श्रीपराशर उवाच— एवं स्पर्धया च कोपेन च मलिनवाक्यैः, भयेन विवेकं नष्ट्वा, कठोरवचनपरिहारार्थं राजा तस्यै प्रत्युवाच। स राजा उक्तवान्— “या तव पुत्रस्य भविष्यतः सा भार्या नियुक्ता।” एतच्छ्रुत्वा शैव्याः सुमधुरस्मितं समुत्पन्नं बभूव, सा प्रत्युवाच— “एवं भवतु।” ततः सा शैव्या राज्ञा सह राजप्रासादं प्रविवेश। अल्पेनैव कालेन, शुभे क्षणमुहूर्तकलनिमित्तसमागमे सति, शैव्या गर्भवती बभूव। सम्यक् काले सुतं सुषुवे। तस्य पिता तं पुत्रं विदर्भ इति नाम चकार। स विदर्भः तां वधूं विवाहयामास। तस्यां द्वौ पुत्रौ अजायतां— क्रथः कैशिकश्च। पुनः तृतीयः पुत्रः जातः, रोमपद इति नाम्ना, यः नारदात् प्राप्तविद्यायुक्तः भविष्यति। रोमपदात् बभ्रुः, बभ्रुतः धृतिः, धृतितः कैशिकः, कैशिकात् चेदिः जाता। तस्य वंशे चेदिराजानः अभवन्। क्रथस्य पुत्रः, स्ववध्व्या, कुन्तिः अभवत्। कुन्तेः धृष्टिः, धृष्टेः निधृतिः, निधृतितः दशार्हः, तस्मात् व्योमः, तस्मात् जिमूतः, ततो विकृतिः, ततो भिभरथः, तस्मात् नवरथः, तस्मात् दशरथः, ततो शकुनिः, तस्य पुत्रः करम्भिः, करम्भेः देवरतः अभवत्। तस्मात् देवक्षत्रः, तस्मात् मधुः, मधोः कुमारवंशः, कुमारवंशात् अनु, अनोः पुरुमित्रो भूमिपालः अभवत्। तस्मात् अंशुः, तस्माद् सात्वतः। सात्वतात् एते सात्वताः अभवन्। एवं, मैत्रेय, यः कश्चित् श्रद्धया भक्त्या च एतं ज्यामघवंशं शृणोति, स पापान्मुच्यते। श्रीपराशर उवाच— भजिनः, भजमानः, दिव्यः, अन्धकः, देववृद्धः, महाभोजः, वृष्णिश्च—एते सात्वतानाम् अपि पुत्राः सात्वताः अभवन्। भजमानस्य पुत्राः—निमिः, कृतिकणः, वृष्णिश्च; द्वाभ्यां मातृभ्यां जाताः अन्ये—शतजित्, सहस्रजित्, अयुतजित् च। देववृद्धस्य अपि बभ्रुः नाम पुत्रः अभवत्। तयोः विषये श्लोकः पठ्यते— “यथा श्रवणेन दूरात्, साक्षात् च समीपतः, बभ्रुः श्रेष्ठः पुरुषेषु, देववृद्धः देवसमः।” बभ्रुदेववृद्धयोः वंशे षट्षष्टिसहस्राणि अष्टौ च पुरुषाः अमृतत्वं प्राप्तवन्तः। महाभोजः धर्मात्मा आसीत्। तस्य वंशे भोजाः, मार्तिकवारा नाम, मार्तिकवारपुरीं निवसन्तः, अभवन्। वृष्णेः द्वौ पुत्रौ—सुमित्रः युधाजित् च। ततः अनमित्रः, अनमित्रात् निघ्नः। निघ्नस्य प्रसैनः सत्राजित् च द्वौ पुत्रौ। सत्राजितः सविता मित्रं प्राप्तवान्। एकदा सत्राजित् समुद्रतीरे स्थित्वा, एकचित्तेन सवितुः स्तुतिं कृतवान्। तदा तेजस्वी सूर्यः तेन पूजितः साक्षात् प्रादुरभवत्। सत्राजित् तं सूर्यं अस्पष्टवपुषं दृष्ट्वा उवाच— “यथा त्वां दिवि अग्निसंकाशं पश्यामि, तथैव समागतेऽपि त्वयि, विशेषानुग्रहं न पश्यामि।” इत्युक्त्वा, सूर्यः स्वकण्ठात् स्यामन्तकं महत् रत्नं उत्कील्य, एकान्ते न्यवेशयत्। ततः सत्राजित् सूर्यं ताम्रदीप्तिं, लघुशरीरं, अरुणनयनं दृष्ट्वा। सत्राजित् प्रणम्य, दिव्यः सहस्रकिरणः सूर्यः तम् उवाच— “वरं वृणीष्व यं इच्छसि।” स सत्राजित् तद्रत्नमेव वव्रे। तेजस्वी सूर्यः तस्मै रत्नं दत्वा, स्वं लोकं जगाम। सत्राजित् स्यामन्तकरत्नेन कण्ठे शोभमानः द्वारकां प्रविवेश, सर्वदिक् तेजसा व्याप्तां कृत्वा। द्वारकावासिनः तम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा, प्रणम्य, “एष भगवान् परमपुरुषः, पृथिव्याः भारं हारयितुं मानववपुषा अवतीर्णः,” इति ऊचुः। “भगवन्, सूर्य एव त्वां द्रष्टुमागतः,” इति च ऊचुः। श्रीभगवान् उवाच— “नायं सूर्यः, अयं सत्राजित्, सूर्यदत्तं स्यामन्तकं महद्रत्नं धारयन् आगतः।” “तस्मात् निर्भयतया एनं पश्यत,” इति चोक्त्वा, त एवमकुर्वन्। सत्राजित् तत् स्यामन्तकं स्वगृहे न्यवेशयत्।