சுருங்கலும் விரிவும் கொண்டு பிரதானமாகவும் இருக்கிறான்.
விகாஸாணுஸ்வரூபைஶ்ச ப்ரஹ்மரூபாதிபிஸ்ததா । வ்யக்தஸ்வரூபஶ்ச ததா விஷ்ணுஃ ஸர்வேஶ்வரேஶ்வரஃ
விரிவும் நுண்மையும் கொண்ட பல வடிவங்களில், பிரம்மன் முதலிய வடிவங்களாகவும், வெளிப்படையாகவும், விஷ்ணு எல்லா ஆண்டவர்களின் ஆண்டவனாகத் தோன்றுகிறான்.
குணஸாம்யாத்ததஸ்தஸ்மாத்க்ஷேத்ரஜ்ஞாதிஷ்டிதாந்முநே । குணவ்யத்ர்ஜநஸம்பூதிஃ ஸர்ககாலே த்விஜோத்தம
அப்பொழுது, முனிவரே, குணங்கள் சமநிலையிலும், க்ஷேத்ரஜ்ஞன் அதில் இருக்கும்போது, படைப்பு நேரத்தில் குணங்கள் வேறுபட்டு தோன்றுகின்றன, இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே.
ப்ரதாநதத்த்வமுத்பதம் மஹாந்தம் தத்ஸமாவ்ரு'ணோத் । ஸாத்விகோ ராஜஸஶ்சைவ தாமஸஶ்ச த்ரிதா மஹாந்
பிரதான தத்துவம் மகத்தை உருவாக்கியது; அது அதனை மூடியது. மகன் மூன்று வகைப்படும் — சாத்த்விகம், ராஜசம், தாமசம்.
ப்ரதாநதத்வேந ஸமம் த்வசா பீஜமிவாவ்ரு'தம் । வைகாரிகஸ்தைஜஸஶ்ச பூதாதிஶ்சைவ தாமஸ்வஃ
மகத், பிரதானத்துடன் சமமாகவும், விதைபோல் மூடப்பட்டும் உள்ளது; அது மூன்று வகை — வைகாரிகம் (சத்துவம்), தைஜசம் (ரஜஸ்), பூதாதி (தமஸ்).
த்ரிவிதோऽயமஹம்காரோ மஹத்தத்த்வாதஜாயத । பூதேந்த்ரியாணாம் ஹேதுஸ்ஸ த்ரிகுணத்வாந்மஹாமுநே । யதா ப்ரதாநேந மஹாந்மஹதா ஸ ததாவ்ரு'தஃ
மகத்திலிருந்து இந்த மூவகை அஹங்காரம் தோன்றியது; அது பூதங்களுக்கும், இந்திரியங்களுக்கும் காரணம், மூன்று குணங்களால், பெரிய முனிவரே. எப்படி மகத் பிரதானத்தால் மூடப்படுகிறது, அதுபோல் அஹங்காரமும் மகத்தால் மூடப்படுகிறது.
பூதாதிஸ்து விகுர்வாணஃ ஶப்ததந்மாத்ரகம் ததஃ । ஸஸர்ஜ ஶப்ததந்மாத்ராதாகாஶம் ஶப்தலக்ஷணம்
பூதாதி மாற்றம் அடைந்து, முதலில் ஒலி எனும் நுண்மையான தன்மையை உருவாக்கியது; அந்த ஒலி தன்மையிலிருந்து, ஒலியால் அமையப்பட்ட ஆகாயம் தோன்றியது.
ஶப்தமாத்ரம் ததாகாஶம் பூதாதிஃ ஸ ஸமாவ்ரு'ணோத் । ஆகாஶஸ்து விகுர்வாணஃ ஸ்பர்ஶமாத்ரம் ஸஸர்ஜ ஹ
பூதாதி, ஒலி தன்மையும் ஆகாயத்தையும் மூடியது; ஆகாயம் மாற்றம் அடைந்து, தொடு எனும் நுண்மையான தன்மையை உருவாக்கியது.
