सुराः भगवन्तं त्वां पूज्य इच्छन्ति स्वेषां कामानां पूर्तिं दुःखनाशं च, तथापि एषा अपि तव मायैव। अहं अपि पुत्रलाभाय शत्रुजये च तव पूजनं कृतवान्, न तु मोक्षार्थम्; एवं मायाया विडम्बनं। यदि कस्यचित् अयोग्यस्य वस्त्रस्यापि कामना जायते, सा अपि कल्पवृक्षात् अधिका, तस्य दोषदुष्टत्वात्। अतः अनन्त, सर्वलोकान् मायया मोहितान्, कृपाम् कुरु, प्रजापते, ज्ञानरूपमज्ञानं नाशय। त्वां चक्रधरम् नमः, शार्ङ्गधारम् नमः, नन्दगदाधरम् नमः, शङ्खधरम् नमः, विष्णो नमः। तव स्थूलचिह्नैः युक्तं रूपं पश्यामि; तव परमं रूपं न जानामि; कृपाम् कुरु, परमेश्वर। एवं स्तुतः विष्णुः सूर्यसमानप्रभः देवमातरं स्मितपूर्वकं अब्रवीत्—"देवि, त्वं अस्माकं माता; वरं वरेति।" अदिति अब्रवीत्—"एवं भवतु; सर्वदेवदानवैः, नरश्रेष्ठ, सत्यलोकं त्वं अजेयः भविष्यसि।" ततः श्रीपाराशरः उवाच—कृष्णपत्नी सत्यभामा इन्द्रसमेत्या अदितिं नमस्कृत्य पुनः पुनः कृपां याचितवती। अदिति ताम् उवाच—"मम प्रसादात्, सुन्दरी, त्वं न कदापि जराम् अपि विकारं च प्राप्स्यसि; तव रूपं यौवनश्च नित्यं स्थिरं भविष्यति।" अदितेः अनुमतिं लब्ध्वा देवाधिपः जनार्दनं यथायोग्यं पूजयामास। शची सत्यभामां मानुषीम् इति मन्यन्ती पारिजातपुष्पं न ददौ, स्वयं पुष्पैः अलङ्कृतवती। ततः कृष्णः सत्यभामा सहितः नन्दनाद्याः दिव्योपवनान् अपश्यत्। तत्र सः पारिजातवृक्षं दृष्टवान्—सुगन्धितं, पुष्पसमूहैः युक्तं, हर्षकरं, ताम्रपत्रैः शोभितम्। केशवः, केशिसूदनः, अमृतमथने उत्पन्नं सुवर्णवर्णकाष्ठं पारिजातवृक्षं अपश्यत्। सः वृक्षश्रेष्ठः अत्युत्तमः, अतिशयप्रियः; तं दृष्ट्वा सत्यभामा गोविन्दं उवाच—"कृष्ण, एष वृक्षः द्वारकां न नीयते किम्?" "यदि तव वचनं सत्यम्, यदि त्वं मे प्रिया, तर्हि एष वृक्षः मम गृहस्य शोभायाः नीयताम्।" "न जाम्बवती न रुक्मिणी तव प्रियतराः, यथा त्वं मम प्रति स्नेहपूर्णं वदसि।" "यदि एतत् सत्यम्, गोविन्द, केवलं स्नेहात् न तु सौजन्येन, तर्हि पारिजातः मम गृहे भूषणं भवतु।" "पारिजातपुष्पसमूहं केशे धारयित्वा, सहपत्नीषु शोभां प्राप्नुयाम्।" एवं सत्यभामया उक्तः हरिः स्मितं कृत्वा पारिजातवृक्षं गरुडस्य उपरि स्थापयामास; ततः उपवनपालाः अब्रुवन्—"गोविन्द, एष वृक्षः शचीपतिः देवराजस्य प्रियतमा; त्वया न नीयते।" "सः वृक्षः देवराजाय उत्पन्नः, तेन शचीदेव्यै कौतुकात् दत्तः।" "सुरैः अमृतमथने शचीभूषायै निर्मितः एष वृक्षः शुभं न ददाति; त्वया न नीयते।" "देवराजः सदैव तस्याः मुखं पश्यति; तस्याः कृते वृक्षः प्राप्तः; कः स्वहिताय वृक्षं गृहित्वा गच्छेत?" "नूनं, कृष्ण, इन्द्रः तव प्रति विग्रहं करिष्यति; मरुतः शक्रं अनुगमिष्यन्ति।" "अतः अच्युत, सर्वैः देवैः सह कलहः न क्रियताम्; बुद्धिमन्तः दुःखफलानि कर्माणि न प्रशंसन्ति।" एवं तैः उक्ता सत्यभामा कोपात् उवाच—"कः शची पारिजातस्य? कः शक्रः देवाधिपः?" "यदि एष वृक्षः अमृतमथने सर्वलोकहिताय उत्पन्नः, तर्हि वासवः एव तं किमर्थम् धारयति?" "यथा अमृतं, चन्द्रः, श्रीः सर्वलोकानां, तथा पारिजातः अपि सर्वेषां।" "पतिसंभावनया शची तं संयमयति; पर्याप्तं धैर्यं; बलात् वृक्षः नीयताम्।" "त्वरितं गत्वा पौलोम्यै मम वचनं कथय—'सत्यभामा एतद् गर्वितं वचः वदति।'" "यदि त्वं पतिस्नेहिता, यदि तव पति तव वशे, तर्हि मम पतिं वृक्षग्रहणात् निवारय।" "जानामि तव पति शक्रः देवाधिपः; तथापि त्वं दिव्या, अहं मानुषी, पारिजातं तव गृहात् गृह्णामि।" एवं उक्त्वा उपवनपालाः शचीं गत्वा तद्वचनं न्यवेदयन्; शची तत् श्रुत्वा चक्रधरं देवराजं युद्धाय प्रेरयामास। ततः सर्वदेवसेनाभिः परिवृतः इन्द्रः, द्विजश्रेष्ठ, पारिजातवृक्षाय हरिं युद्धाय ययौ। देवाः आयुधैः—मुषलैः, खड्गैः, गदाभिः, शूलैः, उत्तमशस्त्रैः—सज्जीभूताः शक्रसहिताः स्थिताः। गोविन्दः तान् समस्तदेवान् युद्धाय सज्जान् नागराजस्य उपरि स्थितः दृष्टवान्। सः शङ्खं नादयामास, दिशः निनादेन पूर्णाः; सहस्रशः शरान् विसृज्य। दिशः आकाशं च शरैः आवृतं दृष्ट्वा, देवाः अपि बहूनि आयुधानि अस्त्राणि च प्रत्युत्सृज्य।