इन्द्रः दुर्वाससम् ब्राह्मणानां अन्येषां तुल्यं वा हीनं वा मन्यसे, इति तव गर्वात् मम अवमानं कृतवान्। यत् मया दत्तं माल्यं भूमौ निक्षिप्तं, तस्मात् त्रैलोक्यं तव श्रीहीनं भविष्यति। देवाधिपः, अतिक्रान्तगर्वात् माम् अवमानितवान्, यद्यपि सर्वे प्राणी, चराचराः, कोपितस्य भयभीता भवन्ति। ततः महेन्द्रः शीघ्रं ऐरावताद् अवरोह्य, निष्पापं दुर्वाससम् प्रशमयितुम् प्रयत्नं अकरोत्। इन्द्रः अत्यन्तेन श्रद्धया तं प्रशमयितुं यत्नं कुर्वन्, दुर्वासाः महात्मा सहस्राक्षं प्रत्युवाच। अहं न दयालुः न सौम्यः, न क्षमा मयि वर्तते; माम्, इन्द्र, दुर्वाससम् अन्यर्षिभ्यः भिन्नं विद्धि। गौतमाद्यैः ऋषिभिः तव गर्वः व्यर्थः जातः; माम् दुर्वाससम् असहिष्णुत्वस्य स्वरूपं विद्धि। वसिष्ठाद्यैः सौम्यैः ऋषिभिः स्तुत्याः तव गर्वः जातः, तस्मात् माम् अपि अवमानितवान्। त्रिलोक्ये, मम जटाजूटं दीप्तं भ्रूभङ्गं च दृष्ट्वा, कः न भयेन गृहीतः? न क्षमिष्यामि; किम् अधिकं भाषितव्यं, इन्द्र? पुनः प्रार्थनया मां न प्रशमयिष्यसि। एवम् उक्त्वा, दुर्वासाः निर्गतः; इन्द्रः ऐरावतम् आरोह्य, अमरावतीं प्रत्यगच्छत्। ततः प्रभृति, मैत्रेय, त्रिलोक्यं इन्द्रसहितं श्रीहीनं अभवत्, तेषां ओषधयः शुष्काः। यज्ञाः न क्रियन्ते, तपस्विनः न तपः आचरन्ति, जनाः न दानादि धर्मे मनः स्थापयन्ति। सर्वे लोकाः शक्तिहीनाः, तेषां इन्द्रियाणि लोभादि दोषैः ग्रस्तानि; लघुतमस्यापि वस्तुनः कामेन प्रवृत्ताः, द्विजश्रेष्ठ। यत्र शक्ति अस्ति, तत्र श्रीः; श्रीः शक्तिं अनुसरति; श्रीहीनाः कथं शक्तिम् लभन्ते, तस्य विना गुणाः कथं सन्ति? वीर्यशौर्यादि गुणहीनः पुरुषः निन्द्यः; वीर्यशौर्यहीनः सर्वैः तिरस्कृतः। यस्य चित्तम् नष्टम्, यः अपमानितः, यः कुख्यातः, सः त्रिलोक्यं श्रीशक्तिहीनं सति, तथा भवति। दैत्यदानवाः लोभग्रस्ताः, श्रीशक्तिहीनाः, देवैः युद्धाय उद्यताः। तदा, श्रीशक्तिहीनाः देवाः युद्धं कृतवन्तः; दैत्यैः देवाः पराजिताः, इन्द्रादयः शरणं ययुः। देवाः अग्निप्रधानाः, भगवन्तं पितामहम् समीपं गत्वा, यथायोग्यं सर्वं निवेदयन्ति; ततः ब्रह्मा देवाँ उवाच। सर्वस्य नाथं, असुरविनाशकं, सृष्टिस्थितिलयकारणं, उच्चावचलोकशरणं, तं प्रपद्यत। विष्णुं, अनन्तं, अजितं, प्रजापतिनां नाथं, व्यक्ताव्यक्तकारणं, सर्वकारणकार्यकारणं, तम् गच्छत। विष्णुः शरणागतदुःखहरः, भवतः कल्याणं करिष्यति; एवं ब्रह्मा, सर्वैः देवैः सह, क्षीरसागरस्य उत्तरतीरे गच्छत्। तत्र सर्वदेवसंघेन गत्वा, पितामहः हरिं, उच्चावचनाथं, वाचः उत्तमाः स्तुत्वा। सर्वव्यापिनं, सर्वशान्तं, अनन्तं, अजं, अक्षरं, लोकाधारं, भूमिस्थानं, अव्यक्तं, अखण्डं, तं नमामः। नारायणं, सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरं, महतः महत्तरं, भूमेः सर्वस्य च महत्तरं, तं नमामः। यस्मिन् सर्वं सन्निहितम्, यस्मात् सर्वं उत्पन्नम्, यो भूतानां श्रेष्ठः, सर्वप्राणिनां देवः, परमातीतः—सः। यो परमपुरुषात् परः, परमात्मस्वरूपः, योगिभिः ध्यायते, मोक्षकारणः—सः। यस्मिन् सत्त्वादि गुणाः न सन्ति, शुद्धः, सर्वेषु शुद्धतरः, आदिपुरुषः—सः। हरिः, यस्य शक्तिः कालादि गणनया न मीयते, शुद्धः, सः नः अनुगृह्णातु। सः परमेश्वरः, शुद्धः, व्यवहारतः कथ्यते; सः विष्णुः, सर्वजीवात्मा, नः अनुगृह्णातु। सः कारणं च कार्यं च, कारणस्य अपि कारणं, कार्यस्य अपि कार्यं—सः हरिः नः अनुगृह्णातु। सः कार्यस्य कार्यं च कारणं च, तस्य कार्यस्य अपि कार्यं, कारणं च कार्यं च—तं नमामः। सः कारणकारणं च तस्य अपि कारणं, तेषां सर्वेषां कारणं—त्वां नमामः, देवाधिप। सः भोक्ता, भोद्यं, कर्ता, कृतिः, यस्य स्वरूपं क्रिया च फलम्—तं परमपदं नमामः। यत् चितिरूपं, नित्यं, अजम्, अक्षरम्, अविकृतम्, अव्यक्तम्, अनन्यरूपम्—तत् विष्णोः परमं पदम्। यत् न स्थूलं न सूक्ष्मं, न गुणग्रह्यम्—तत् विष्णोः परमं पदम्, शुद्धं, नित्यं, नित्यं नमामः। यस्य अनन्तांशस्य अंशे विश्वशक्ति स्थितम्—तत् अक्षरं परमब्रह्मरूपं, तं नमामः। यत् विष्णोः परमं पदम्, न देवाः न ऋषयः न अहम् न शङ्करः जानन्ति—। यत् विष्णोः परमं पदम्, यं योगिनः सदा यतन्तः अक्षरं ओंकारे पश्यन्ति, पुण्यपापक्षये सति—। एवं विष्णुं स्तुत्वा, देवाः ब्रह्मणा सह, तस्य अनुग्रहं प्रार्थयन्ति।