नृपतेः समीपे धर्मविद् ऋषिः सत्कार्यनिष्ठः जीवनस्य शुद्धाचाराणां महत्त्वं विवृणोति। सदा रात्रौ चतुर्मार्गं, देववृक्षान्, श्मशानभूमिं, वनानि, दुष्टस्त्रीसङ्गं च त्यजेत्। बुद्धिमान् पूज्यदेवताब्रह्मणदीपछायां न लङ्घयेत्, निर्जनवनं एकाकी न गच्छेत्, रिक्तगृहे न वसेत्। स्नानानन्तरं दूरात् केशान्, अस्थीनि, कंटकान्, अशुद्धवस्तूनि, हविष्यान्, भस्म, तुषान्, स्नातभूमिं च वर्जयेत्। बुद्धिमान् अनार्यसङ्गं न कुर्यात्, कुटिलता न कामयेत्, सर्पं न समीपं गच्छेत्, न च दीर्घकालं स्थित्वा वा उपविष्ट्वा वर्तेत्। नातिदीर्घं जागरणं, न निद्रां, न स्नानं, न उपवेशनं, न शयनं, न व्यायामं कुर्यात्। दूरात् दन्तयुक्तान्, शृङ्गयुक्तान्, तिमिरं, प्रतिपातं, सूर्यप्रकाशं च वर्जयेत्। नग्नः स्नानं, शयनं, शुद्धिकर्म न कुर्यात्; केशविलग्नः न भुञ्जीत, न देवपूजां कुर्यात्। एकवस्त्रे न यज्ञं, न देवपूजां, न आचमनं, न पाठं कुर्यात्। दुष्टाचारिणां सङ्गं सदा वर्जयेत्; सत्पुरुषसङ्गः क्षणमपि प्रशंस्यः। श्रेष्ठाधमैर् न विवादं कुर्यात्; विवाहादिवादः समचरित्रैः सह कार्यः। विवादं न आरभेत्, शुष्कद्वेषं न धारयेत्; लघुहानिं सहनं, शत्रुलाभं परित्यजनं च श्रेयः। स्नानात् पश्चात् स्नानवस्त्रे वा हस्तेन अङ्गानि न प्रक्षालयेत्, केशान् न कम्पयेत्, न उत्थाय त्वरितं भुञ्जीत्। अन्यस्य पादं न लङ्घयेत्, पूज्यवस्तूनि पादेन न निर्देशयेत्, गुरुसन्निधौ नम्रता विना उच्चासने न उपविशत्। देवालयं, चतुर्मार्गं, शुभवस्तूनि वामतः न गच्छेत्, न प्रतिकूलं प्रदक्षिणं कुर्यात्, सदा दक्षिणतः एव। चन्द्रसूर्याग्निवारिवायुपूज्यवस्तूनि प्रति न किञ्चिद् त्यजेत्, न मूत्रं, न पुरीषं, न श्लेष्मा त्यजेत्। मूत्रं स्थित्वा न कुर्यात्, मार्गे न मूत्रं त्यजेत्, श्लेष्मा, पुरीषं, मूत्रं, रक्तं न लङ्घयेत्। भोजनकाले, यज्ञे, शुभकर्मणि, पाठे, यज्ञे, जनसमूहे श्लेष्मा न त्यजेत्। स्त्रीषु न अवमानं कुर्यात्, न विश्वासं स्थापयेत्, न ईर्ष्या, न दुष्टवचनं कुर्यात्। सदाचारनिष्ठः गृहात् निर्गम्य पूज्यवस्तूनि शुभवस्तुभिः—पुष्पैः, रत्नैः, घृतैः—पूजयित्वा नमः कुर्यात्। चतुर्मार्गे नमः कुर्यात्, यथाकालं यज्ञं कुर्यात्, दुःखितं उत्थापयेत्, साधून् सेवेत्, विद्वद्भिः सह वर्तेत्। यः देवर्षीणां यथावत् पूजां, पितृभ्यः जलान्नदानं, अतिथीनां सत्कारं कुर्यात्, स उत्तमं लोकं प्राप्नोति। यः हितं, मितं, प्रियं वचनं यथाकालं भाषते, संयमी, स आनन्दजनकं लोकं प्राप्नोति। यः बुद्धिमान्, लज्जावान्, धैर्यवान्, श्रद्धालु, नम्रः, स ज्ञानवंशवृद्धानां लोकं प्राप्नोति। अकाले वज्रनिर्घोषे, पर्वणि, अशौचकाले, ग्रहणादिकाले पाठं न कुर्यात्। यः क्रुद्धं शमयति, सर्वस्वजनद्वेषरहितः, भीतं सान्त्वयति, सदाचारी, तस्य स्वर्गः अपि लघुं फलम्। वर्षासूर्ये छत्रं धारयेत्, रात्रौ वने दण्डं, शरीररक्षणार्थं पादत्राणं सदा धारयेत्। ऊर्ध्वं, पार्श्वे, दूरं न पश्येत्, योक्याः दूरीं भूमौ एव पश्येत्। यः संयमेन सर्वदोषहेतुं त्यजेत्, स धर्मार्थकामानां लघुतरं हानिं न प्राप्नोति। सदाचारनिष्ठः, विद्वान्, विनीतः, दुष्टेषु अपि कलुषितः न भवति; कठोराणां अपि मधुरं भाषते, स्नेहनिष्ठं हृदयं, मोक्षः तस्य हस्ते। यः रागक्रोधलोभविहीनः, सदाचारनिष्ठः, तेषां प्रभावेन पृथिवी स्थिता। तस्मात्, सत्यं सुखदं वदेत्; यदि सत्यं दुःखदं, तदा मौनं वर्तेत्। यदि प्रियं न हितं, तद् ज्ञात्वा न वदेत्; तदा, अत्यप्रियं अपि हितं वचनं श्रेष्ठम्। जीवसत्त्वस्य हितार्थं, इह परत्र च, बुद्धिमान् यथायोग्यं कर्म, चिन्तनं, वचनं कुर्यात्। ततः, और्व ऋषिः नृपं उवाच—यदा पुत्रः जायते, तदा पिता वस्त्रयुक्तः स्नानं कुर्यात्; तस्मिन्नेव जातकर्म, शुभश्राद्धं च विधायेत्। देवपितृद्विजद्वयः यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा, अक्षरचित्तः तान् भोजयेत्। दधि, अक्षत, यवेन, पूर्वदिशं वा उत्तरदिशं वा स्थित्वा, देवताभ्यः पिण्डं जलयुक्तं वा स्वशरीरेण अर्पयेत्। तस्य श्राद्धेन नान्दिमुखाः पितरः तुष्टाः भवन्ति; तद् वृद्धिकाले सदा पुरुषैः कर्तव्यम्। पुत्रपुत्रीविवाहे, नूतनगृहप्रवेशे, नामकरणे, प्रथमचूडकर्मादिषु, चूडाविभागे, पुत्रादिप्रथमदर्शनकाले, गृहस्थः भक्त्या नान्दिमुखपितॄन् पूजयेत्। पितृपूजायाः क्रमः एषः, प्राचीनः विधिः, वर्णितः; अधुना, भूमिपते, अन्त्यकर्मणः विधिं शृणु।