सर्वेषां देवतानां सहस्रशः उपदत्तानि शस्त्राणि अस्त्राणि च भगवान् मधुसूदनः क्रीडया एव सहजं छित्त्वा नाशयामास। सः वारुणस्य पाशं गृहीत्वा तं दूरं क्षिप्त्वा, तस्य पाशं तुण्डेन बालसर्पवत् विदार्य खण्डशः अकरोत्। यमदण्डः गदाघातेन भगवता देवकीसुतेन भूमौ पतितः। महाबलः शौरिः चक्रेण कुबेरस्य शिबिकां परमाणुभूतां कृत्वा, सूर्यं च आघात्य तस्य दीप्तिं न्यूनां अकरोत्। अग्निः शरैः शीतलः कृतः, वसवः दिशः त्यक्त्वा पलायिताः, रुद्राणां शूलाग्राणि चक्रेण छिन्नानि भूमौ निपातितानि। साध्या विश्वाः मरुतः गन्धर्वाः यक्षाः च, शार्ङ्गधनुष्मतः शरैः आकाशे कर्पासवत् दूरं निराकृताः। गरुडः तुण्डपक्षतलैः देवतान् आघात्य विदार्य भक्षयन् विचरति स्म। ततः मधुसूदनः देवेशः च परस्परं शतसहस्रशः आघातान् वर्षमाणा मेघवत् समर्पयामासताम्। तस्मिन्नेव घोरयुद्धे गरुडः ऐरावतं समरे अभ्ययुध्यत्, जनार्दनः शक्रं अन्यांश्च देवतान् युद्धे समारभत। सर्वेषु शरास्त्रशस्त्रेषु क्षीणेषु इन्द्रः शीघ्रं वज्रं गृहीत्वा, कृष्णः च सुदर्शनचक्रं आदत्त। ततः त्रैलोक्यं सर्वं देवेशजनार्दनयोः वज्रचक्रधारणं दृष्ट्वा भयार्तं अभवद्विप्रश्रेष्ठ। इन्द्रः वज्रं क्षिप्तवान्, भगवतः हरिः तद् गृहीत्वा चक्रं न मुमोच, शक्रं स्थिरं तिष्ठेत्य उक्तवान्। देवेशस्य वज्रहीनं गरुडं च आहतं दृष्ट्वा, सत्यम् भागमाया भगवंतं पलायनकृतं वीरं संबोधितवती। सा उवाच— “त्रैलोक्यनाथ, त्वं शचीपतिः, पलायनं न युक्तम्। शची स्वयं परिजातमालया भूषिता तव समीपं आगमिष्यति। यदि त्वं पूर्ववत् शचीं न पश्यसि, किं तव देवाधिपत्यं यत्र सा तेजस्विनी परिजातमालया भूषिता आगच्छति?” पुनः उवाच— “शक्र, पर्याप्तं संघर्षः, न शर्मण्या। परिजातः नीयताम्, देवाः च दुःखात् विमुच्यन्ताम्। अहं गर्वदर्पात् आत्मन्यधिक्येन शची गृहं प्रविश्य न अपि मम अभिवादनं दत्तवती। स्त्रीत्वेन मम चित्तं चञ्चलं, स्वपत्निं स्तुत्याय प्रवृत्ता, तस्मात् शक्र, सह पतिना त्वया युद्धे प्रवृत्ता। पर्याप्तं परिजातः, अन्येन गृहीतः। सा सौन्दर्ये गर्विता, किन्तु स्त्री स्वपत्न्यः गर्वं न कुर्यात्?” एवं तया उक्तः देवाधिपः प्रत्यागतः, उवाच— “पर्याप्तं, भामिनि, मित्राय तव तिरस्कारवचनैः। न शर्म मम, यस्य कृते त्रैलोक्यं उत्पन्नं, विनष्टं, स्थितं च, सर्वरूपधारिणं तं जित्वा शर्म न भवति। यस्मात् अनाद्यन्तं जगत् तस्मादेव उत्पन्नं, तस्मात् विना न वर्तते, सृजनं विनाशं स्थितिं च कारणं, देवि, तं जित्वा शर्म न भवति। सः सर्वलोकबीजारूपः, सूक्ष्मः, अगोचरः, ज्ञानैः अप्राप्यः, अजः, अनुत्पन्नः, नित्यः, स्वेच्छया लोकहितं साधयति; को मर्त्यः तं जयितुं समर्थः?” एवं देवाधिपेन स्तुतः केशवः प्रसन्नः स्मितपूर्वकं गम्भीरया वाचा उवाच— “त्वं देवाधिपः, इन्द्रः, वयं मर्त्याः, लोकनाथ। यद् अपराधं मया कृतं, तत् त्वया क्षम्यताम्। परिजातवृक्षः स्वस्थानं नीयताम्; वचनपालनाय तं गृहीत्वा अस्मि। इदं वज्रं, यद् मयि क्षिप्तं, तव शत्रुनाशाय आयुधं, स्वीकृत्य। भगवन्, ‘अहं मर्त्यः’ इति वक्तुं मां मोहितुम् इच्छसि? त्वां दिव्यं विद्मः, सूक्ष्मभावं न वेद्मः। त्वं यथार्थः, जगत्प्रभुः, आदौ स्थितः, लोककण्टकनाशकः, दैत्यहन्। परिजातः द्वारकां नीयताम्, कृष्ण; त्वं पृथ्वीं त्यक्त्वा तत्र स्थायि न भविष्यति।” एवं उक्त्वा देवाधिपाय ‘तथास्तु’ इति हरिः सिद्धगन्धर्वसिंहैः स्तुतः भूमौ अवतरन्। ततः द्वारकायां स्थित्वा शङ्खं दध्मौ, येन द्वारकावासिनां हर्षः अभवत्। गरुडात् अवतर्य, सत्यम् भागमया सह, महापरिजातवृक्षं प्राङ्गणे स्थापयामास। ये तत्र आगच्छन्, पूर्वजन्मस्मृतिर्भूताः, मानवशरीरधारिणः सर्वे सन्निहिताः, वृक्षं हर्षेण पश्यन्तः। ततः मानवशरीरधारिणः सर्वे सन्मानपूर्वकं वृक्षं समीपं समागताः, तं प्रहर्षेण पश्यन्तः। ततः गजाश्वादिसंपदा परिचारकैः आनीता, कृष्णः नारकस्य स्त्रियः संपत्तिं च स्वीकृतवान्। शुभकाले जनार्दनः नारकदत्तान्यः कन्याः विवाहाय स्वीकृतवान्। एकस्मिन्नेव काले गोविन्दः तासां प्रत्येकस्य गृहे धर्मानुसारं पाणिग्रहं कृतवान्। षोडशसहस्रैकशतं स्त्रियः, तावन्त्येव रूपाणि मधुसूदनः धारयामास। प्रत्येक कन्या मन्यते— मधुसूदनः स्वयमेव तस्याः पाणिं गृहीत्वा विवाहं कृतवान्।