कामः श्रीरूपा, भगवाँस्तु कामनारूपः; यज्ञः स एव, हविः सा; आज्याहुतिः देवी, पिष्टपः जनार्दनः। भार्यागृहं लक्ष्मीः, पूर्वदिक् मधुसूदनः; वेदी लक्ष्मीः, हरिः यूपः; समिधः श्रीः, भगवान् दर्भः। स भगवान् सामरूपः, सा पद्मनिलया स्तुतिरूपा; स्वाहा लक्ष्मीः, जगन्नाथः वासुदेवः, होम्यं हविः। शङ्करः स भगवान्, शौरी गौरीलक्ष्मीः; केशवः सूर्यः, तस्य प्रभा पद्मनिलया। विष्णुः पितृगणाधिपः, पद्मा स्वधा, नित्यतृप्तिदात्री; स्वर्गः श्रीः, विष्णुः सर्वात्मा, अनन्तपरिमाणः। चन्द्रमाः श्रीधरः, प्रभा श्रीः, अच्युता; स्थैर्यं लक्ष्मीः, लोकवृत्तिः वायुः, हरिः सर्वत्र स्थितः। सागरो द्विजः, गोविन्दः तीररूपः, लक्ष्मीः स्वरूपा, इन्द्राणी देवी, मधुसूदनः देवाधिपः। यमः स्वयमेव चक्रपाणिः, धूमोर्णा कमलालयः, ऋद्धिः श्रीः, श्रीधरः देवः, धनाधिपः स्वयमेव। गौरी लक्ष्मीः, महाभाग्या; केशवः वरुणः; श्रीः देवसेना, हरिः देवसेनापतिः। अवस्तम्भः गदाधरः, शक्तिः लक्ष्मीः; काष्ठा लक्ष्मीः, निमेषः स एव, मुहूर्तः स एव, एषः कालः। ज्योत्स्ना लक्ष्मीः, दीपः हरिः, सर्वनाथः; जगन्माता लता रूपेण लक्ष्मीः, विष्णुः वृक्षरूपेण प्रसिद्धः। विभावरी श्रीः, दिवसः चक्रगदाधरः; वरदः विष्णुः, वधूः पद्मवनस्था। स भगवान् नदीरूपः, श्रीः अपि नदीरूपा; ध्वजः पुण्डरीकाक्षः, पताका कमलालयः। तृष्णा लक्ष्मीः, जगन्नाथः परायणायनः; कामः रागश्च लक्ष्मीगोविन्दौ एव। किम् बहुना? संक्षेपतः एषः उक्तम्। देवेषु पशुषु मनुष्येषु च, पुंनाम हरिः; स्त्रीनाम श्रीः; एतयोः परं नास्ति किञ्चन। पराशर उवाच— शृणु अपि, मैत्रेय, यत् त्वया अत्र पृष्टम्; तत् श्रीसम्बद्धं वक्ष्यामि, यथाश्रुतम्। दुर्वासाः शङ्करांशः पृथिव्यां विचरन्, दिव्यं मालां विद्याधरीहस्ते ददर्श। तस्या गन्धेन चन्दनवनं समन्तात् सुरभितम्, तद् वनवासिभिः अतिवाञ्छितम्। स मुनिः, उन्मत्तव्रतधारी, तां सुशोभनां मालां दृष्ट्वा, तां रूपवतीं विद्याधरीं याचितवान्। तेन याचितया, सुललिता विशाललोचना सा विद्याधरी, सस्मितं प्रणम्य, तस्मै मालां समर्पयत्। स मुनिः तां मालां स्वमस्तके स्थाप्य, उन्मत्तवत् पृथिव्यां विचरन्, मैत्रेय। स त्रैलोक्यनाथं देवं शचीपतिं सुरैः सहितं, ऐरावतारूढं मत्तवद् आगच्छन्तं ददर्श। स मुनिः, उन्मत्तवेषधारी, स्वमस्तकात् मालां गृहीत्वा, देवराजाय दत्तवान्। स देवराजः मुनितः मालां गृहीत्वा, ऐरावतस्य शिरसि स्थापयामास, या कैलासशिखरे गङ्गेव शोभाम् अवहत्। मत्तभावात् अन्धीकृतः स गजः, गन्धानुगृहीतः, स मालां सूण्डया गृहीत्वा, सुघ्राण, भूमौ चिक्षेप। ततः, मैत्रेय, दुर्वासाः महर्षिः देवेन्द्रे कोपं चकार, कोपाविष्टः इदं वचनम् उवाच— दुर्वासाः उवाच— “इन्द्र, त्वं मदमत्तः दुष्टचेताः गर्वितः, मया दत्तां श्रीचिह्नमालां न मानयसि। न त्वया कृतं किञ्चिद् धन्यवादं, न च मम प्रणामः; प्रमोदात् फुल्लगण्डः, नापि मालां शिरसि स्थापितवान्। यद् अहं त्वां मालां दत्तवान्, त्वं ताम् अमन्यः, मूढ, तव त्रैलोक्यलक्ष्मीः नश्यति। त्वं माम् अन्यैः ब्राह्मणैः तुल्यं वा हीनं वा मन्यसे, गर्वात् मम अपमानं कृतवान्। यत् त्वया मया दत्ता मालां भूमौ क्षिप्ता, त्रयः लोका लक्ष्म्यां रहिताः भवन्ति। त्वं देवाधिप, अतिक्रान्तगर्वात् माम् अवज्ञाय, सर्वे सत्त्वानि क्रुद्धस्य भीताः स्युः।" एवं उक्त्वा, महेन्द्रः शीघ्रं गजाद् अवतीर्य, निष्पापं दुर्वाससं प्राशम्यत्। स इन्द्रः, सस्नेहम् शिरसा प्रणम्य, मुनिं प्रसादयितुम् अर्हन्, दुर्वासाः तं शताक्षं प्रत्युवाच— “न अहं दयालुः, न मृदुः, न क्षमा मयि; मां दुर्वाससं जानिहि, अन्येभ्यः मुनिभ्यः भिन्नम्। गौतमादिभिः त्वं व्यर्थं गर्वितः; दुर्वासाः अहम्, असहिष्णुत्वमेव स्वरूपम्। वसिष्ठप्रशंसाभिः त्वं गर्वितः, अतः माम् अपि अवमानयसि। मम जटाजूटज्वालितमुखदर्शनात् त्रिषु लोकेषु कः न भीतः जातः? न अहं क्षमिष्ये; किम् बहुना, इन्द्र? त्वं न पुनः प्रार्थनया मां प्रसादयिष्यसि।” एवं श्रीदुर्वासस्य शापात् त्रैलोक्ये लक्ष्मीः अदृश्यता, इन्द्रः च विषण्णचित्तः, देवाः च आकुलाः अभवन्।