आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिस्तथापरा । विद्याचतुष्टयं त्वेतत् वार्त्तामत्र शृणुष्व मे ।। ५-१०-
कृषिर्वणिज्या तद्वच्च तृतीयं पशुपालनम् । विद्या ह्येका महाभाग! वार्त्ता वृत्तित्रयाश्रया ।। ५-१०-
कर्षकाणां कृषिर्वृत्तिः पणयं विपणिजीविनाम् । अस्माकं गाः परा वृत्तिर्वार्त्ताभेदैरियं त्रिभिः ।। ५-१०-
विद्यया यो यया युक्तस्तस्य स दैवतं महत् । सैव पूज्यार्च्चनीया च सैव तस्योपकारिका ।। ५-१०-
यो यस्य फलमश्नन् वै पूजयत्यपरं नरः । इह च प्रेत्य चैवासौ न तदाप्नोति शोभनम् ।। ५-१०-
कृष्यान्ता प्रथिता सीमा सीमान्तञ्च पुनर्वनम् । वनान्ता गिरयः सर्व्वे ते चास्माकं परा गतिः ।। ५-१०-
न द्वारबन्धावरणा न गृहक्षेत्रिणस्तथा । सुखिनस्त्वखिले लोके यथा वै चक्रचारिणः ।। ५-१०-
श्रूयन्ते गिरयश्चैव वनोऽस्मिन् कामरूपिणः । तत्तद्रूपं समास्थाय रमन्ते स्वेषु सानुषु ।। ५-१०-
यदा चैते प्रबाध्यन्ते तेषां ये काननौकसः । तदा सिंहादिरूपैस्तान् घातयन्ति महीधराः ।। ५-१०-
गिरियज्ञस्त्वयं तस्माद् गोयज्ञश्च प्रवर्त्त्यताम् । किमस्माकं महेन्द्रेण गावः शैलाश्व देवताः ।। ५-१०-
मन्त्रयज्ञपरा विप्राः सीतायज्ञाश्व कर्षकाः । गिरि-गोयज्ञशीलाश्व वयमद्रिवनाश्रयाः ।। ५-१०-
तस्माद् गोवर्द्धनः शैलो भवद्भिर्विविधार्हणैः । अर्च्च्यतां पूज्यतां मेध्यान् पशून् हत्वा विधानतः ।। ५-१०-
सर्व्वघोषस्य सन्दोहो गृह्यतां मा विचार्य्यताम् । भोज्यन्तां तेन वै विप्रास्तथा ये चाभिवाञ्छकाः ।। ५-१०-
तत्रार्चिते कृते होमे भोजितेषु द्विजातिषु । शरत्पुष्पकृतापीड़ाः परिगच्छन्तु गोगणाः ।। ५-१०-
एतन्मम मतं गोपाः सम्प्रीत्या क्रियते यदि । ततः कृता भवेत् प्रीतिर्गवामद्रेस्तथा मम ।। ५-१०-
इति तस्य वचः श्रुत्वा नन्दाद्यास्ते व्रजौकसः । प्रीत्युत्फुल्लमुखा विप्र! साधु साध्वित्यथाब्रुवन् ।। ५-१०-
शोभनं ते मतं वत्स! यदेतद्भवतोदितम् । तत् करिष्यामहे सर्व्वं गिरियज्ञः प्रवर्त्त्यताम् ।। ५-१०-
तथा च कृतवन्तस्ते गिरियज्ञं व्रजौकसः । दधि-पायस-मांसाद्यैर्ददुः शैलबलिं ततः ।। ५-१०-
द्विजांश्च भोजयामासुः शतशोऽथ सहस्रशः । अन्यानप्यागतानित्थं कृष्णेनोक्तं यथा पुरा ।। ५-१०-
गावः शैलं ततश्चक्रुरर्चितास्ताः प्रदक्षिणम् । ऋषभाश्चापि नर्द्दन्तः सतोया जलदा इव ।। ५-१०-
गिरिमूर्द्धनि कृष्णोऽपि शैलोऽहमिति मूर्त्तिमान् । बुभुजेऽन्नं बहु तदा गोपवर्य्याहृतं द्विज ।। ५-१०-
अन्येन कृष्णो रूपेण गोपैः सह गिरेः शिरः । अधिरुह्यार्च्चयामास द्रितीयामात्मनस्तनुम् ।। ५-१०-
अन्तर्द्धानं गते तस्मिन् गोपा लब्ध्वा ततो वरान् । कृत्वा गिरिमखं गोष्ठं निजमभ्याययुः पुनः ।। ५-१०-
श्रीपराशर उवाच। मखे प्रतिहते शक्रो मैत्रेयातिरुषान्वितः । संवर्त्तकं नाम गणं तोयदानामथाऽब्रवीत्
भोभो मेघा निशम्यैतद्वचनं गदतो मम । आज्ञानंतरमेवाशु क्रियतामविचारितम्
नंदगोपस्सुदुर्बुद्धिर्गोपैरन्यैस्सहायवान् । कृष्णाश्रयं बलाध्मातो मखभंगमचीकरत्
आजीवो याः परस्तेषां गावस्तस्य च कारणम् । तागावो वृष्टिपातेन पीड्यन्तां वचनान्मम
अहमप्यद्रि शृंगाभं तुंगमारुह्य वारणम् । साहाय्यं वः करिष्यामि वाय्वम्बूत्सर्गयोजितम्
श्रीपराशर उवाच। इत्याज्ञप्तास्ततस्तेन मुमुचुस्ते बलाहकाः । वातवर्षं महाभीममभावाय गवां द्विज
ततः क्षणेन पृथिवी ककुभॐबरमेव च । एकं धारामहासारपूरेणनाभवन्मुने