ततः पृथिवी देवी भगवत्संमुखा भूत्वा, “भोः भगवन्तः, मम भारस्य निवृत्तिः क्रियताम्। अहं हि महत्या पीडया विवशा, अधः पातालं न गच्छेयम्,” इति प्रार्थयामास। तस्याः वचनं श्रुत्वा सर्वे देवाधिपतयः, पृथिव्याः भारहरणाय, ब्रह्माणं प्रवोचयन्। ततो ब्रह्मा उवाच—“यथा पृथिव्या उक्तं, तथा एव एषा वस्तु, सुरगणाः। अहं, शिवः, यूयं च सर्वे नारायणस्वरूपाः एव। तस्यैव शक्तयः, तत्रैवोत्तमतादिमत्वानि, पीडकपीड्यभावाश्च, परस्परं सन्ति। अतः, क्षीरसागरस्य उत्तमं तटं गच्छामः; तत्र हरिं सम्पूज्य, सर्वमेतत् तस्मै निवेदयामः। स हि, लोकहितार्थं, विश्वात्मा, विशुद्धांशेन भूमौ अवतीर्य, धर्मं स्थापयति।” एवं उक्त्वा, श्रीपराशर उवाच—ब्रह्मा, देवैः सह, क्षीरसागरतीरं गतः, एकचित्तः गरुडध्वजं स्तोतुं प्रचक्रमे। तत्र ब्रह्मा हरिं स्तौति—“त्वं हि परा चापरा च विद्ये, यथोक्ते श्रुतिṣu, तव रूपे एव एते, हे भगवन्, साकारं च निराकारं च। त्वं द्वैधं ब्रह्म, सूक्ष्मं स्थूलं च, हे सर्वज्ञ; शब्दब्रह्म च परं ब्रह्म च, यत् सर्वब्रह्मस्वरूपम्। त्वं ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदश्च; शिक्षा, कल्पः, निरुक्तम्, छन्दः, ज्योतिषं च त्वमेव। इतिहासाः, पुराणानि, व्याकरणं च भगवन्; मीमांसा, न्यायशास्त्रं, धर्मशास्त्राणि च त्वमेव परमेश्वर। आत्मनः, तदेव शरीरं गुणाश्च, यद् यद् उच्यते, तत् सर्वं तव स्वरूपं न अन्यत्। त्वं अव्यक्तः, अनिर्वचनीयः, अचिन्त्यः, निरावरणः; निरस्तहस्तपादरूपः, शुद्धः, नित्यः, परः परमात्परः। त्वं अकर्त्रिकर्णः, अचक्षुष्कः, नानारूपः, निरूपः; निरस्तपादहस्तः अपि शीघ्रगामी, सर्वं गृह्णाति, सर्वज्ञः, सर्वविज्ञेयः। त्वं सूक्ष्मातिसूक्ष्मः, सर्वेषु सत्यरूपः; त्वां यः पश्यति, तस्मै परा विद्या जायते, पण्डितानां तव श्रेष्ठरूपात् अन्यत् नास्ति, हे परमात्मन्। त्वं जगदाधारः, लोकपालकः; सर्वभूतानि त्वयि स्थितानि। यद् अभूत्, यद् भविष्यति, त्वमेव, सूक्ष्मातिसूक्ष्मः, प्रकृतेः परः। एकः प्रभुः, चतुर्धा, हविर्ग्राही अग्निरिव; त्वं तेजः, श्रीं च लोकाय ददाति। अनन्तरूपः, सर्वत्रदृष्टिः, त्वं त्रिविक्रमं स्थापयसि, हे विधातः। यथा एकः अग्निः, स्वस्वरूपे स्थितः, नानाविधं प्रकाशते, तथा त्वं, एकरूपः, सर्वरूपाणि प्रकाशयसि। तव परं परमं पदं, यत् ज्ञेयम् इति पण्डितैः दृश्यते, तदेकम्; त्वत्तः अन्यत् नास्ति, हे परमात्मन्, न अन्यद्रूपं, न अतीतं, न भविष्यत्। त्वं