यदुश्रेष्ठस्य वचः श्रुत्वा, यद् गान्दिन्याः श्वफल्कायाः सह सङ्गमेन सुतः उत्पन्नः, तस्मादत्र यावत् एष दोषः न निवर्तते, तावत् दुर्भिक्षव्याध्यादिदुःखानि कथं न स्युः इति चिन्तितम्। तदा वृद्धयदुवचनं श्रुत्वा, "अयं नय्यतामत्र, अत्यधिकदोषान्वेषणं नास्तु, अयं परमसद्गुणवान्" इति आन्धकः उक्तवान्। केशवः, उग्रसेनः, बलभद्रः च, अन्ये च यदवः, अपराधिनां प्रति अपि सहिष्णवः सन्तः, तस्मै अभयं दत्त्वा श्वफल्कपुत्रं तस्य नगरे प्रत्यागच्छन्। तस्य नगरे प्राप्तिमात्रेणैव, स्यामन्तकमणेर् प्रभावेन, अनावृष्टि-व्याधि-दुर्भिक्ष-मृगादिभिः उत्पन्नाः सर्वाः आपदः प्रशमं अगच्छन्। कृष्णः तदा मनसा विचारयामास—"एषः लघुकारणम्, यत् अक्रूरः श्वफल्कस्य गान्दिन्याः पुत्रः जातः। किन्तु एषा महती शक्तिः, या अनावृष्टि-दुर्भिक्ष-व्याध्यादिदुःखानि निवारयति। अतः नूनं स्यामन्तकाख्यं महन्मणिरस्त्यस्य समीपे। याः शक्तयः तस्य श्रूयन्ते, ताः ह्येवम्। स च एकस्य यज्ञस्य समाप्तौ अपरं यज्ञं, ततोऽपरं च, निरन्तरं निर्विघ्नं च करोति। तस्य कदापि द्रव्याभावः नास्ति; नूनं स मणिरत्रैव अस्ति" इति निश्चित्य, अन्येन हेतुनापि, सर्वान् यदून् स्वगृहे समाहूय। तेषां सर्वेषां यदूनां उपविष्टानां मध्ये, स्वकार्यम् आदौ निवेद्य, ततः अन्येषु हास्यलालित्यादिषु संवादेषु प्रवृत्ते, जनार्दनः अक्रूरम् इदं उवाच—"महादानेन, वयं जानिमः, एषः स्यामन्तकः, विश्वस्य सारः, शतधन्वना तुभ्यं दत्तः, स च त्वयि तिष्ठति, राज्यस्य हिताय; तिष्ठतु स त्वयि, वयं च तस्य फलम् अनुभूयाम। किन्तु बलभद्रः अस्मासु संशयं कृतवान्; अतः अस्माकं मनसि आश्वासार्थं, कृपया अस्मभ्यं तं दर्शय।" इति उक्ते, भगवन् वासुदेवः मौनं धारयन्, मणिधारी चिन्तयामास—"किं कर्तव्यं? यदि अन्यथा वदामि, ते मणिं अन्विष्यन्ति, केवलं गुप्तिं इच्छन्तः, तर्हि तं द्रक्ष्यन्ति; किन्तु प्रत्यक्षविरोधः न उचितः।" इति चिन्तयन्, अक्रूरः जगद्कारणं नारायणं प्रार्थयामास—"भगवन्, एषः स्यामन्तकः शतधन्वना मयि निक्षिप्तः, तस्य गमनेऽहं कष्टमिमं सहिष्णुः, यदद्य, श्वः, परश्वः वा युष्मद्वरेण याचितः स्यामीति चिन्तयन्। तस्य रक्षणे दुःखेन, तस्य भोगे मम रागो नास्ति, न च स्वस्य सुखस्य अंशमात्रं जानामि। राज्यस्य हितदं त्वमपि एतावत् न शशाक्थ, इति चिन्तयन् त्वं न प्रेरितवान्। अतः, अयं स्यामन्तकः यथेष्टं स्वीक्रियेत, यः यस्य प्रियः तस्मै दीयताम्।" एवं संकल्प्य, स स्वस्य वाससि गुह्य स्वर्णकुटिम् अत्यल्पां प्रदर्शयामास। ततः स यदुसभायाम् अग्रे स्यामन्तकं मणिं विमोचयामास। तस्य विमोचनमात्रेण, तस्य अद्भुततेजसा सदा सभाम् आलोकिताम्। अक्रूरः उवाच—"अयं मणिः शतधन्वना अस्मभ्यं दत्तः, यस्य सः, स तं गृह्णातु।" इति। तं दृष्ट्वा, सर्वे यदवः विस्मयपूर्णचित्ताः "साधु साधु" इति शब्दं कृतवन्तः। बलरामः तं दृष्ट्वा, "एषः मम, अच्युतः अपि समानरूपेण इच्छति" इति चिन्तयन्, तं अत्यर्थं कामयामास। सत्यभामा अपि "एषः मम पितुः धनम्" इति मनसि चिन्तयन्ती, तं तीव्रं कामयामास। बलरामस्य सत्यभामायाश्च स्पृहां दृष्ट्वा, कृष्णः आत्मानं द्विधा विद्धमिव अमन्यत। सर्वेषां यदूनां सन्निधौ, कृष्णः अक्रूरम् उवाच—"एषः मणिः मया आत्मशुद्ध्यर्थं यदुभ्यः दर्शितः; अयं च पितृधनं मम च बलरामस्य च सत्यभामायाश्च, अन्यस्य न; सः सदा शुद्धेन, ब्रह्मचर्यादिगुणसम्पन्नेन धार्यः; अशुद्धेन, राज्यस्य हितं कुर्वन्नपि, तस्य मूलं नाशयति। अहं षोडशसहस्रपत्नीधारणात् तं धारयितुं न शक्नोमि; कथं सत्यभामा तं गृह्णीयात्? त्वमपि, बलराम, सुरापानाद्युपभोगं त्यज। अतः पर्याप्तम्—एतत् यदुभ्यः विज्ञाप्यताम्; बलरामः, सत्यभामा च, अहं च त्वां याचामहे, महादानेन। अतः त्वमेव तस्य धारकः। यद् त्वया धृतं, तत् राज्यस्य हिताय; तस्मात् पूर्ववत् त्वया धार्यः—अधिकं किञ्चिद् वक्तव्यं नास्ति।" इति उक्ते, महादानी अक्रूरः "एवं भवतु" इत्युक्त्वा, तं महन्मणिं गृह्णात्। ततः प्रभृति, अक्रूरः स्फुटं विचरन्, स्वकण्ठे तस्य तेजसा शोभमानः, सूर्य इव स्वैः किरणैः भूषितः ददृशे। यः कश्चिद् भगवत: असत्यापवादशुद्धिं स्मरति, स कदापि किंचित् अपि असत्यापवादं न प्राप्नोति; अनावृतियुक्तेन्द्रियः सर्वपापात् विमुच्यते। तत्र, युद्धकाले, कृष्णस्य बलवीर्यं श्रद्धया समर्पितैः युक्तपात्रेषु अन्नपानादिभिः पोषितम्। श्रीपराशर उवाच—अनमित्रस्य पुत्रः शिनिः नाम। तस्यापि पुत्रः सत्यकः; सत्यकात् सात्यकिः, युयुधान इति अपि प्रसिद्धः। तस्मात् सञ्जयः, तस्य पुत्रः कुणिः, कुणेः युगन्धरः अभवत्।