वासुदेवः शिशुं भूमौ स्थापयित्वा कन्यां गृहीत्वा तां रात्रौ शीघ्रं यशोदायाः शय्यां गतवान्। यशोदा जागरिता स्वं नूतनं पुत्रं नीलोत्पलदलश्यामं दृष्ट्वा परमं हर्षं प्राप्तवती। ततः वासुदेवः कन्यां गृहीत्वा स्वगृहं प्रत्यागच्छत्, देवक्याः शय्यायां तां यथापूर्वं स्थापयामास। बालस्य शब्दं श्रुत्वा रक्षकाः आकस्मात् जागृत्य देवक्याः प्रसवमाख्यात कंसाय द्विजश्रेष्ठ। कंसः शीघ्रं आगत्य तां कन्यां गृहीत्वा देवकीं गद्गदकण्ठां विलपन्तीं दृष्ट्वा, "मुंच, मुंच" इति तया निग्रहितः। कंसः तां शिलायां प्रक्षिप्तुम् उद्युक्तः, किन्तु सा आकाशे स्थिता, महतीं रूपं धारयन्ती, अष्टभुजाः शस्त्रधारिणी अभवत्। सा हसन्ती, कुपिता, कंसं प्रति उवाच—"मूढ! मयि प्रक्षिप्ते किं लाभः? यः तव हन्ता स जन्म प्राप्तः। यः पूर्वं सर्वभूतानां देवतानां च मृत्युर्भूतः, स तव मृत्युर्भूतः जातः; तद् विचिन्त्य शीघ्रं स्वहितं कुरु।" इति उक्त्वा सा देवी दिव्यास्त्रगन्धाभरणैः सुसज्जिता सिद्धैः स्तूयमाना, भोजराजस्य साक्षात् दिवं गता। ततः कंसः चित्तविक्षिप्तः प्रलम्बकेशीप्रमुखान् सर्वान् महासुरान् आह्वयित्वा तान् श्रेष्ठान् दैत्यान् सम्बोधितवान्। "हे प्रलम्ब! केशी! धेनुक! पूतना! अरिष्टादयः, अन्ये च सर्वे, मम वचनानि शृणुत। देवाः दुष्टचित्ताः मां हन्तुम् अनेकवारं प्रयत्नं कृतवन्तः, इन्द्रः अपि मां पीडितवान्, किन्तु तान् अहं किञ्चित् न गणयामि।" "इन्द्रस्य अल्पबलस्य किम्? हरिः एकाकी भ्रमति, किम् तेन? हरिः दैत्यहन्ता दोषान्वेषी, तस्य किम्? आदित्याः, वसवः, मरुतः, अन्ये अमराः, सर्वे मम बाहुबलात् विजिताः, तेषां किम्? अमराधिपः युद्धाय आगत्य, शरान् पृष्ठे कृत्वा, वक्षः पराङ्मुखं कृत्वा पलायितः।" "मद्रेषु इन्द्रः वर्षं निरोधयामास, किं तेन? मेघाः मद्रैः भग्नाः अपि इच्छया वारि वर्षयामासुः। पृथिव्यां केनापि बाहुबलभीषणा राजानः न सन्ति, सर्वे जरासन्धं अधिपतिं मन्यन्ते। अमराणां मध्ये, हे दैत्यश्रेष्ठ, अहं तान् तिरस्कारयामि, हास्याय एव मे, अन्ये अपि।" "तथापि, हे दैत्याधिपतयः, अहं देवद्वेषिणां दुष्टानां विनाशाय अधिकं प्रयत्नं करिष्यामि। तस्मात्, पृथिव्यां ये प्रसिद्धाः, यज्ञकर्तारः च, ते सर्वे देवहानाय हन्तव्या एव। यदि मृत्युः पूर्वं मम अभवत्, तर्हि तस्यैव पुनरागमनं भवतु—इति देवक्याः गर्भजा कन्या उक्तवती।" "अतः, पृथिव्यां यत्र यत्र अद्भुतः बालः, यत्र यत्र अतिबलवान् बालः, तं प्रयत्नेन हन्तव्यम्।" इति आदेशं दत्वा कंसः स्वगृहं प्रविश्य वासुदेवं देवकीं च बन्धनात् विमुक्तवान्। "युष्माकं गर्भस्थाः बालाः मया हताः व्यर्थं गताः; अन्यः कश्चन बालः मम विनाशाय उत्पन्नः।" "तस्मात् दुःखं नास्ति; ते बालाः तस्मिन्नेव भाग्ये स्थिताः। तव दोषात् तेषां आयुः क्षीणम्।" इति सांत्वयित्वा विमुक्त्य च, कंसः सन्देहग्रस्तः पुनः अन्तःपुरं प्रविष्टः, द्विजश्रेष्ठ। वासुदेवः विमुक्तः नन्दस्य रथं गत्वा नन्दं हृष्टं दृष्ट्वा, "मम पुत्रः जातः" इति वदन्तं शृण्वन्। वासुदेवः अपि ससन्मानं तं प्रति उवाच—"भाग्येन, वृद्धे अपि तव पुत्रः जातः।" "यूयम् सर्वे वार्षिकं करं राज्ञे दत्तवन्तः; तदर्थं आगताः, अतः धन्याः यूयं स्थातुम् न आवश्यकम्।" "यस्य अर्थं आगताः, स सिद्धः; किम् इह स्थातुम्? शीघ्रं गच्छ, नन्द, स्वं गोपग्रामं।" "तत्र अपि मम पुत्रः रोहिण्या जातः; तं अपि स्वपुत्रवत् रक्षितव्यः।" इति उक्त्वा, गोपाः नन्दप्रमुखाः बलवन्तः, मालान् रथेषु स्थापयित्वा, करं दत्वा, प्रस्थिताः। गोकुले वसन्तः, पूतना शिशुहन्त्री रात्रौ सुप्तं कृष्णं गृहीत्वा तस्य स्तनं दत्तवती। यं यं शिशुं पूतना स्तनं दत्तवती, स बालः क्षणेन नष्टः। किन्तु कृष्णः तस्याः दृढं स्तनं हस्ताभ्यां गृहीत्वा, कोपेन तस्याः जीवनं अपि स्तन्येन सह पिबित्वा। महान् भीषणः शब्दः सञ्जातः, तस्याः अङ्गानि शिथिलानि, पूतना भूमौ पतिता, मृत्युः भयङ्करा। तस्याः शब्देन व्रजवासिनः जागृत्य कृष्णं पूतनायाः गोदाम् मृतां च दृष्ट्वा भीता अभवन्। भयेन कृष्णं गृहीत्वा, द्विजश्रेष्ठ, यशोदा गोपुच्छं हस्तेन घूर्णयित्वा तं दुष्टविनाशाय रक्षायै कृतवती। नन्दः अपि गोमयेन कृष्णस्य शिरसि स्थापयित्वा रक्षानुष्ठानं कृत्वा, मन्त्रं जपन् उवाच—"हरिः सर्वभूताधारः त्वां रक्षतु, यस्य नाभिकमलं जगत् उत्पन्नम्।