महाबलवान् श्रीकृष्णः, गोकुले गोपालरूपेण सर्वलोकपालकः, गोपालबालकैः परिवृतः, गोश्चरणे संलग्नः दृष्टः। तत्रैव, विहङ्गराजः गरुडः स्वशक्त्या स्वयम् अदृश्यः, हरीश्वरस्य शिरसि पक्षाभ्यां छायां वितन्वन्, आकाशे स्थितः दृश्यते स्म। तदा इन्द्रः, नागराजात् दूरदेशे अवतीर्य, हर्षविस्तारितनेत्रः सस्मितः, मधुसूदनं प्रति वाक्यम् अब्रवीत्— "कृष्ण, कृष्ण, एतद् शृणु यदर्थम् अहम् आगतः। महाबाहो, अन्यथा न चिन्तयित्वा शृणु। त्वमेव परं देवः, लोकभारहरणाय भूमौ अवतीर्णः, सर्वं बिभर्षि। यज्ञविघातकारणात् अहम् महाघनान् गोकुलविनाशाय आज्ञापयम्; तैः एष विनाशः कृतः। त्वं तु गिरिं उद्धृत्य गावः रक्षितवान्; तव वीर्येणास्मि तुष्टः, अद्भुतकर्मणाऽपि। त्वया एकेन हस्तेन गिरिरुत्क्षिप्तः; देवकार्यं सिद्धमिति मन्ये। गवां प्रेरणया अहम् आगतः; त्वया अस्माकं रक्षणं कृतं, तव पूजार्थं। अतः, गोवचनात्, त्वां अभिषेचयिष्यामि; उपेन्द्र, त्वं गोविन्दः, गोपालपतिः भविष्यसि।" एवं श्रुत्वा, श्रीपराशर उवाच—इन्द्रः ऐरावतगजात् सुवर्णपात्रं गृहीत्वा, तेन शुद्धजलपूर्णेन उपेन्द्रस्याभिषेकं कृतवान्। तस्मिन्नभिषेके सम्प्रवर्तमाने, गौः पृथिव्यां क्षीरधाराः स्रवयामासुः। एवं गवां प्रार्थनया उपेन्द्रजनार्दनस्याभिषेकं कृत्वा, इन्द्रः स्नेहेन विनयेन च पुनरुवाच— "एषा गवां प्रार्थना पूर्णा; शृणु मेान्यं कार्यं, यद् अहम् उवाचं पृथिवीभारनिवृत्त्यर्थम्। मदीयांशेन पृथिव्यां अर्जुनः अवतीर्णः; सदा तव रक्ष्यः। स वीरः तव साहाय्यं करिष्यति; त्वया सदा आत्मवत् रक्ष्यः स्यात्।" श्रीभगवानुवाच—"जानामि, भारतवंशोद्भव, अर्जुनः तवांशसम्भूतः; यावत् अहम् अस्मि, तावत् अहम् एनं रक्षामि। मम उपस्थितौ युद्धे अर्जुनं कोऽपि न जयेत्, हे शत्रुनिग्रण। कंसः, अरिष्टः, केशी, कुवलयापीडः, नरकः च—एते हन्यन्ते चेत्, महायुद्धं भविष्यति; तदा पृथिव्याः भारः क्षपयिष्यते। अतः त्वं गन्तुम् अर्हसि; पुत्रस्य विषये मा शुचः; अर्जुनवैरिणः मम सन्निधौ न विजेष्यन्ति। अर्जुनस्य कृते, युधिष्ठिरादीन् पुत्रान् युद्धात् अक्लिष्टान् कुन्त्यै प्रत्यर्पयिष्यामि।" एवं श्रीपराशर उवाच—इन्द्रः जनार्दनं समालिङ्ग्य, ऐरावतगजमारुह्य, स्वर्गं पुनरगच्छत्। श्रीकृष्णः गोभिः गोपालकैः सह, गोपिकानां कटाक्षपवित्रितमार्गेण, पुनः व्रजम् आगतः। इन्द्रे गच्छति, गोपालाः कृष्णं दृष्ट्वा—यः निर्मलकीर्तिः गोवर्धनगिरिं धारयामास—स्नेहेन इदं वचोऽब्रुवन्— "महाबाहो, त्वया वयं गावश्च महाभयात् गिरिधारणेन रक्षिताः। एष बाललीला च गोपालभावश्च तव न युक्तम्; दिव्यकर्माणि तव—किमर्थम्, प्रिय? कथय। त्वया कालयः निगृहीतः, प्रलम्बः हतः, गोवर्धनो धृतः; एतेषु क्रियासु मनः अस्माकं सन्देहं गच्छति। नूनं, हे हर्यनन्तवीर्य, एतानि कर्माणि दृष्ट्वा त्वां मानवमात्रं न मन्येमहि। केशव, व्रजस्त्रीबालानां स्नेहस्तव; किन्तु तव कर्माणि सर्वैर्देवैः अप्यसाध्यानि। बाल्यं, अद्भुतवीर्यं, अस्माकं मध्ये जन्म—एतानि तव, हे अगम्यबुद्धे, विचिन्तयन्तो विह्वलाः स्मः। त्वं देवो वा, दानवो वा, यक्षो वा, गन्धर्वो वा—किं नः? त्वं अस्माकं बन्धुः; नमोऽस्तु।" एवं वदद्भ्यः गोपालकेभ्यः कृष्णः किञ्चित् स्नेहरोषं दर्शयन् क्षणमूष्णम् आसीत्; ततः सः अपि वाक्यम् अब्रवीत्— "मयि संबंधो यद्यस्ति, हे गोपालाः, यदि लज्जा न वा, अथवा मम सम्मानो नास्ति, तर्हि किं मन्थनस्य फलम्? यदि मयि स्नेहः, यदि मम योग्यता, तर्हि माम् आत्मबन्धुवत् एव मन्यध्वम्। नाहं देवः, न गन्धर्वः, न यक्षः, न दानवः; अस्माकं बन्धुरहम्, अन्यथा चिन्तनं न आवश्यकम्।" एवं हरिवचनं श्रुत्वा, गोपालाः मौनं गत्वा, स्नेहरोषवशाद् वनं जग्मुः। कृष्णः तु अम्बरं शरत्प्रभं शशिसदृशम्, कुमुदिन्यः प्रसन्नाः सर्वदिशः सुरभिणः दृष्ट्वा, वृक्षपङ्क्तयः मनोहराः भ्रमरगणैः कूजिताः वीक्ष्य, गोपिकासहितः मनसा प्रमोदं जगाम्। रामेण सह, स्त्रीजनप्रियः, शूरतनयः, मधुरगानानि वाद्यैः सहितानि गायन्, सर्वान् प्रमुदितवान्।