ततः सत्राजित् तस्मात् स्थलात् सूर्यं ददर्श—ताम्राभाभासं, अल्पकायं, किंचित्पिङ्गलोक्षणं च। स सत्राजित् प्रणिपत्य, दिव्यं सहस्रकिरणं सूर्यं प्रणनाम। तं सूर्यः प्रभुः उवाच—"वरं वृणुष्व यं कामयसे।" सत्राजित् तं रत्नमेव वरयामास। तदा प्रभाकरः तस्य तद्धिरण्यमणिं दत्वा, स्वं दिव्यं धाम प्रविवेश। सत्राजित् तु निष्कलङ्करत्नेन ग्रीवायाम् अलङ्कृतः, सर्वतो दीप्त्या सूर्यवत् प्रकाशमानः द्वारकां प्रविवेश। द्वारकावासिनः जनाः तम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा, "एष नूनं भगवान् पुरुषोत्तमः, मनुष्यरूपेण पृथिव्याः भारं हरन् अवतीर्णः," इति समं प्रणेमुः। पुनः ते ऊचुः—"भगवन्, नूनं एष सूर्यः त्वां द्रष्टुम् आगतः।" तदा भगवान् उवाच—"नायं सूर्यः, सत्राजित् एषः, महद्रत्नं स्यामन्तकं सूर्यदत्तं धारयन् अत्र आगतः। तस्मात् निःशङ्कं एनं पश्यत," इति। तदा जनाः तथैव अकुर्वन्। सत्राजित् तद्रत्नं स्वगृहे स्थापयामास। प्रतिदिनं तत् रत्नं अष्टौ सुवर्णमाषान् उत्पादयत्। तस्य प्रभावात् सर्वे राष्ट्रे न कदाचन दुर्भिक्षं, व्याघ्रादिभयम्, वह्निदाहः, अनावृष्टिः वा जातः। अच्युतः अपि तद् दिव्यरत्नं राजा उग्रसेनाय युक्तमिति चिन्तयन्, इच्छन् अपि, स्वजनबन्धनभङ्गभयात् न जग्राह। सत्राजित्, अच्युतः मम रत्नं याचिष्यतीति ज्ञात्वा, लोभात् तद्रत्नं भ्रात्रे प्रसने दत्तवान्। स तु प्रसनः, रत्नस्य धर्मं न जानन्, रत्नं ग्रीवायाम् बद्ध्वा, अश्वारूढः काननं मृगयार्थं प्रविश्य, तत्र सिंहेन निहतः। सिंहः तं चाश्वं च हत्वा, निष्कलङ्करत्नं मुखे गृहीत्वा गन्तुम् उद्यतः, तदा जाम्बवता भल्लूकाधिपेन दृष्टः, हतः च। जाम्बवान् तद्रत्नं गृहीत्वा स्वगुहां प्रविवेश। स तत् रत्नं कुमारकस्य सुकुमारस्य क्रीडनकम् अकरोत्। यदा प्रसनः न प्रतिनिवृत्तः, तदा सर्वे यदवः आपश्यन्—"कृष्णः नूनं रत्नलुब्धः, स एव तद् प्राप्तवान्; एषस्यैव कृत्यं भवेत्," इति। भगवाञ्श्च जनानां वदन्तीनां कलिम् अवगम्य, सर्वयदुवाहिनीं सहितः, प्रसनस्य अश्वस्य पथं अन्वगच्छत्। तत्र सः प्रसनं तस्य च अश्वं सिंहेन हतं ददर्श। सिंहपदचिह्नदर्शनात् सर्वेषां सन्देहः निवारितः। सः तदा सिंहस्य पथं अन्वगच्छत्। तत्र सिंहं लघ्वङ्के जाम्बवता निहतं दृष्ट्वा, रत्नस्य हेतोः, भल्लूकस्य पथं अपि अनुययौ। गिरिपृष्ठे सर्वां यदुवाहिनीं स्थापयित्वा, सः तं पन्थानं अन्वियाय, भल्लूकस्य गुहां प्रविवेश। तत्र प्रविश्य, धात्र्या सुकुमारं शमयन्त्या वाचं शुश्राव—"सिंहेन प्रसनः हतः, सिंहो जाम्बवता निहतः; मा रुद सुकुमार, एष तव स्यामन्तकः।" एतद् श्रुत्वा, कृष्णः प्रविश्य, धात्र्याः हस्ते क्रीडनकभूतं स्यामन्तकं दीप्तिमन्तं दृष्टवान्। तं अप्राकृतमानुषं दृष्ट्वा, रत्नलुब्धदृष्टिं, धात्री "त्राहि त्राहि" इति आक्रन्दयामास। तस्या आर्तस्वरे श्रुत्वा, जाम्बवान् कोपसम्भृतहृदयः त्वरितं समुपस्थितः। तयोः उभयोः कोपसंरक्तयोः, एकविंशतिदिनानि युद्धम् अभवत्। यदवः अपि सप्ताष्टदिनानि तत्र प्रतीक्षां कृत्वा, कृष्णस्य प्रत्यागमनं न दृष्ट्वा, "नूनं मधुसूदनः अस्मिन्गुहायां निहतः; अन्यथा, कatham इतः इतावता काले शत्रौ विजित्य न निवर्तते?" इति निश्चित्य, द्वारकां गत्वा, कृष्णो हतः इति न्यवेदयन्। तदा तस्य बान्धवाः यथायोग्यं सर्वाणि अन्त्यकृत्यानि अकुर्वन्। इत्थं युद्धरतस्य कृष्णस्य, भक्त्युत्साहसम्पादितं भोजनपानं तस्य वीर्यबलं पुनः प्रवर्धयत्। परस्तु, प्रतिदिनं महाबलस्य पुरुषस्य घातैः कलेवरे पीड्यमाने, अन्नाभावात् शक्तिह्रासः अभवत्। तदा भगवता पराजितः जाम्बवान् प्रणम्य उवाच—"सर्वे देवाः, असुराः, गन्धर्वाः, यक्षराक्षसादयः अपि त्वां न जयन्ति; तर्हि किम् दुर्बलैः मनुष्यैः, पशुभिः, वा मानुषसंस्थानैः? नूनं भगवन् त्वं राम एव, नारायणांशः, जगतां शरणम्।" एवं उक्तः भगवान् तस्य पृथिवीभारहरणायावतारं प्रकाशयामास। स तं स्नेहसंपूर्णेन हस्तस्पर्शेन युद्धक्लेशं निवार्य, जाम्बवानं पुनः प्रणम्य, तुष्टाव। तदा जाम्बवान् स्वकन्यां जाम्बवतीं, या गृहे समागता पूज्या च, भगवते समर्पयामास।