ततः तयोः दिव्यास्त्राणि प्राप्त्य, कृष्णः बलदेवः च महोदधिं समीपं गतौ, तत्र रत्नानि समर्प्य, वदतः — “सन्दीपनेः पुत्रः मया न हतः।” तत्र समुद्रः उवाच — “पञ्चजनः नाम राक्षसः शङ्खरूपेण तत्र जलमध्ये बालं गृहीत्वा स्थितः, हे दैत्यनिषूदन, स बालः तत्र अस्ति।” इत्येवम् उपदिष्टः कृष्णः तानि जलानि प्रविश्य, पञ्चजनं दुष्टं हत्वा, तस्य अस्थिभिः निर्मितं उत्तमं शङ्खं गृहीतवान्। यस्य घोषेण दैत्यबलं क्षीणं, देवतेजः वर्धितं, अधर्मः विनष्टः च अभवत्। हरिः तं पाञ्चजन्यं शङ्खं पूरयित्वा, बलदेवेन सह यमपुरीं गच्छन्, विवस्वतः पुत्रं यमं जयित्वा, स बालं पूर्वशरीरे दुःखमवस्थितं पितरि प्रत्यर्पितवान्। ततः रामः जनार्दनः च, पुरुषैः स्त्रीभिः च सह हर्षपूर्णौ, पुनः मथुरां उग्रसेनशासितां प्रतिजग्मतुः। तदनन्तरं, हे मैत्रेय, जरासन्धपुत्रः कंसः, अस्ति प्राप्ति च पत्न्यौ, तयोः पतिसंहारकर्ता हरिः अभवत्। तदनन्तरं, जरासन्धः मगधराजः, शक्तिशाली सेनायुतः, यादवाः हन्तुं कोपयुक्तः मथुरां आगतः। मगधेशः मथुरां प्राप्त्वा, त्रिंशद्विंशतिः सेनाविभागैः सह तां नगरीं घेरितवान्। रामः जनार्दनः च, अल्पपरिषदोऽपि, तस्य महारथैः समं युद्धे सम्यक् प्रवृत्तौ। ततः, हे द्विजश्रेष्ठ, बलरामकृष्णौ प्राचीनास्त्राणि प्राप्तुं निश्चितवन्तौ। ततः, हे वीर, अक्षय्यसायकपात्रं, हरिशार्ङ्गधनुः कौमोदकी गदा च, आकाशात् अवतीर्णानि। तथा बलभद्रस्य हलः सौनन्दमुसलः च, मनसि इच्छिते, आकाशात् आगतौ, हे ब्राह्मण। ततः, मगधराजं सेनां च युद्धे पराजित्य, रामजनार्दनौ नगरीं प्रविष्टौ। यद्यपि जरासन्धः अतिदुष्टाचारः जीवितः, कृष्णः तं विजितं न मन्यते। पुनः जरासन्धः सैन्येन सह आगतः, किन्तु रामकृष्णाभ्यां पराजितः, निवृत्तः, हे द्विजश्रेष्ठ। एवं अष्टादश युद्धेषु, मगधराजः अतिमान्यः यादवैः सह, कृष्णं अग्रणीं कृत्वा, युद्धं कृतवान्। सर्वेषु तेषु युद्धेषु, जरासन्धः बलाधिकः अपि, यादवैः पराजितः, अल्पसैन्येन सह निवृत्तः। हे बल, यादवैः जरासन्धस्य याः पुनः पुनः विजयाः, ताः विष्णोः चक्रपाणेः उपस्थित्या महिम्ना अभवत्। एवं लोकनाथस्य लीला, यः मानुषवृत्तिं धारयन्, शत्रुषु विविधास्त्राणि विमोचयति। यः केवलं मनसा लोकं सृजति च विनाशयति — तस्य शत्रुनाशे कः प्रयासः आवश्यकः? तथापि, मानवधर्मः तेन अनुगतः — शक्तिमद्भिः संधिं, दुर्बलैः युद्धं करोति। स सामं दानं च, भेदं च दर्शयति, दण्डं योजयति, कदाचित् प्रत्यागच्छति। एवं, देहधारिणां व्यवहारानुगमनात्, जगन्नाथस्य लीला स्वेच्छया प्रवर्तते। एवं काले, श्रीपराशरः उवाच — तदा मुचुकुन्देन बुद्धिमता स्तुतः, श्रीहरिः, नित्यः सर्वभूताधिपः, प्रोवाच। भगवतः वचनम् — “गच्छ, हे राजन्, यथेष्टं दिव्यलोकान्, मम प्रसादेन अव्याहतपरमैश्वर्ययुक्तः। तत्र दिव्यसौख्यानि भोगित्वा, उत्तमकुले जन्म प्राप्स्यसि, मम प्रसादेन पूर्वजन्मस्मृतिं धारयन्, ततः मोक्षं यास्यसि।” श्रीपराशरः पुनः — एवं उक्त्वा, राजा अव्यभिचारिणं लोकनाथं नमित्वा, गुहामुखात् निर्गत्य, अल्पाहारजनान् अपश्यत्। तदा कलियुगं आगतम् अवगम्य, राजा तपः कर्तुं गन्धमादनं, नरनारायणाश्रमं, जगाम। कृष्णः च, शत्रुसैन्यं उपायेन विनाश्य, मथुरां प्रविश्य, दिव्यगजाश्वरत्नानि च समर्पितवान्। तानि उग्रसेनस्य दवारकायां उपस्थाप्य, यादवाः भयमुक्ताः अभवन्। बलदेवः च, हे मैत्रेय, सर्वविग्रहान् शान्त्वा, स्वजनदर्शनाभिलाषी, नन्दगोकुलं अगच्छत्। तत्र गोपालाः गोपिकाः च, हे रिपुवीर, पूर्ववत् आदरपूजया तं संप्रत्यगृह्णन्। स कांश्चित् आलिङ्गितवान्, कांश्चित् आलिङ्गितः, कांश्चित् गोपालैः सह हास्यं कृतवान्, गोपिकाभिः च। तत्र गोपाः बहु स्नेहयुक्तं भाषन्ते स्म, गोपिकाः काश्चित् स्नेहक्रोधेन, काश्चित् इर्ष्यया, वाक्यम् ऊचुः। काश्चित् गोपिकाः कृष्णं नगरनारीप्रियं विषये पृच्छन्ति — “चपलहृदयः कृष्णः सुखेन वसति वा?” “स किम्, अस्माकं कर्माणि उपहस्य, नगरनार्यः भाग्यं मानं च ददाति, यद्यपि तेन तासु मित्रता क्षणमात्रम् अस्ति?” “कृष्णः अस्माकं गीतनृत्यं स्मरति वा? स कदापि एकवारं अपि मातरं द्रष्टुं आगमिष्यति वा?” “किम् तु, तादृशं विषयं कथयामः किम्? अन्यं विषयं भाषामः। यथा वयं तेन विना, तथा स अपि अस्माभिः विना अस्ति।