यदूद्रव्या शिबिका चेयं तदूद्रव्यो भूतसंग्रहः । भवतो मेऽखिलस्यास्य ममत्वेनोपबृ हितः
एवमुक्त्वाभवन्मैनी स वहञ्छिबिकां द्रिज ! सोऽपि राजावतीर्य्योर्व्यं तत्पादौ जगृहे त्वरन्
भो भो विसृज्य शिबिकां प्रसादं कुरु मे द्रिज! कथ्यतां को भवानत्र जालमरूपधरः स्थितः
यो भवान् यन्निमित्तं वा यदागमनकारण्म् । तत्सर्वं कथ्यतां विदून् ! मह्म शुश्रूषवे त्वया
श्रूयतां कोऽहमित्येतदूक्तुं भूप! न शक्यते । उपभोगनिमित्तञ्च सर्वत्र गमनक्रिया
सुखदुः खोपभोगौ तु तौ देहाद्यु पपादकौ । धर्माधर्मोद्भवौ भोक्तु जन्तुर्देहादिमृच्छति
सर्वस्यैव हि बूपाल ! जन्तोः सर्वत्र कारणम् । धर्माधर्मौ यतः कस्मात् कारणां पृच्छयते त्वया
धर्माधमां न सन्देहः सर्वकार्य्येषु कारणम् । उपभोगनिमित्तञ्च देहाद्द हान्तरागमः
यत्त्वैतद भवता प्रोक्त कोऽहमित्येतदात्मनः । वक्तु न शक्यते श्रोतु तन्ममेच्छा प्रवर्त्तते
योऽस्ति सोऽहमिति ब्रह्मन्! कथं वक्तुं न शक्यते । आत्मन्येष न दोषाय शब्दोऽहमिति यो द्रिज
शब्दोऽहमिति दोषाय आत्मन्येष तथैव तत् । अनात्मन्यात्मविज्ञानं शब्दो वा भ्रान्तिलक्षणाः
जिह्वा ब्रवीत्यहमिति दन्तोष्ठौ तालुक नृप! एते नाहं यतः सर्वे वाङूनिष्पादनहेतवः
किंहेतुभिर्वदत्येषा वागेवाहमिति स्वयम् । तथापि वाग् नाहमेतद् वक्तु मित्थं न युज्यते
पिण्डः पृथग् यतः पुसः शिरः पाण्यादिलक्षणाः । ततोऽहमिति कुत्रैतां संज्ञां राजन्! करोम्यहम्
यद्यन्योऽस्ति परः कोऽपि मत्तः पार्थिवसत्तम ! तदैषोऽहमयञ्चान्यो वक्तुमेवमपीष्यते
यदा समस्तदेहेषु पुमानेको व्यवस्थितः । तदा हि को भवान् कोऽहमित्येतद् विफलं वचः
त्वं राजा शिबिका चेयमिमे वाहाः पुरः सराः । अयञ्च भवतो लोको न सदेतन्नृपोच्यते
वृक्षदू दारु ततश्चैयं शिबिका त्वदधिष्ठिता । किं वृक्षसंज्ञा वास्याः स्याद्दारुसंज्ञाथवा नृप
वृक्षारूढो महाराजो नायं वदति ते जनः । न च दारुणि सर्वस्त्वां ब्रवीति शिबिकागतम्
शिबिका दारुसङ्गातो रचनास्थितिसंस्थितः । आन्वष्यतां नृपश्वेष्ठ! तद्भदे शिबिका त्वया
एवं छत्रशलाकानां पृथगूभागो विमृश्यताम् । क्व यातं छत्रमित्येष न्यायस्त्वयि तथा मयि
पुमान् स्त्री गौरजो वाजी कुञ्जरो विहगस्तरुः । देहेषु लोकसंज्ञयं विज्ञया कर्म्महेतुषु
पुमान्न देवो न नरो न पशुर्न च पादपः । शरीराकृतिबेदास्तु भूपैते कर्म्मयोनयः
वस्तु राजेति यल्लोके यच्च राजभटात्मकम् । तथान्यज्व नृपेत्थं तन्न सत्सङ्कल्पनामयम्
यत्तु कालान्तरेणापि नान्यां संज्ञामुपैति वै । परिणामादिसम्भूतां तदूस्तु नृप! तज्व किम्
त्वं राजा सर्व्वलोकस्य पितुः पुत्रो रिपो रिपुः । पत्न्याः पतिः पिता सूनोः किं त्वा भूप ! वदाम्यहम्
त्वं किमेतच्छिरः किं नु ग्रीवा तव तथोदरम् । किमु पादादिकं त्वं वा तवैतत् किं महीपते
समस्तावयवेभ्यस्त्वं पृथग् भूप ! व्यवस्थितः । कोऽहमित्यत्र निपुणो भूत्वा चिन्तय पार्थिव
एवं व्यवस्थिते तत्त्वे मयाहमिति भाषितुम् । पथक् करणनिष्पाद्य शक्यते नपते! कथम्
श्रीपराशर उवाच निशम्य तस्येति वचः परमार्थसमन्वितम् । प्रश्रयावनतो भूत्वा तमाह नृपतिर्द्विजम् ॥ २,१४.