भगवान्निरुपाधिकः, श्वेतदीर्घादिसर्वकल्पनातीतः, जात्याद्यस्पर्शरहितः, स्वप्नाद्यभावश्च, अच्युतः सः सर्वं सन्निवर्तते। स एव सन्ध्या, रात्रिः, दिवसः, भूमिः, व्योम, वायुः, आपः, अग्निः, मनः, बुद्धिः, पञ्चमहाभूतानि च। स एव कर्ता, कर्तॄणां स्वामी, सृष्टिस्थितिसंहारकारकः, स्वस्वरूपैः ब्रह्मविष्णुशिवनामभिः स्थितः। देवा, दानवाः, यक्षाः, राक्षसाः, सिद्धाः, सर्पाः, कूष्माण्डाः, पिशाचाः, गन्धर्वाः, मनुष्याश्च; पशवः, मृगाः, पक्षिणः, सरीसृपाः, अनन्तवृक्षलतागुल्मतृणादयः; स्थूलमध्यमसूक्ष्मदेहाः, आत्मनां याः काचिदाकृतयः, सर्वं तव मायैव। एषा तव माया, या तत्त्वतोऽज्ञेयं महती मोहिनी, येन मूढाः स्वात्मानमनात्मानं च मिथ्या गृह्णन्ति। यदयं ममेत्यात्मबुद्धिर्जनानां यत्र यत्र जातः, अहं ममेति च यद्भावो जायते, स तव मायायाः संसारकारणस्य कार्यं। ये तु पुरुषाः स्वधर्मभक्त्या त्वां सम्यगुपासते, ते तामखिलां मायां स्वमुक्तये तरन्ति। ब्रह्मादिदेवाः, मनुष्याः, पशवः अपि विष्णोर्मायामोहितमहान्धकारेणावृताः। त्वां सम्पूज्य कामान्सिद्धिं दुःखनाशं च कामयन्ते, एषापि भगवन् तव मायैव। मया अपि पुत्रलाभवैरिविजयहेतोः त्वं पूजितः, न मुक्त्यर्थम्; एषा मायायाः क्रीडा। यदपि कश्चिदवाच्यः पात्रेणापि केवलं कौपीनमपि वाञ्छति, तदपि कल्पवृक्षादधिकं, स्वदोषापराधसम्भवात्। तस्मात् कृपां कुरु, अखिललोकमायामोहक, भगवन्, अज्ञानं विनाशय, यद्विद्यायाः सन्निधिरेव। नमः ते चक्रपाणये, नमः शार्ङ्गधराय, विष्णो, नमस्ते नन्दगदाशङ्खधारिणे। एतद्रूपं तव स्थूललक्षणयुक्तं पश्यामि, न तु तव परं रूपं वेद्मि; कृपां कुरु, परमेश्वर। इति स्तुतः भगवान्विष्णुः सूर्यसमप्रभः देवमातरं स्मितपूर्वकं उवाच—"देवि, त्वं अस्माकं माता; वरं वृणीष्व कृपया।" अदितिरुवाच—"एवं भवतु यथास्त्वम् इच्छसि। सर्वैः देवदैत्यैः, नरशार्दूल, सत्यलोके त्वं अजेयः भविष्यसि।" ततः श्रीपराशर उवाच—सत्यभामा कृष्णपत्नी इन्द्रेण सह अदितिं प्रणम्य पुनः पुनः कृपां याचितवती। अदितिरुवाच—"मम प्रसादात्, सुन्दरि, न ते जरा न विकारो भविष्यति; तव रूपं नित्ययौवनं स्थिरं भविष्यति।" श्रीपराशर उवाच—अदितेः अनुमतिं लब्ध्वा देवराजः जनार्दनं यथोचितं महता मान्येन पूजयामास। शची सत्यभामां मानुषीमिति मन्यन्ती पारिजातपुष्पं न ददौ, स्वयमेव तैः पुष्पैः सुषोभिता। ततः कृष्णः सत्यभामया सह नन्दनाद्युत्तमान् दिव्यान् उद्यानान् पश्यामास। स तत्र पारिजातवृक्षं पश्यति, सुरभिपुष्पसमूहयुक्तं, नित्यहर्षदं, रक्तकिसलयमण्डितं। केशवः केशीहन्ता तं पारिजातं ददर्श, यः समुद्रमथनसमये समुत्पन्नः, यस्य तुच्छकनकसदृशत्वक्। स वृक्षराजः परमः, अनुपमश्च, तं दृष्ट्वा सत्यभामा गोविन्दं वाक्यमब्रवीत्—"कृष्ण, एष वृक्षः द्वारकां किमर्थं न नीयते?" "यदि तव वचनं सत्यं, यदि त्वं मम प्रियतमासि, तर्हि अयं वृक्षः मम गृहाङ्गणस्य भूषणं भवतु।" "न जाम्बवती, न रुक्मिणी, यथा त्वं मया प्रिया, तथा अन्यया नास्ति, एतद्वदसि त्वं सदा, कृष्ण, प्रियवाक्यैः।" "यदि एतदेवं, गोविन्द, न केवलं सौजन्येन, तर्हि अयं पारिजातो मम गृहे भूषणं भवतु।" "पारिजातपुष्पसमूहं केशे धारयन्ती, अहं स्वसहधर्मचारिणीषु श्रीयमानां भवितुमिच्छामि।" श्रीपराशर उवाच—एवं सत्यभामया उक्तः हरिः स्मितपूर्वं पारिजातवृक्षं गरुडारूढं चकार; ततः उद्यानपालाः वाक्यमूचुः— "गोविन्द, अयं पारिजातो शच्याः, देवराजपत्नीस्य, तं न नयितुमर्हसि।" "स एष देवराजाय उत्पन्नः, तेन च कौतूहलात् तस्यै भाग्यवत्यै शच्यै प्रदत्तः।" "देवैः समुद्रमथने कृतः शच्याः अलंकाराय, अयं वृक्षः न शुभदः; तं नीत्वा न तव कल्याणं भविष्यति।" "सदा देवराजः तस्याः मुखं पश्यति; तस्यै प्राप्तः। कः स्वहितकाम्यर्थं एनं नीत्वा गच्छेत्?" "नूनं, कृष्ण, इन्द्रः प्रतिकारं करिष्यति; शक्रः वज्रपाणिः मरुद्गणैः सहानुगमिष्यति।" "तस्मात्, अच्युत, सर्वैः देवैः सह कलहो नास्तु; येषां फलानि कष्टानि, तानि कर्माणि न प्रशंसन्ति पण्डिताः।" श्रीपराशर उवाच—एवं तैः उक्ता सत्यभामा क्रोधात् उवाच—"कः शची पारिजातस्य, कः शक्रो देवपतिः?" "यदि अयं वृक्षः समुद्रमथनसमये सर्वलोकहिताय जातः, तर्हि किमर्थं वासवस्यैव स्वत्वम्?" "यथा अमृतं, चन्द्रमा, श्रीश्च सर्वलोकानां, तथैव, उद्यानपालाः, अयं पारिजातोऽपि सर्वेषां सामान्यः।