भगवतः कृपया योगनिद्रायाः चित्तमाहात्म्यं वर्धितम्। सा च नन्दगोपपत्नी यसोदायाः गर्भं प्रविष्टवती। तस्याः कमललोचनस्य जन्मसमये सर्वं जगत् धर्मवर्जितदोषं प्रशान्तचित्तं जातम्, ग्रहतारकसर्पादिभ्यः सर्वभीतानि नष्टानि। तस्य जन्मना सर्वं विश्वं धर्ममार्गे प्रतिष्ठितम्। अत्रैव, भगवतः मानवलोकेावतरणे षोडशसहस्रशतैकदश पत्न्यः आसन्। तासु मुख्याः अष्टौ, तत्र श्रीरुक्मिणी, सत्यभामा, जाम्बवती च सुन्दरमुख्यः प्रमुख्यः आसन्। तासु भगवतः सर्वात्मनः अनादेरष्टासु पत्निषु प्रतिपत्न्यां दश लक्ष पुत्राः उत्पन्नाः। तेषु प्रमुखाः त्रयोदश पुत्राः, यथा – प्रद्युम्नः, चारुदेशनः, साम्बः च। प्रद्युम्नः अपि रुक्मिण्याः पुत्री रुक्मवतीं विवाह्य, अनिरुद्धः तस्यां जातः। अनिरुद्धः अपि रुक्मिण्याः पौत्रीं सुभद्रां विवाह्य, वज्रः तस्यां जातः। वज्रात् प्रतिबाहुः, तस्मात् सुचारुः अभवत्। एवं यदुकुलस्य पुत्राणां संख्या शतसहस्रशः, या शताब्देष्वपि न कीर्तयितुं शक्या। एतेन श्लोकाः स्वकार्यं संपादितवन्तः। तत्र त्रिकोट्यष्टाशीतिसहस्रराजकुमाराः गृहाचार्याश्च शस्त्रविद्यामुपासमानाः आसन्। केन वा यदूनां संख्या, येषु दशसहस्राणि शतसहस्राणि च नित्यं निवसन्ति, गणयितुं शक्यते? ये महाबलिनः दैत्याः सुरासुरसंग्रामे निहताः, ते मानवेषु जनविघातकाः जाताः। तेषां विनाशाय देवाः पृथिव्यां यदुकुले अवतीर्णाः, तत्र शतकुलानि एकाधिकशतानि बभूवुः, द्विजश्रेष्ठ। ते मानवेषु जाताः, प्रमाणबलसम्पन्नाः, सर्वे यदवः भगवतः शासनं पालयन्तः समृद्धिमापुः। यः कश्चित् वृष्णीनां जन्मकथां शृणोति, स सर्वपापैः विमुक्तः विष्णुलोकं प्राप्नोति। एवं श्रीपराशरः उवाच – एषा संक्षिप्ता कथा ते उक्ता, अधुना तुर्वसोरवंशं शृणु। तुर्वसुः पुत्रः वह्निः, तस्य पुत्रः गोभानुः, तस्मात् त्रैशम्भुः, तस्मात् करन्धमः, तस्मात् मरुत्तः। स पुत्राभावात् पौर्वस्य दुष्यन्तं स्थानं न्ययोजयत्। एवं ययातेश्शापेन स वंशः पौर्वेषु संलीनः। पुनः श्रीपराशरः – द्रुह्योः पुत्रः बभ्रुः, तस्य पुत्रः सेतुः, तस्यारब्धः, तस्य गान्धारः, तस्य धर्मः, तस्मात् घृतः, तस्मात् दुर्दमः, तस्मात् प्रचेता। प्रचेतसः पुत्रः शतधर्मा, स उत्तरेषु म्लेच्छेषु राज्यं कृतवान्। पुनः श्रीपराशरः – पूरुणः पुत्रः जनमेजयः, तस्य पुत्रः प्राचिन्वान्, तस्य प्रवीरः, तस्य मनस्युः, तस्य अभयदः, तस्य सुद्युम्नः, तस्य बहुगतः, तस्य संयातिः, तस्य अहंयातिः, तस्मात् रौद्राश्वः। रौद्राश्वस्य दश पुत्राः – ऋतेषुः, कक्षेषुः, स्थंडिलेषुः, कृतेषुः, जलेषुः, धर्मेषुः, धृतेषुः, थलेषुः, सन्नतेषुः, वनेषु इति। ऋतेषोः पुत्रः अन्तिनारः। अन्तिनारस्य पुत्राः सुमतिः, अप्रतिरथः, ध्रुवः। अप्रतिरथस्य पुत्रः कण्वः, तस्य पुत्रः मेधातिथिः। तस्मात् कण्वायनब्राह्मणाः उत्पन्नाः। अप्रतिरथस्य अन्यः पुत्रः ऐलीनः, तस्य चत्वारः पुत्राः – दुष्यन्तादयः। दुष्यन्तः सार्वभौमः अभवत्, तस्य पुत्रः भरतः। तस्मिन्नेव देवैः श्लोकः गीयते – “माता कुप्यः, पिता बीजदाताः, तस्मात् स्वयमेव जातः पुत्रः। पुत्रं दुष्यन्तं गृहाण, शकुन्तलां मा तिरस्कुरु।” यः पुत्रः बीजोत्पन्नः, स एव राजानं यमलोकात् उद्धरति; त्वं चास्य गर्भस्य कर्ता – शकुन्तलायाः वचनं सत्यमेव। एवं श्रीविष्णुपुराणे कथा प्रवहति।