यथोक्तं, स राजा इलायां पुरूरवसं पुत्रं जनयामास। स पुरूरवाः परमदानशीलः, महायज्वा, अतिवीर्यसम्पन्नः, सत्यवादी, बुद्धिमान्, सुन्दरः, विचारशीलश्चासीत्। तस्य महात्मनः तेजसा, तथा दानशीलतया, सत्येन च, मिथ्रावरुणयोः शापात्, अप्सराः उर्वशी मनसा निश्चितवती—"मानुषेषु वसितव्यं मया" इति। तदा सा उर्वशी तं पुरूरवं दृष्ट्वा, स्वकीयमानं स्वर्गसुखेषु च आसक्तिं परित्यज्य, तस्मिन्नेव सम्यक् प्रविष्टा, तं समीपमुपागच्छत्। स च राजा, तां सर्वलोकनारीणां सौन्दर्ये, माधुर्ये, लावण्ये, विनोदे, हास्ये च अतीव अतिशयिनीं दृष्ट्वा, तस्यामेव सर्वथा आसक्तः अभवत्। उभौ अपि अन्यः अन्यस्मिन्नेव प्रविष्टौ, अन्यान् सर्वानर्थान् परित्यज्य, केवलं परस्परमेव पश्यन्तौ, अन्यं किञ्चिदपि न ददृशताम्। ततः स राजा धैर्यं समालम्ब्य तां उर्वशीं सम्बोधितवान्। "सुश्रोणि! त्वां कामये, दयां कुरु, त्वयि मम स्नेहः वर्तते" इति स राजा अवदत्। तदा लज्जां परित्यज्य उर्वशी प्रत्युवाच—"एवं भवतु, यदि मम शर्ताः पालयिष्यन्ते" इति। राजा पुनः पप्रच्छ—"किम् ते शर्ताः?" इति। तदा सा अपि प्रत्यवदत्—"मम शय्यायाः समीपे स्थितौ मेषशावकौ, ये मम पुत्रवत् प्रियौ, तौ नापनीयौ।" "त्वया मया नग्नया न द्रष्टव्यम्।" "मम आहारः केवलं घृतमेव भवेत्।" इति। राजा प्रत्युवाच—"एवं अस्तु।" ततः तया सह स राजा षष्टिवर्षाणि व्यतीतानि, प्रतिदिनं वर्धमानानन्देन आलके, चैत्ररथादिषु वनेषु, विशुद्धपद्मवनान्तरेषु, मनसाद्युत्सवसरोवराणि रमणीयानि च स्थलेषु, रममाणः अवसत्। उर्वशी अपि तेन सह रममाणा, प्रतिदिनं तस्मिन्नेव अधिकं स्नेहम् अलभत, स्वर्गेऽपि स्थित्वा तत्र न किञ्चिदपि आकाङ्क्षाम् अलभत। उर्वश्याः विना, सुरलोकः अप्सरोगन्धर्वसिद्धानां न रमणीयः अभवत्। ततः उर्वशी, पुरूरवसा सह कृतसन्धिं विस्मृत्य, विश्वावसुना गन्धर्वैश्च सह रात्रौ शय्यायाः समीपस्थं एकं मेषशावकं चकर्ष। तस्य अपनीयमानस्य शब्दं श्रुत्वा उर्वशी आकुला अभवत्—"मम पुत्रः, असहायः, केनापि नीयते; कस्य शरणं गच्छेयम्?" इति। तदाकर्ण्य राजा चिन्तयामास—"रानी मां नग्नं पश्येत्" इति, तस्मात् न जगाम। ततः गन्धर्वाः अपरं दुन्दुभिं गृहीत्वा अपक्रान्ताः। तस्यापि अपनीयमानस्य शब्दं श्रुत्वा, उर्वशी पुनः विलप्य अवदत्—"असहायास्मि, पतिविहीना, अक्लीबेषु शरणं यच्छन्ती" इति, तस्याः विलापः अधिकतरं दारुणः अभवत्। तदा राजा क्रोधेन अभिभूतः, "इदं तिमिरमिव" इति मनसि धृत्वा, खड्गं गृहीत्वा, "दुष्टाः! दुष्टाः! हताः!" इति उच्चैः शब्दं कृत्वा अग्रे धावितवान्। एतेन समये, गन्धर्वाः अतिविद्युत्सदृशं तेजसा दीप्ताः अभवन्। तेषां तेजसा उर्वशी तं राजानं नग्नं अपश्यत्, काले अतीते सा तत्क्षणमेव अन्तर्धानमकरोत्। दुन्दुभी उभौ परित्यज्य, गन्धर्वाः स्वर्गलोकं जग्मुः। राजा तौ मेषशावकौ गृह्य, हृष्टहृदयः शय्याम् उपाविशत्, किन्तु उर्वशीं न ददर्श। स अपि तां नग्नां दृष्ट्वा, उन्मत्तवत् विचचार। कुरुक्षेत्रे पद्मवनान्तरे सरसि, स उर्वशीं चतसृभिः अन्याभिः अप्सराभिः सहितां अपश्यत्। तदा स उन्मत्तः नानाविधानि श्लोकान् उवाच—"पत्नी! तिष्ठ! तिष्ठ तव तीक्ष्णचित्ते! तिष्ठ तव छलयुक्तवाक्ये! तिष्ठ!" इति। स महात्मा राजा, विवेकहीनकर्मणा, मोहग्रस्तः अभवत्। तदा उर्वशी उवाच—"संवत्सरान्ते त्वं मम अन्तःपुरे आगच्छ; तव पुत्रः भविष्यति। एकां रात्रिं त्वया सह वत्स्यामि" इति। एवं उक्तः, स राजा प्रमुदितः स्वपुरीं प्रत्यगच्छत्। अप्सरासु मध्ये उर्वशी अवदत्—"एष स उत्तमपुरुषः, येन सह स्नेहवशेन अहं दीर्घकालं अवसिषम्" इति। अप्सरासः प्रत्युवाचुः—"एवं धर्मरूपं निर्भयत्वं च सर्वदा अस्माकं अपि, तेन सह, सदा अस्तु" इति। संवत्सरे पूर्णे, स राजा तत्र आगतः। उर्वश्याः तस्मै पुत्रं दीर्घायुषं च अददात्। एकां रात्रिं दत्त्वा, सा राज्ञा सह अवसत्, तेन च पञ्चपुत्रोत्पत्तये गर्भं धारयामास।