काव्यालापाश्च ये केचिद्रीतकान्यखिलानि च । शब्दमूर्तिधरस्यैतद्वपुर्विष्णोर्महात्मनः ॥ १,२२.
यानि मूर्तान्यमूर्तानि यान्यत्रान्यत्र वा क्वचित् । सन्ति वै वस्तुजातानि तानि सर्वाणि तद्वपुः ॥ १,२२.
अहं हरिः सर्वमिदं जनार्दनो नान्यत्ततः कारणकार्यजातम् । ईदृङ्मनो यस्य न तस्यट भूयो भवोद्भावा द्वन्द्वगदा भवन्ति ॥ १,२२.
इत्यैष तेंशः प्रथमः पुराणस्यास्य वै द्विज । यथावत्कथितो यस्मिन्धृते पापैः प्रमुच्यते ॥ १,२२.
कार्त्तिक्यां पुष्करस्नाने द्वादशाब्देन यत्फलम् । तदस्य श्रवणात्सव मैत्रेयाप्नोति मानवः ॥ १,२२.
देवर्षिपितृगन्धर्वयक्षादिनां च सम्भवम् । भवन्ति शृण्वतः पुंसो देवाद्य वरदा मुने ॥ १,२२.
मैत्रेय उवाच । भगवन् सम्यागाख्यातं ममैतदखिलं त्वया । जगतः सर्गसम्बन्घि यत् पृष्टोऽसि गुरो मया
योऽयमंशो जगत्सृष्टिसम्बद्धो गदितस्त्वया । तत्राहं श्रोतुमिच्छामि भूयोऽपि मुनिसत्तम
प्रियव्रतोत्तानपादौ सुतौ स्वायम्भुवस्य यौ । तयोरुत्तानपादस्य ध्रुवः पुत्रस्त्वयोदितः ।.
प्रियव्रतस्य नैवोक्ता भवता द्विज सन्ततिः । तामहं श्रोतुमिच्छामि प्रसन्नो वक्तुमर्हसि
पराशार उवाच । कर्द्दमस्यात्मजां कन्यामुपयेमे प्रियव्रतः । सम्राट् कुक्षी च तत्कन्ये दश पुत्रास्तथापरे
महाप्राज्ञा महावीर्य्या विनीता दयिताः पितुः । प्रियव्रतसुताः ख्यातास्तेषां नामानि मे श्वृणु
आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा । मेधा मेधातिथिर्भव्यः सवनः पुत्र एव च
ज्योतिष्मान् दशमस्तेषां सत्यनामा सुतोऽभवत् । प्रियव्रतस्य पुत्रास्तु प्रख्याता बलवीर्य्यतः
मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः । जातिस्मरा महाभाग न राज्याय मनो दधुः
निर्म्मलाः सर्वकालन्तु समस्तार्थेषु वै मुने । चक्रुः क्रिया यथान्यायमफलाकाङ्क्षिणो हि ते
प्रियव्रतो ददौ तेषां सप्तानां मुनिसत्तम ! विभज्य सप्त द्वीपानि मैत्रेय सुमहात्मनाम्
जम्बूद्वीपं महाभाग सोऽग्नीध्राय ददौ पिता । मेधातिथेस्तथा प्रादात् प्लक्षद्वीपमथापरम्
शाल्मले च वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान् । ज्योतिष्मन्तं कुशद्रीपे राजानं कृतवान् प्रभुः
द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्रीपे समादिशत् । शाकद्वीपेश्वरञ्चापि भव्यञ्चक्रे च स प्रभुः
सवनं पुष्करद्वीपे राजानं समकारयत
जम्बूद्वीपेश्वरो यस्तु आग्नीध्रो मुनिसत्तम । तस्य पुत्रा बभुवुस्ते प्रजापतिसमा नव
नाभिः किम्पुरुषश्वे वै हरिवर्ष इलावृतः । रम्यो हिरण्वान् षष्ठश्च कुरुर्भद्राश्व एव च
केतुमालस्तथैवान्यः साधुचेष्टो नृपोऽभवत् । जम्बूद्रीपविभागांश्च तषां विप्र निशामय
पित्रा दत्तं हिमाह्वन्तु वर्षं नाभेस्तु दक्षिणम् । हेमकूटं तथा वर्षं ददौ किम्पुरुषाय सः
तृतीयं नैषधं वर्षं हरिवर्षाय दत्तवान । इलावृताय प्रददौ मैरुर्यत्र तु मध्यगः
नीलाचलाश्वितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता । श्वेतं तदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते
यदुत्तरं श्वृङ्गवतो वर्षं तत् कुरवे ददौ । मेरोः पूर्व्वेणा यद् वर्षं भद्राश्वाय प्रदत्तवान्
गन्धमादनवर्षन्तु केतुमालाय दत्तवान । इत्येतानि ददौ तेभ्यः पुत्रेभ्यः स नरेश्वरः
वर्षेष्वेतेषु तान् पुत्रानभिषितच्य स भूमिपः । शालग्रामं महापुण्यं मैत्रेय तपसे ययौ