व्यक्ताव्यक्तरूपः, समष्टिव्यष्टिरूपश्च; सर्वज्ञः, सर्वगतः, सर्वशक्तिसम्पन्नः, सर्वविद्यायुतः, सर्वबलसम्पन्नः, सर्वैश्वर्ययुक्तश्च। त्वं न कदाचिद् क्षीयसे, न वर्धसे, आत्मतन्त्रः, अनादिः, स्वतन्त्रः; न कदाचित् श्रमः, आलस्यं, भयम्, क्रोधः, कामः, इत्यादयः त्वां स्पृशन्ति। त्वं निर्दोषः, परः, दुर्निगम्यः, अच्युतः, अव्ययः धर्मः; सर्वेश्वरः, परं प्रतिष्ठानम्, सर्वतेजःसारः, अक्षयः। हे पुरुषोत्तम, यस्य ध्यानं सर्वावरणवर्जितम्, यः महाश्रियः आश्रयः—तुभ्यं नमः। न तव कारणजातात्, न अकारणात्, न कारणाकारणाभ्यां च शरीरग्रहणम्; केवलं धर्मसंरक्षणाय एव। एवं स्तुत्वा, श्रीपराशर उवाच—अजः भगवान्, स्तुतिं श्रुत्वा, विश्वरूपं प्रकाश्य, ब्रह्माणं प्रीत्या प्रत्युवाच। स उवाच—“ब्रह्मन्, यदि त्वं देवाश्च मत्तः किंचित् इच्छथ, तद् पूर्णतया वदत, तत् सिद्धमेव विज्ञायताम्।” ततः श्रीपराशरः—ब्रह्मा, हरिं दिव्यं विश्वरूपं दृष्ट्वा, पुनः देवैः सह, विस्मयभक्तिपरिपूर्णहृदयैः, स्तोतुं प्रचक्रमे। ब्रह्मा उवाच—“सहस्रबाहवे, नानावदनपादाय, अनन्तमूर्तये, जगत्सृष्टिसंहारपालकाय, सहस्रशः नमः। हे सूक्ष्मातिसूक्ष्म, अतिविस्तीर्ण, अतिगुरो, प्रकृतिबुद्धीन्द्रियातीत परमात्मन्, कृपां कुरु। हे भगवन्, पर्वतैः परिवेष्टितेयं भूमिः, भूमिजैः महादैत्यैः पीड्यमाना, लोकशरणं त्वां भारहरणाय उपगता, अगम्यबोध्य त्वाम्। वयं चात्र—इन्द्रः वृत्रशत्रुः, अश्विनौ, वरुणः, रुद्राः, वसवः, आदित्याः, वायुः, अग्निश्च, अन्ये च सुखदाः—सर्वे तवाज्ञां कर्तुं सदा सन्नद्धाः। यद् यद् कार्यं विधास्यसि, तत् तव सेवायां स्थित्वा वयम् अचिरात् करिष्यामः।” एवं स्तुतः, श्रीपराशर उवाच—परमेश्वरः स्वात्मनः द्वे लोम्नि, एकं श्वेतं, एकं कृष्णं, महर्षे, उत्पाट्य ददौ। ततो देवांश्च उवाच—“एते मम लोम्नि, भूमौ अवतीर्य, जगद्भारं हरिष्यतः। सर्वे देवाः स्वांशैः भूमौ अवतीर्य, पूर्वोत्थितान् उन्मत्तदैत्यांश्च युद्धेन नाशयन्तु। ततो भूमौ ते दानवाः सर्वथा विनाशं यास्यन्ति, न संशयः; ममावतारात् ते विदारिता भविष्यन्ति। वसुदेवस्य पत्नी देवकी, देवीसमाना, अष्टमं गर्भं धारयिष्यति—मम लोम्नि, हे देवाः। स तत्रावतिर्य, कंसं भूमौ, पुनर्जातं कालनेमिं च, हन्ता। इति उक्त्वा हरिः अन्तर्धानम् अगच्छत्।” ततः स देवदृष्ट्यगम्यः सञ्जातः। देवाः महर्षये प्रणम्य, मेरुशिखरं गत्वा, ततः भूमौ अवतीर्य। नारदः मुनिः, कंसस्य समीपे, “देवक्याः अष्टमो गर्भः, हे पृथिवीधर, जायते,” इति उद्घोषयामास।