देवापिः पौरवो राजा पुरुश्चेक्षाकुवंशजः । महायोगबलोपेतौ कलापग्रामसंश्रितौ
कृते युगे त्विहागम्य क्षत्रप्रावर्त्तकौ हि तौ । भविष्यतो मनोर्वंशबीजभूतौ व्यवस्थितौ
एतेन क्रमयोगेन मनुपुत्रैर्वसुंधरा । कृतत्रेताद्वापराणि युगानि त्रीणि भुज्यते
कलौ ते बीजभूता वै केचित्तिष्ठंति वै मुने । यथैव देवापिपुरू सांप्रतं समधिष्ठितौ
एष तूद्देशतो वंशस्तवोक्तो भूभुजां मया । निखिलो गदितुं शक्यो नैष वर्षशतैरपि
एते चान्ये च भूपाला यैरत्र क्षितिमंडले । कृतं ममत्वं मोहांधैर्नित्यं हेयकलेवरे
कथं ममेयमचला मत्पुत्रस्य कथं मही । मद्वंशस्येतिचिंतार्त्ता जग्मुरंतमिमे नृपाः
तेभ्यः पूर्वतराश्चान्ये तेभ्यस्तेभ्यस्तथा परे । भविष्याश्चैव यास्यंति तेषामन्ये च येऽप्यनु
विलोक्यात्मजयोद्योगं यात्राव्यग्रान्नराधिपान् । पुष्पप्रहासैश्शरदि हसंतीव वसुंधरा
मैत्रेय पृथिवीगीताञ्छ्लोकांश्चात्र निबोध मे । यानाह धर्मध्वजिने नजकायासितो मुनिः
पृथिव्युवाच । कथमेष नरेंद्रा णां मोहो बुद्धिमतामपि । येन केन सधर्माणोप्यतिविश्वस्तचेतसः
पूर्वमात्मजयं कृत्वा जेतुमिच्छंति मंत्रिणः । ततो भृत्यांश्च पौरांश्च जिगीषंते तथा रिपून्
क्रमेणानेन जेष्यामो वयं पृथ्वीं ससागराम् । इत्यासक्तधियो मृत्युं न पश्यंत्यविदूरगम्
समुद्रा वरणं याति भूमंडलमथो वशम् । कियदात्मजयस्यैतन्मुक्तिरात्मजये फलम्
उत्सृज्य पूर्वजा याता यां नादाय गतः पिता । तां मामतीव मूढत्वाज्जेतुमिच्छंति पार्थिवाः
मत्कृते पितृपुत्राणां भ्रातॄणां चापि विग्रहः । जायतेत्यंतमोहेन ममत्वादृतचेतसाम्
पृथ्वी ममेयं सकला ममैषा मदन्वयस्यापि च शाश्वतीयम् । योयो मृतेऽन्यत्र बभूव राजा कुबुद्धिरासीदिति तस्यतस्य
दृष्ट्वा ममत्वादृतचित्तमेकं विहाय मां मृत्युवशं व्रजंतम् । तस्यानुयस्तस्य कथं ममत्वं हृद्यास्पदं मत्प्रभवं करोति
पृथ्वी ममैषाऽऽशु परित्यजैनां वदंति ये दूतमुखैस्स्वशत्रून् । नराधिपास्तेषु ममातिहासः पुनश्च मूढेषु दयाऽभ्युपैति
श्रीपराशर उवाच। इत्येते धरणीगीताश्श्लोका मैत्रेय यैश्श्रुताः । ममत्वं विलयं याति तपत्यर्के यथा हिमम्
इत्येष कथितः सम्यङ्मनोर्वंशो मया तव । यत्र स्थितिप्रवृत्तस्य विष्णोरंशांशका नृपाः
शृणोति य इमं भक्त्या मनोर्वंशमनुक्रमात् । तस्य पापमश्षॐ वै प्रणश्यत्यमलात्मनः
धनधान्यर्द्धिमतुलां प्राप्नोत्यव्याहतेंद्रि यः । श्रुत्वैवमखिलं वंशं प्रशस्तं शशिसूर्ययोः
इक्ष्वाकुजह्नुमांधातृसगराविक्षितान्रघून् । ययातिनहुषाद्यांश्च ज्ञात्वा निष्ठामुपागतान्
महाबलान्महावीर्याननन्तधनसंचयान् । कृतान्कालेन बलिना कथाश्षोआ!न्नराधिपान्
श्रुत्वा न पुत्रदारादौ गृहक्षेत्रादिके तथा । द्र व्यादौ वा कृतप्रज्ञो ममत्वं कुरुते नरः
तप्तं तपो यैः पुरुषप्रवीरैरुद्वाहुभिर्वर्षगणाननेकान् । इष्ट्वा सुयज्ञैर्बलिनोतिवीर्याः कृतानुकालेन कथावशेषाः
पृथुस्समस्तान्विचचार लोकानव्याहतो यो विजितारिचक्रः । स कालवाताभिहतः प्रणष्टः क्षिप्तं यथा शाल्मलितूलमग्नौ
यः कार्त्तवीर्यो बुभुजे समस्तान्द्वीपान्समाक्रम्य हतारिचक्रः । कथाप्रसंगेष्वभिधीयमानस्स एव संकल्पविकल्पहेतुः
दशाननाविक्षतराघवाणामैश्वर्यमुद्भासितदिङ्मुखानाम् । भस्मापि शिष्टं न कथं क्षणेन भ्रूभंगपातेन धिगंतकस्य