பலவாநபவத்வாயுஸ்தஸ்ய ஸ்பர்ஶோ குணோ மதஃ । ஆகாஶம் ஶப்தமாத்ரம் து ஸ்பர்ஶமாத்ரம் ஸமாவ்ரு'ணோத்
அதிலிருந்து வலிமையான வாயு தோன்றியது; அதற்கான குணம் தொடுதான் என்று கூறப்படுகிறது. ஆகாயம், ஒலி தன்மையையே கொண்டது, ஆனால் தொடு தன்மை அதனை மூடியது.
ததோ வாயுர்விகுர்ணாணோ ரூபமாத்ரம் ஸஸர்ஜ ஹ । ஜ்யோதிருத்பத்யதே வாயோஸ்தத்ரூபகுணமுச்யதே
பின்னர் வாயு மாற்றம் அடைந்து, உருவம் எனும் நுண்மையான தன்மையை உருவாக்கியது; வாயுவிலிருந்து ஒளி தோன்றியது; அதற்கு உருவம் என்பது குணமாகும்.
ஸ்பர்ஶமாத்ரம் து வை வாயூ ரூபமாத்ரம் ஸமாவ்ரு'ணோத் । ஜ்யோதிஶ்சாபி விக்ரு'ர்வாணம் ரஸமாத்ரம் ஸஸர்ஜ ஹ
வாயு, தொடு தன்மையே கொண்டது, ஆனால் உருவம் எனும் தன்மை அதனை மூடியது; ஒளி மாற்றம் அடைந்து, சுவை எனும் நுண்மையான தன்மையை உருவாக்கியது.
ஸம்பவந்தி ததோऽம்பாம்ஸி ரஸாதாராணி தாநி ச ர। ரஸமாத்ராணி சாம்பாம்ஸி ரூபமாத்ரம் ஸமாவ்ரு'ணோத்
அதிலிருந்து நீர்கள் தோன்றின. அவை ருசிக்கு அடிப்படையாக ஆனது. அந்த நீர்கள், ருசி மட்டும் கொண்டவை, பின்னர் வடிவம் மட்டும் அவற்றை மூடியது.
விகுர்வாணாநி சாம்பாம்ஸி கந்தமாத்ரம் ஸஸர்ஜிரே । ஸம்காதோ ஜாயதே தஸ்மாத்தஸ்ய கந்தோ குணோ மதஃ
அந்த நீர்கள் மாற்றம் அடைந்து, மணம் மட்டும் உருவாக்கின. அவை ஒன்றாக சேர்ந்தபோது, மணம் அவற்றின் தன்மையாகக் கருதப்பட்டது.
தஸ்மிம்ஸ்தஸ்மிம்ஸ்து தந்மாத்ரம் தேந தந்மாத்ரதா ஸ்ம்ரு'தா
ஒவ்வொன்றிலும் அதற்குரிய சூட்சுமம் உள்ளது; அதனால் அவற்றின் சூட்சும தன்மை அறியப்படுகிறது.
தந்மாத்ராண்யவிஶேஷாணி அவிஶேஷாஸ்ததோ ஹி தே
அந்த சூட்சுமங்கள் வேறுபாடின்றி ஒன்றுபோல் உள்ளன; அந்த வேறுபாடின்மை காரணமாக அவை அப்படிக் கூறப்படுகின்றன.
ந ஶாந்தா நாபி கோராஸ்தே ந மூடாஶ்சாவிஶேஷிணஃ । பூததந்மாத்ரஸர்கோऽயமஹகாம்ராத்து தாமஸாத்
அவை அமைதியானவையோ, கொடூரமானவையோ, மயக்கமானவையோ அல்ல; இந்த வேறுபாடற்ற சூட்சுமங்கள் அறியாமை மற்றும் இருளிலிருந்து தோன்றின.
தைஜஸாநீந்த்ரீயாண்யாஹூர்தேவா வைகாரிகா தஶ । ஏகாதஶம் மநஶ்சாத்ர தேவா வைகாரிகாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ
ஒளியிலிருந்து பிறந்த பத்து அறிவு உறுப்புகள் வைகாரிக தேவர்கள் எனப்படுகின்றனர்; பதினொன்றாவது மனமும் வைகாரிக தேவர்களில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது.
