यदा कौरवाणां राज्यं केवलं कालपर्यन्तं मन्यते, अस्माकं तु शाश्वतम् इति निश्चितम्, तदा अपि केचन उग्रसेनस्य आज्ञां न मन्यन्ते। इन्द्रः देवाधिपः सदा धर्मस्य आज्ञां स्वीकुरुते, तथा उग्रसेनः अपि इन्द्रवत् सामर्थ्यम् अधितिष्ठति। ये नृपासनानि शतशः पुरुषैः उपभुक्तानि, तेषां तृप्त्यां धिक्; अस्माकं स्त्रियः पारिजातपुष्पमालाभिः शोभन्ते। ये तादृशान् सेवकान् पालयन्ति, ते न स्वामी नृपः; उग्रसेनः सर्वनृपति-नायकः एव तेषां स्वामी अस्तु। अद्याहं कौरवैर् भूमिम् अपवित्र्य तां पुरीं गमिष्यामि; कर्णः, दुर्योधनः, द्रोणः, भीष्मः, अश्वत्थामन् च—दुष्टः दुःशासनः चान्ये, भूरीश्रवाः, सोमदत्तः, शलः, भीमः, अर्जुनः, युधिष्ठिरः च संग्रामे—एतान् कौरवान् सहाश्व-रथ-गजैः जित्वा, शूरं साम्बं तस्य च भार्यां गृहित्वा तां पुरीं यास्यामि। अथवा, सर्वान् कुरून् वशे स्थापयित्वा, देवेन्द्रेण प्रेरितः, अहं भूमेः भारं हर्षयिष्यामि। एवं ब्रुवाणस्य, क्रोधात् रक्तलोचनस्य हलधरस्य, सः हलम् उपरि कृत्वा प्राकार-परिखायाः प्रति चालयामास; गदायुधी तान् आकृष्य तुदति स्म। ततः सहसा हस्तिनापुर्याः पुरी कम्पिताभवत्; तां विक्षिप्तां कम्पमानां दृष्ट्वा, सर्वे कौरवाः भयात् आकुलाः अभवन्। "राम! राम! महाबाहो! क्षमस्व, क्षमस्व! क्रोधं निगृह्य प्रसादं कुरु, गदायुध!" इति चक्रुः। "एषः साम्बः भार्यया सहितः मुक्तः तव कृते, बलराम! अपराधिनः येन न ज्ञातः शक्तिः, तेषां क्षमस्व।" ततः कौरवाः शीघ्रं साम्बं भार्यया सहितं निर्गम्य, नगरीम् उत्सृज्य, महर्षे! भीष्म-द्रोण-कृपादीन् प्रणम्य, सान्त्वनवचनानि उक्त्वा, बलरामः बलिनां श्रेष्ठः, "एतत् मया क्षमितम्" इति अवदत्। अद्यापि, द्विजश्रेष्ठ, सा पुरी कम्पनचिह्नानि दर्शयति; एषा रामस्य प्रसिद्धा कथा, यः बलपराक्रमयोः चिह्नम्। ततः कौरवाः, साम्बं बलरामसहितं पूजयित्वा, तं भार्यया सह वित्तेन च विससर्जुः। मैत्रेय! शृणु, बलरामस्य अन्यानि अपि कर्माणि, यानि तेन कृतानि, अन्येन च किं कृतम् इति कथयामि। नरकः असुरपतिः, यो देवद्वेषी अभवत्, तस्य मित्रम् आसीत् महावान् कपिः नाम द्रविडः। सः द्वेषबन्धनात् देवांश् समरभ्य शक्त्या प्रहारं चकार; श्रीकृष्णः तं गर्वितबलं नरकं हत्वा, जगतः क्लेशं न्यवर्तयत्। ततः द्रविडः, मोहवशात्, सर्वदेवान् विनाशयितुम् उद्यतः अभवत्—यज्ञविघ्नं कृत्वा, मर्त्यलोकस्य नाशं च। सः अज्ञानान्धः यज्ञान् नाशयामास, धर्ममर्यादां उल्लंघ्य, प्राणिनां नाशं चकार। सः वनानि, देशान्, पुरनगरादीनि दग्ध्वा, क्वचित् पर्वतांश् प्रक्षिप्य ग्रामान् अपि चूर्णयामास। सः शिलाः वृक्षांश् च समुद्रे प्रक्षिप्य, तस्मिन्न् एव समुद्रे स्थित्वा, तरङ्गान् उद्वेजयामास। तस्य विक्षेपेण सागरः कम्पितः, महाप्रवाहः उत्पन्नः, येन तीरस्थानि ग्रामनगराणि अपहृतानि। स्वेच्छया महान् रूपम् धारयन् सः कपिः, लुण्ठन-परिभ्रमण-प्रहारैः सर्वं विदारयामास। तेन जगत् सर्वम् अव्यवस्थितम् अभवत्; मन्त्रपाठः, स्वाध्यायः, यज्ञक्रिया च नष्टा, महती क्लेशः उत्पन्नः। एकदा रैवतवने हलायुधः सुरापानं चकार, तत्रैव रेवती दिव्याङ्गना च अन्याः स्त्रियः अपि सुरां पीत्वा रममाणाः आसन्। तत्र रममाणं यादवश्रेष्ठं ताः गायतः स्त्रियः परिवेष्टन्ति स्म, सः कुबेर इव मन्दरगिरौ रमते स्म। तदा सः कपिः समीपमागत्य, सीरिणः हलम् आकृष्य, गदां च विक्षिप्य तस्य पुरतः तस्थौ। तथैव सः कपिः ताः स्त्रियः प्रति हसितः, तासां सुरापूर्णपात्राणि हस्तात् अपातयत्। ततः क्रुद्धः बलदेवः तं दण्डयितुम् उद्यतः, सः कपिः तु तं अवज्ञाय शब्दं चकार। तदा उत्तिष्ठन् बलदेवः क्रोधेन गदां गृहीत्वा, कपिश्रेष्ठः अपि महतीं शिलाम् आदत्त। तया शिलया प्रक्षिप्तायां, बलदेवः गदया तां सहस्रधा चूर्णयामास, सा भूमौ निपपात। गदा पतन्त्या कपिः शीघ्रं प्लुत्वा, क्रुद्धः बलदेवस्य वक्षसि तलेन प्रहारं चकार। ततः क्रोधात् बलदेवः तं मुष्टिना शिरसि प्रहृत्य, सः द्रविडः रक्तं स्रवत् पतितः, प्राणैः विहीनः अभवत्। तस्य शरीरपातेन पर्वतशिखरम् अपि विदारितम्, मैत्रेय, शतधा विदलितम्, इन्द्राशनिपातेन इव। ततः देवाः पुष्पवर्षं कृत्वा, रामं स्तुत्वा, समीपमागत्य, "साधु! महत् कर्म कृतम्" इति प्रहृष्टाः ऊचुः। "एषः दुष्टः कपिः, असुरपक्षस्य सहायः, जगत् क्लेशितवान्; सौभाग्येन सः नष्टः।" इति उक्त्वा, प्रसन्नाः देवाः गुह्यकसंयुक्ताः स्वर्गं प्रत्यगच्छन्। एवं पृथिवीधारिणः बलदेवस्य अनन्तानि कर्माणि, बुद्धिमतः, कीर्त्यन्ते, यानि अप्रमेयानि सन्ति।