तस्य वत्सस्य पुत्रः अलर्कः नाम्ना अभवत्, यस्य विषये अद्यापि कश्चन श्लोकः गायते। अलर्कः तु युवा एव भूमिम् षट् सहस्राणि षट् शतानि च वर्षाणि एकाकी अधिपत्यं कृतवान्। तस्य अलर्कस्य अपि पुत्रः सन्नति नाम अभवत्। सन्नतेः पुत्रः सुनिथः, तस्य पुत्रः सुकेतुः, सुकेतुतेः धर्मकेतुः, ततो सत्यकेतुः, तस्मात् विभुः, तस्मात् सुविभुः, ततो सुखुमारः, तस्मात् दृष्टकेतुः, ततः वितिहोत्रः, तस्मात् भार्गः, भार्गात् भार्गभूमिः अभवत्। तत्र चतुर्वर्ण्यस्य स्थापना अभवत्। एते कश्यपवंशस्य नृपाः। अथ राजिवंशस्य वृत्तान्तं शृणु। राजेः पञ्चशतानि पुत्राणि अभवन्, ये अप्रतिमबलपराक्रमाः च। देवासुरयुद्धस्य आरम्भे, उभयपक्षाः परस्परविनाशाय उत्सुकाः ब्रह्माणं उपगम्य पप्रच्छुः—“भगवन्, अस्मिन युद्धे कः विजयी भविष्यति?” तदा ब्रह्मा उवाच—“यस्य पक्षे राजिः शस्त्रं ग्राह्य युद्धं करिष्यति, तस्य विजयः भविष्यति।” ततः दानवाः राजिं उपगम्य सहाय्यं याचितवन्तः। सः उवाच—“यदि विजयाय पश्चात् अहं इन्द्रः भविष्यामि, तर्हि अहं भवद्भ्यः युद्धं करिष्यामि।” दानवाः उक्तवन्तः—“न वयं अन्यथा वदामः वा कुर्यामः; अस्माकं इन्द्रः प्रह्लादः, तस्य अर्थाय वयं यतामः।” इत्युक्त्वा ते निर्गताः। देवाः अपि तं समागतवन्तः, तेन तद्वदनं श्रुत्वा, ते अपि उक्तवन्तः—“त्वं इन्द्रः भविष्यसि,” इति इच्छया। ततः राजिः देवसेनया सह दानवसेनां महाशस्त्रैः विनाशितवान्। इन्द्रः शत्रुपक्षं विजित्य राजेः पादयोः शिरः निहत्य प्रणम्य उवाच—“त्वं मे पिता, भयात् त्राता, शरणदः, सर्वेषां प्राणिनां श्रेष्ठः, यस्य अहं पुत्रः, त्रैलोक्यस्य अधिपः च।” राजा स्मितं कृत्वा उवाच—“एवं भवतु; शत्रुपक्षात् अपि बहुस्तुतिपूर्वकं नमः न लङ्घनीयम्।” इत्युक्त्वा स्वपुरं प्रत्यगच्छत्। इन्द्रः शतक्रतुस्त्वं इन्द्रपदं धृतवान्; किन्तु राजिः स्वर्गं गतः, तदा नारदमुनिना प्रेरितः, राजेः पुत्राः, परम्परया, इन्द्रं, पित्रामित्रं, पुत्रं च, राज्यं याचितवन्तः। इन्द्रेण राज्यं न दत्तं, तदा राजिपुत्राः, बलवत्तराः, इन्द्रं विजित्य स्वयम् इन्द्रपदं प्राप्तवन्तः। दीर्घकालस्य अनन्तरं, बृहस्पतिः इन्द्रं एकाकिनं, त्रैलोक्ययज्ञभागविहीनं दृष्ट्वा, तं संबोधितवान्। इन्द्रः उवाच—“कृपया, मम पोषणार्थं कदलीफलस्य आकारेण यज्ञभागं दत्तुम् अर्हसि।” बृहस्पतिः प्रत्युत्तरं दत्तवान्—“पूर्वं यदि मां याचितवान्, तर्हि किं न कृतवान् अस्मि तव कृते?” तदा बृहस्पतिः उवाच—“अल्पदिनेषु तव पदं पुनः स्थापयिष्यामि।” ततः मन्त्रक्रियया तेषां बुद्धिं मोहितवान्, इन्द्रस्य बलं वर्धितवान्। तद्वशात् राजिपुत्राः धर्मं त्यक्तवन्तः, वेदात् विमुखाः अभवन्, इन्द्रेण विनष्टाः, इन्द्रः, पुरोहितस्य अनुग्रहेण, स्वपदं पुनः प्राप्तवान्। इन्द्रस्य पतनं पुनः स्थापनं च श्रुत्वा, नरः दुःखं वा पापं वा न प्राप्नोति। रम्भा अपुत्रा अभवत्। क्षत्रवृद्धस्य पुत्रः प्रतिक्षत्रः, तस्य पुत्रः संजयः, ततः विजयः, विजयात् यज्ञकृत्, तस्य पुत्रः हर्षवर्धनः, हर्षवर्धनस्य पुत्रः सहदेवः, तस्मात् अदिनः, तस्य पुत्रः जयसेनः, ततः संहुतिः, तस्य पुत्रः क्षत्रधर्मा। एते