த்வக் சக்ஷுர்நாஸிகா ஜிஹ்வா ஶ்ரோத்ரமத்ர ச பத்ர்சமம் । ஶப்தாதீநாமவாப்த்யர்தம் புத்தீயுக்தாநி வை த்விஜ
தோல், கண், மூக்கு, நாக்கு, காது — இவை ஐந்து, அறிவு உடையவை, ஒலி முதலியவற்றை அறிதற்காகவே உள்ளன.
பாயூபஸ்தௌ கரௌ பாதௌ வாக் ச மைத்ரேய பத்ர்சமீ । விஸர்கஶில்பகத்யுக்தி கர்ம தேஷாம் ச கத்யதே
பிறப்பிடம், பாலுறுப்பு, கை, காலை, வாக்கு — இவை ஐந்து, மைத்ரேயா; அவற்றின் செயல் கழிவு, உருவாக்கம், இயக்கம், பேசுதல், செயல் ஆகியவை.
ஆகாஶவாயுதேஜாம்ஸி ஸலிலம் ப்ரு'திவீ ததா । ஶப்தாதிபிர்குணைர்ப்ரஹ்மந்ஸம்யுக்தாந்யுத்தரோத்தரைஃ
விண், காற்று, அக்னி, நீர், பூமி — இவை ஒவ்வொன்றும் தத்தம் குணங்களுடன், பின்வரும் தன்மைகள் முன்னையவற்றின் குணங்களையும் உடையவை.
ஶாந்தா கோராஶ்ச மூடாஶ்ச விஶேஷாஸ்தேந தே ஸ்ம்ரு'தாஃ
அமைதி, கொடூரம், மயக்கம் — இவை வேறுபாடுகள்; அதனால் அவை இவ்வாறு நினைவுகூரப்படுகின்றன.
நாநாவீர்யாஃ ப்ரு'தக்பூதாஸ்ததஸ்தே ஸம்ஹதிம் விநா । நாஶக்ருவந்ப்ரஜாஃ ஸ்த்ரஷ்டுமஸமாகம்ய க்ரு'த்ஸ்த்ரஶஃ
வலிமை வேறுபட்டும் தனித்தும் இருந்ததால், ஒன்றிணையாமல் அவை உயிர்களை உருவாக்க முடியவில்லை; படைப்பும் நிகழவில்லை.
ஸமேத்யாந்யோந்யஸம்யோகம் பரஸ்பரஸமாஶ்ரயாஃ । ஏகஸம்காதலக்ஷ்யாஶ்ச ஸம்ப்ராப்யைக்யமஶேஷதஃ
அவை ஒன்றோடொன்று சேர்ந்து, ஒருவரை ஒருவர் சார்ந்து, முழுமையாக ஒன்றாகி, ஒரு கூட்டமாக அமைந்தன.
புருஷாதிஷ்டிததாச்ச ப்ரதாநாநுக்ரஹேண ச மஹதாத்யா விஶேஷாந்தா ஹ்மாண்டமுத்பாதயந்தி தே
புருஷன் ஆதரவாலும், பிரதானத்தின் அருளாலும், மகத் முதலிய வேறுபட்ட tattva-கள் அந்த பிரபஞ்ச முட்டையை உருவாக்கின.
தத்க்ரமேண விவ்ரு'த்தம் ஸஜ்ஜலபுதபுதவத்ஸமம் । பூதேப்யோऽண்டம் மஹாபுத்தேம் மஹத்ததுதகேஶயம் । ப்ராக்ரு'தம் ப்ரஹ்மரூபயஸ்ய விஷ்ணோஃ ஸ்தாநமநுத்தமம்
அது படிப்படியாக வளர்ந்து, நீரில் உள்ள கூழைபோல் ஆனது; புவி tattva-களிலிருந்து பெரிய முட்டை தோன்றி, பெரிய நீரில் தங்கியது; அது பிரம்மன் வடிவில் விஷ்ணுவின் உயர்ந்த இடம்.