भगवानपि सर्वात्मा तन्मयत्वेन तोषितः । गत्वा ध्रुवमुवाचेदं चतुर्भुजवपुर्हरिः ॥ १,१२.
श्रीभगवानुवाच औत्तानपादे भद्रं ते तपसा परितोषितः । वरदोहमनुप्राप्तो वरं वरय सुव्रत ॥ १,१२.
ब्राह्यार्थनिरपेक्षं ते मयि चित्तं यदा हितम् । तुष्टोहं भवतस्तेन तद्वृणीष्व वरं परम् ॥ १,१२.
पराशर उवाच श्रुत्वेत्थं गदितं तस्य देवदेवस्य बालकः । उन्मीलिताक्षो ददृशे ध्यानदृष्टं हरिं पुरः ॥ १,१२.
शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गवरासिधरमच्युतम् । किरीटिनं समालोक्य जगाम शिरसा महीम् ॥ १,१२.
रोमाञ्चिताङ्गः सहसा साध्वसं परमं गतः । स्तवाय देवदेवस्य स चक्रे मानसं ध्रुवः ॥ १,१२.
किं वदामि स्तुतावस्य केनोक्तेनास्य संस्तुतिः । इत्याकुल मतिर्देवं तमेव शरणं ययौ ॥ १,१२.
ध्रुव उवाच भगवन्यदि मे तोषं तपसा परमं गतः । स्तोतुं तदहमिच्छामि वरमेनं प्रयच्छ मे ॥ १,१२.
(ब्रह्माद्यौर्यस्य वेदज्ञैर्ज्ञायते यस्य नो गतिः । तं त्वां कथमहं देव स्तोतुं शक्रोमि बालकः । त्वद्भक्तिप्रवणं ह्येतत्परमेश्वर मे मनः । स्तोतुं प्रवृत्तं त्वत्पादौ तत्र प्रज्ञां प्रयच्च मे) श्रीपराशर उवाच शङ्खप्रान्तेन गोविन्दस्तं पस्पर्श कृताञ्जलिम् । उत्तानपादतनयं द्विजवर्य जगत्पतिः ॥ १,१२.
अथ प्रसन्नवदनः स क्षणान्नृपनन्दनः । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा भूतधातारमच्युतम् ॥ १,१२.
ध्रुव उवाच भूमिरापोनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च । भूतादिरादि प्रकृतिर्यस्य रूपं नतोस्मि तम् ॥ १,१२.
शुद्धः सूक्ष्मोखिलव्यापी प्रधानात्परतः पुमान् । यस्य रूपं नमस्तस्मै पुरुषाय गुणात्मने ॥ १,१२.
भूतादीनां समस्तानां गन्धादीनां च शाश्वतः । बुध्यादीनां प्रधानस्य पुरुषस्य च यः परः ॥ १,१२.
तं ब्रह्मभूतमात्मानमशेषजगतः पतिम् । प्रपद्ये शरणं शुद्धं त्वद्रूपं परमेश्वर ॥ १,१२.
बृहत्त्वाद्बृंहणत्वाच्च यद्रूपं ब्रह्मसंज्ञितम् । तस्मै नमस्ते सर्वात्मन्योगिचिन्त्याविकारिणे ॥ १,१२.
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् । सर्वव्यापी भुवः स्पर्शादत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् ॥ १,१२.
यद्भूतं यच्च वै भव्यं पुरूषोत्तम तद्भवान् । त्वत्तौ विराट्स्वराट्सम्राट्त्वत्तश्चप्यधिपूरुषः ॥ १,१२.
अत्यरिच्यत सोधश्च तिर्यगूर्ध्वं च वै भुवः । त्वत्तो विश्वमिदं जातं त्वत्तौ भूतं भविष्यति ॥ १,१२.
त्वद्रूपधारिणश्चान्तः सर्वभूतमिदं जगत् । त्वत्तो यज्ञः सर्वहुतः पृषदाज्यं पशुर्द्विधा ॥ १,१२.
त्वत्तो ऋचोथ सामानि त्वत्तश्छन्दांसि जज्ञिरे । त्वत्तो यजूंष्यजायन्त त्वत्तोश्वाश्चैकतो दतः ॥ १,१२.
गावस्त्वत्तः समुद्भूतास्त्व त्तोजा अवयो मृगाः । त्वमन्मुखाद्ब्राह्मणा बाह्वोस्त्वत्तो क्षत्रमजायत ॥ १,१२.
वैश्वास्तवोरुजाः शूद्रास्तव पद्भ्यां समुद्गताः । आक्ष्णोः सूर्योऽनिलः प्राणाच्चन्द्रमा मनसस्तव ॥ १,१२.
प्राणोन्तः मुषिराज्जातो मुखादग्निरजायत । नाभितो गगनं द्यौश्च शिरसः समवर्तत ॥ १,१२.
दिशः श्रोत्रात्क्षितिः पद्भ्यां त्वत्तः सर्वमभूदिदिम् ॥ १,१२.
न्यग्रोधः सुमहानल्पे यथा बीजे व्यवस्थितः । संयमे विस्वमखिलं बीजभूते तथात्वायि ॥ १,१२.
बीजादङ्कुरसम्भूते न्यग्रोधस्तु समुत्थितः । विस्तारं च यथा याति त्वत्तः सृष्टौ तथा जगत् ॥ १,१२.
यथा हि कदली नान्या त्वक्पत्रादपि दृस्यते । एवं विश्वस्य नान्यस्त्वं त्वस्थयीश्वर दृश्येत ॥ १,१२.
ह्लादिनी संधिनी संवित्त्वय्येका सर्वसंस्थितौ । ह्लादतापकरी मिश्रा त्वयि नो गुणवर्जिते ॥ १,१२.
पृथग्भूतैकभूताय भूतभूताय ते नमः । प्रभूतभूतभूताय तुभ्यं भूतात्मने नमः ॥ १,१२.
व्यक्तं प्रधानपुरुषौ विराट्सम्राट्स्वराट्तथा । विभाव्यतेन्तःकरणे पुरुषेष्वक्षयो भवान् ॥ १,१२.