क्षत्रवृद्धवंशजाः। अधुना अहं नहुषवंशस्य वर्णनं करिष्यामि। नहुषस्य षट् पुत्राः अभवन्—यति, ययाति, साम्यति, आयाति, वियाति, कृति। यति राज्यं न इच्छितवान्; ययातिः राजा अभवत्, देवयानीं (उशनसः कन्यां) च शर्मिष्ठां (वृषपर्वणः कन्यां) च विवाहं कृतवान्। कविना शप्तः ययातिः अकालजरा युक्तः अभवत्। शुक्रस्य अनुग्रहेण ययातिः जरां स्थानान्तरेण दातुम् इच्छितवान्। सः ज्येष्ठपुत्रं यदुं उवाच—“मातुः महाशापात् मम अकालजरा प्राप्ता; तस्या अनुग्रहेण अहं तव यौवनं स्वीकृत्य सहस्रवर्षाणि कामान् भोक्तुम् इच्छामि।” “न त्वं एतत् प्रत्याख्यायितुम् अर्हसि,” इत्युक्ते सः तां जरां न इच्छितवान्। तस्मात् पितरः तं शप्तवान्—“तव वंशजाः राज्यं न प्राप्स्यन्ति।” ततः भूमिपतिः द्रयुं, तुर्वसं, अनुं च यौवनं दातुम्, जरां स्वीकर्तुम्, प्रोत्साहितवान्। ते अपि एकैकशः प्रत्याख्यानम् कृतवन्तः; तस्मात् सः तान् शप्तवान्। अन्ते, शर्मिष्ठायाः कन्यायाः कनिष्ठः पुत्रः पुरुः, पितरं सस्नेहं प्रणम्य उवाच—‘एषः अस्माकं महोदयः’; सः जरां स्वीकृतवान्, यौवनं पितरं दत्तवान्। पितरः नूतनयौवनं प्राप्य, धर्मेण, कालेन, शक्त्या च, कामान् भोक्त्वा प्रजाः यथायोग्यं पालयितवान्। विश्वाच्याः सह कामान् भोक्त्वा, तस्य मनः प्रतिदिनं कामानां समाप्तिं चिन्तयित्वा, तेषु एव लीनम् अभवत्। प्रतिदिनं तु, तेषां कामानां सुखं अधिकं अनुभूतवान्। कामः वस्तुनि भोगेन न तृप्यति; घृतसम्पूर्णः अग्निः इव, सः केवलं वर्धते। भूमौ सर्वं तण्डुलं, यवः, सुवर्णं, पशवः, महिलाः च, एकस्य पुरुषस्य तृप्तये न पर्याप्तम्; अतः अतिकामं त्याज्यं। यः सर्वेषु प्राणिषु दुष्टभावं न धारयति, समदृष्ट्या सर्वान् पश्यति, तस्य सर्वदिशाः सुखदाः भवन्ति। या कामना, मोहितचित्तैः त्यक्तुं कठिनम्, शरीरस्य वृद्धौ अपि न वृद्धा भवति—तां त्यक्त्वा, पण्डितः सहजं तृप्तिं प्राप्नोति। पुरुषस्य वृद्धावस्था, केशदन्तौ वृद्धौ भवतः, किन्तु धनजीवनयोः कामना वृद्धा न भवति। सहस्रवर्षे अपि, कामेषु रतचित्तः, प्रतिदिनं तेषां कामनां वृद्धिः एव। अतः, एतां कामनां त्यक्त्वा, मनः दिव्ये नियोज्य, अनासक्तः, निरममः च, अहं मृगैः सह विचरिष्यामि। ततः, पुरोः जरां गृह्य, तस्य यौवनं दत्त्वा, पुरुः राज्ये अभिषिक्तः, ययातिः वनं तपस्यै गतवान्। तुरवसं दक्षिण-पूर्वदिशायाम्, द्रयुं पश्चिमायाम्, यदुं दक्षिणपथे नियुक्तवान्। अनुं उत्तरदिशायाम् अपि नियुक्तवान्, तान् प्रदेशाधिपतीन् कृत्वा, पुरुः सर्वभूम्याः अधिपः अभिषिक्तः, सः वनं गतवान्। श्रीपराशरः उवाच—यदु पुत्रः क्रोष्टुः, तस्य पुत्रः ध्वजिनीवान्। तस्मात् स्वातिः, स्वातेः रुशङ्कुः, रुशङ्कोः चित्ररथः। तस्य पुत्रः शशिबिन्दुः, सः चक्रवर्ती, चतुर्दशरत्नाधिपः अभवत्। तस्य शतसहस्राणि पत्न्यः अभवन्। तस्य शतसहस्राणि पुत्राः अपि अभवन्। तेषु पृथुश्रवाः, पृथुकर्मा, पृथुकीर्तिः, पृथुयशाः, पृथुजयः, पृथुदानः—एते षट् मुख्यपुत्राः। पृथुश्रवसः पुत्रः पृथुतमः। तस्मात् उशना, शताश्वमेधयाजिन् अभवत्। तस्य पुत्रः शितपूरणः अभवत्। एवं विष्णुपुराणे वर्णितं वंशानुक्रमं, नृपाणां चरितं, धर्मस्य महत्त्वं च।