अकुरुः पुनः जलं प्रविश्य तत्र तान् अपश्यत्, यथा गन्धर्वैः, ऋषिभिः, सिद्धैः, महाभोगिभिः च स्तूयमानान्। तदनन्तरं, तेषां तत्त्वं विज्ञाय, सः दाननायकः अव्ययं सर्वज्ञानस्वरूपं भगवन्तं स्तोतुम् आरभत। सः प्रणम्य उवाच—"त्वं शुद्धसत्त्वस्वरूपः, अगम्यमहिमा, परमात्मा, सर्वव्यापी, नानारूपः, किन्तु एकः अव्ययः।" पुनः अकुरुः नमस्कृत्य उवाच—"अचिन्त्य! त्वं सत्त्वस्वरूपः, हविरूपः, अनिर्वचनीयः, प्रकृत्याः परमः।" "त्वं भूतात्मा, इन्द्रियात्मा, मूलप्रकृत्यात्मा च; त्वं आत्मा तथा परमात्मा, पञ्चधा एकः।" "दया कुरु, हे सर्वात्मन्, हे क्षर-अक्षरनाथ, ब्रह्मा-विष्णु-शिवादिभिः तव स्वरूपं कथ्यते।" "अनिर्वचनीयस्वरूप-कार्य-नामन्! तुभ्यं नमः, परमेश्वराय।" "यत्र नाम, जाति, वर्गादि नास्ति, तत् परमं नित्यं अचलं ब्रह्म; त्वं तद अजः।" "यतः वस्तुनां बोधः केवलं विकल्पेन, अतः त्वं कृष्ण- अच्युत- अनन्त- विष्णु-नामभिः स्तूयसे।" "त्वं सर्वं, हे अज! यैः विकल्पैः, इदं सर्वं जगत् वास्तवम् एकं त्वमेव विश्वम्; त्वं विश्वात्मा, निरविकारा; तव अन्यः नास्ति। त्वं ब्रह्मा, शिवः, अर्यमन्, स्रष्टा, पालकः, देवाधिपः, वायु, अग्नि, जलनाथः, धननाथः, संहारकर्ता; त्वमेव विविधशक्तिभिः जगत् रक्षसि।" "सूर्यरश्मिरूपेण जगत् सृजसि; तव गुणैः इदं सर्वं विश्वं व्याप्यते, हे अज! तद् परमं रूपं अक्षरं सत् इति कथ्यते; तस्मै ज्ञानात्मने, सत्-असत् स्वरूपाय नमः।" "वासुदेवाय नमः, संकर्षणाय नमः, प्रद्युम्नाय नमः, अनिरुद्धाय नमः।" एवं जलमध्ये अकुरुः विष्णुं स्तुत्वा, पुष्पधूपैः सर्वेशं पूजयामास। सर्ववस्तु-विचारात् चित्तं निवृत्त्य, तत्रैव स्थिरं कृत्वा, सः दीर्घकालं ब्रह्मस्थितौ स्थित्वा, तदनन्तरं समाधिं समाप्य उत्थितः। तदर्थं सिद्धं मन्यन्, बुद्धिमान् अकुरुः पुनः यमुनाजलात् निर्गत्य रथं समीपं अगच्छत्। तत्र सः रामकृष्णौ रथे तिष्ठन्तौ पूर्ववत् अपश्यत्; ततः विस्मयविस्तीर्णनेत्रः अकुरुः कृष्णेन संबोधितः। कृष्णः उवाच—"अकुरो! यमुनाजले किमपि अद्भुतं दृष्टवान्, तव नेत्रयोर् विस्मयः स्पृष्टः।" अकुरुः प्रत्युवाच—"अच्युत! यद् अद्भुतं जलमध्ये दृष्टवान्, तत् रूपं तत्रापि तव समीपे तिष्ठन्तं पश्यामि।" "कृष्ण! तव परमशक्त्या, तव विश्वरूपेण अहं त्वया एकीकृतः।" "तर्हि किम् आवश्यकम्? चलामः मथुरां, हे मधुसूदन! कंसात् भीतोऽस्मि—दुःखं तेषां ये पराधीनाः।" एवं उक्त्वा, त्वरिताश्वान् प्रेरयित्वा, अकुरुः सायंतनसमये मथुरां प्राप्नोत्। मथुरां दृष्ट्वा, यदुवंशीयः अकुरुः कृष्णरामयोः उवाच—"महत् बलं प्रयुक्त्वा, रथेन केवलं युवां अत्र आनयामि।" "युक्तं वसुदेवगृहं गन्तव्यम्, न मम; तव कारणात् वृद्धः कंसेन निष्कासितः।" इत्युक्त्वा अकुरुः मथुरां प्रविष्टः, रामकृष्णौ राजमार्गे गतौ। तौ वीरौ, तरुणगजसमौ, रम्यगमनेन महिलाभिः पुरुषैः च सस्मितं दृष्टौ। तौ विचरन्तौ, उज्ज्वलमुखौ, रजकं रङ्गकारं च अपश्यताम्; ताभ्यां वस्त्राणि रम्याणि याचितानि। कंसस्य रजकः विस्मयगर्वयुक्तः, रामकेशवयोः प्रति कर्कशं वचनं उच्चैः उक्तवान्। ततः कृष्णः तं दुष्टं ताडनं कृत्वा मूर्धानं भूमौ अपातयत्। तं हत्वा, कृष्णरामौ पीतनीलवस्त्रधारिणौ हृष्टौ मालाकारगृहं जग्मतुः। मालाकारः, विस्मयविस्तीर्णनेत्रः, चिन्तयामास—'कौ एते? कुत्रागतम्?' तौ पीतनीलवस्त्रधारिणौ, अतिविशालौ, दैवावतरौ इति तदानीं मन्यते। ताभ्यां पुष्पयाचनेन, पद्ममुखाभ्यां, भूमिं शिरसा स्पृशन्, हस्ताभ्यां उपधारयन्, मालाकारः उवाच—"कृपानिधयः मम गृहे आगतौ; अहं धन्यः, समृद्ध्याः पात्रं भविष्यामि।" ततः प्रसन्नमुखः, सः ताभ्यां पुष्पाणि मुक्त्वा, रम्याणि अन्यानि च, हर्षेण दत्तवान्। पुनः पुनः नमस्कृत्य, मालाकारः ताभ्यां सुगन्धि, निर्मलानि पुष्पाणि दत्तवान्। तस्य प्रसन्नतया, कृष्णः तं वरं दत्तवान्—"भाग्यं त्वां न त्यजेत्, यावत् भक्तः स्थास्यसि।" "तेजः न नश्येत्, वित्तं न नश्येत्; यावत् जीवसि, वंशः न क्षीयेत्।" "महासुखं भुञ्जित्वा, अन्ते मम कृपया, मम स्मरणं लभित्वा दिव्यं लोकं प्राप्स्यसि।" "धर्मे तव मनः स्थास्यति; सदा तव वंशजाः दीर्घायुषः भविष्यन्ति।" "सूर्यस्य यावत् स्थितिः, तव वंशे जातानां दुःखं दोषः वा न भविष्यति, महाभागः।" एवं अकुरुः भगवतः दर्शनं, स्तुतिं, पूजनं च कृत्वा, रथेन रामकृष्णौ मथुरां अनयत्; तौ नगरे रम्यं विचरन्तौ, रजकं हत्वा, मालाकारं प्रसन्नं कृत्वा, तस्य वंशाय चिरं सौख्यं वरं दत्तवन्तौ।