नरः सः प्रतिदिनं भोगैः आनन्दं प्राप्य तेषु परमं रसं मन्यते स्म। किन्तु, वस्तुतः, विषयभोगैः कामः कदापि न तृप्यति; यथा घृतदत्तः अग्निः अधिकतरं वर्धते, तथा एव कामः अपि अधिकतरं प्रवर्धते। अस्मिन्संसारे सर्वं तण्डुलं, यवः, सुवर्णं, पशवः, स्त्रियः च अपि एकस्य पुरुषस्य तृप्तये न पर्याप्तानि; अतः अतिक्रान्तकामनां त्यक्तुं युक्तम्। यदा कश्चन सर्वेषु भूतेषु दुष्टभावं न करोति, सर्वत्र समदृष्टिं पश्यति, तदा सर्वदिक् तस्य सुखदायिनी भवति। या कामना मूढचेतसां त्यक्तुं कठिनास्ति, या शरीरस्य जरायामपि न जरति, तां त्यक्त्वा पण्डितः सहजतया तृप्तिं लभते। यदा पुरुषः वृद्धिं प्राप्नोति, तदा तस्य केशा दन्ताः च जरन्ति, किन्तु धनजीवितयोः कामना न जरति। अहं अपि, यदि सहस्रवर्षपर्यन्तं सुखेषु आसक्तचित्तः स्याम्, तथापि प्रतिदिनं मम एषा कामना वर्धते एव। अतः अहं एतां कामनां परित्यज्य, चित्तं दैवेषु नियम्य, आसक्त्याभिमानौ परित्यज्य, मृगैः सह विचरामि। ततः सः पुरोः जरां गृहीत्वा, तस्मै युवावस्थां दत्त्वा, पुरुं राज्याभिषेचित्वा तपः कर्तुं वनं गतवान्। सः तुर्वसम् आग्नेयदिग्भागे, द्रुह्यम् पश्चिमदिग्भागे, यदुम् दक्षिणपथे नियुक्तवान्। एवमेव अनुम् उत्तरदिग्भागे नियुक्त्वा, तान् प्रदेशाधिपतीन् कृत्वा, सर्वपृथिव्याः अधिपतिं पुरुम् अभिषिच्य, वनं गतवान्। श्रीपराशर उवाच— यदु-पुत्रस्य क्रोष्टोः पुत्रः ध्वजिनीवान् नामासीत्। तस्मात् स्वातिः, तस्मात् रुशङ्कुः, तस्मात् चित्ररथः अभवत्। तस्य पुत्रः शशिबिन्दुः नाम चक्रवर्ती बभूव, सः चतुर्दशरत्नाधिपः। तस्य पत्न्यः लक्षसं संख्या आसन्। तस्य अपि पुत्राः लक्षसं संख्यया आसन्। तेषु पृत्विश्रवाः, पृत्वुकर्मा, पृत्वुकीर्तिः, पृत्वुयशाः, पृत्वुजयः, पृत्वुदानः इति षट् प्रमुखाः पुत्राः आसन्। पृत्विश्रवसः पुत्रः पृत्वुतमः अभवत्। तस्मात् उशना, शताश्वमेधयज्वा अभवत्। तस्य पुत्रः शितपूर्यः, तस्मात् ऋुक्मकवचः, ततः परावृत् अभवत्। परावृतः पुत्राः— ऋुक्मेषुः, पृत्वुज्यामः, अघवालितः, हरितः, इति पञ्च पुत्राः आसन्। अद्यापि ज्यामघस्य गीतिः गायते— सर्वपत्नीवतां मध्ये, जीवतो वा मृतस्य वा, ज्यामघः श्रेष्ठतमः आसीत्; सः शैव्यापतिः राजा। तस्य भार्या शैव्या नाम निर्भगा आसीत्; सः पुत्रकामः सन्, भयात् अपरां पत्नीं न अगृह्णात्। कदाचित् घोरयुद्धे, यत्र अनेकरथाश्वगजसंघट्टः आसीत्, सः सर्वान् शत्रून् विजित्य युद्धे स्थितवान्। शत्रवः, पुत्रान्, दारान्, बान्धवान्, सैन्यं, धनं च परित्यज्य, स्वदेशात् सर्वदिक् पलायितवन्तः। पलायमानेषु तेषु, राजा कन्यां अपश्यत्, या राजकन्या आसीत्, तस्या विस्तीर्णनेत्रे भयात् कम्पमानाः आसन्, सा दुःखार्ता उच्चैः रुदती आसीत्— "त्रातुम् माम्, पितः, मातः, भ्रातः!" इति। तां दृष्ट्वा, राज्ञः हृदयं स्नेहेन पूरितम्। सः चिन्तयामास— "मम पुत्राभावस्य, निर्भगायाः भार्यायाः च, एषा रत्नरूपा कन्या पुत्रोत्पत्तेः कारणं दैवेन प्रदत्ता।" अतः सः निश्चयम् अकरोत्— "अहं ताम् उपयास्ये।" ततः तां कन्यां रथारूढां कृत्वा, स्वगृहं निनाय। शैव्यायाः अनुमत्याः उपरान्तं, सः तां विवाह्य गृहं प्रत्यागच्छत्। विजयी राजा सर्वैः नगरवासिभिः, बान्धवैः, सैन्येन, मन्त्रिभिः च सह राजद्वारम् आगतः। तत्र, शैव्या तं द्रष्टुं समुपेत्य, कन्यां राज्ञः वामभागे स्थितां दृष्ट्वा, यत्र तस्याः अधरोष्ठः रोषेण सान्दोलितः, शैव्या राजानम् अपृच्छत्— "का एषा चञ्चलचित्ता कन्या रथे उपविष्टा?" राजा, भीतो भूत्वा, न विचार्य उत्तरम्, तस्यै उक्तवान्— "एषा मम स्नुषा।" शैव्या पुनरुवाच— "मया तव पुत्रः न जातः, न च त्वया अपरां भार्यां गृहीता; तर्हि केन तव पुत्रेण एषा स्नुषा इति?